ShQO-daǵy altyn ken ornyna qatysty asa iri kólemdegi alaıaqtyq deregi boıynsha qylmystyq is tergelip jatyr
ÓSKEMEN. KAZINFORM - Shyǵys Qazaqstan oblysy Marqakól aýdanynda ornalasqan Manka altyn ken ornyn ıgerý kezinde asa iri kólemde alaıaqtyq jasaldy degen kúdikke qatysty qylmystyq isti prokýratýra baqylaýǵa aldy.
Qylmystyq-protsestik sharalarǵa kásiporynnyń sheteldik seriktesteriniń resmı ótinishi negiz boldy. Tergeý jumystary baıytý fabrıkasyn salý jónindegi ınvestıtsııalyq mindettemelerdiń oryndalmaýyna baılanysty bastalǵan.
– «Z Metals Holding Limited» kompanııasy quryltaıshylarynyń ótinishi negizinde 2026 jylǵy 15 maýsymda QR Bas prokýratýrasy Qylmystyq kodekstiń 190-baby 4-bóliginiń 2-tarmaǵy (asa iri mólsherde jasalǵan alaıaqtyq) boıynsha qylmystyq is qozǵady. Іs Shyǵys Qazaqstan oblysynyń polıtsııa departamentine joldandy. Qazirgi ýaqytta sotqa deıingi tergep-tekserý jalǵasyp jatyr. Onyń barysy Bas prokýratýranyń baqylaýynda. Tergeý múddesine baılanysty ózge aqparatty jarııalaýǵa tyıym salynǵan, – dep habarlady ShQO prokýratýrasynan.
Oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý basqarmasy ken ornynyń qazirgi jaǵdaıyna qatysty málimet berdi.
2013 jyldyń jeltoqsanynda salalyq mınıstrlik «Manka» taý-ken kompanııasy» JShS-men qatty paıdaly qazbalardy barlaý jóninde kelisimshart jasasqan. Al 2025 jylǵy aqpanda kásiporynǵa jerasty ádisimen altyn óndirýge lıtsenzııa berildi. Ken ornyndaǵy altynnyń boljamdy qory shamamen 7 tonna dep baǵalanǵan.
Óndiristi 2027 jyly bastaý josparlanǵan. Joba aıasynda altyn óndirý fabrıkasyn salý kózdelgen. Osy maqsatta kompanııa «AK Altynalmas» AQ-men qurylys-montajdaý jumystaryna, sondaı-aq birqatar merdigermen tehnologııalyq jabdyqtar jetkizýge qatysty kelisimsharttar jasasqan.
– Búgingi tańda fabrıka salý jáne jabdyq jetkizý jónindegi jasalǵan kelisimsharttar is júzinde oryndala bastaǵan joq. Atalǵan kelisimder boıynsha avanstyq tólemder de júrgizilmegen. Sharttyq mindettemelerdi oryndaýǵa ınvestıtsııalyq qarjy túskennen keıin kirisý josparlanyp otyr. Jobanyń negizgi ınvestory – Túrkııanyń Yildirim Holding kompanııasy, – delingen basqarma málimetinde.
Kásiporyndardy túrkııalyq holdıng 5 mln AQSh dollaryna satyp alǵannan keıin óndiristik mindettemelerdiń oryndalýy is júzinde toqtap qalǵan.
Óndiristik qýattardy damytýǵa tikeleı ınvestıtsııa salýdyń ornyna, ken óndirýshi qurylymdarǵa jyldyq 25 paıyzdyq mólsherlememen 21 mln AQSh dollary kóleminde nesıe berilgen. Joǵary paıyzdyq mólsherleme kásiporyn úshin tıimsiz qarjylyq jaǵdaı qalyptastyrǵan. Sonyń saldarynan fabrıka salynbaı, shahtanyń úsh jyl boıy toqtap turýy ken qazbalarynyń jaǵdaıyn kúrt nasharlatyp, apatty deńgeıge jetkizgen.
Óndiristiń toqtap turýy bıýdjetke túsetin salyq túsimderine de áser etti. 2021-2026 jyldar aralyǵynda kásiporyn bıýdjetke jalpy somasy 358,6 mln teńge salyq tólegen. Alaıda sońǵy jyly tólem kólemi shamamen 40 paıyzǵa azaıyp ketti.
Kásiporynnyń óndiristik bólimshesiniń basshylyǵy quqyq qorǵaý organdary tarapynan qandaı da bir talaptar qoıylǵanynan habarsyz ekenin málimdedi.
– Investor kompanııa Yildirim Holding-tiń yqtımal qarjylyq qıyndyqtary, oǵan qatysty qylmystyq tergeý júrgizilip jatqany týraly kásiporyn basshylyǵynda málimet joq, – deıdi «Manka» taý-ken kompanııasy» JShS dırektory Aleksandr Babıı.
Endi tergeý organdary strategııalyq mańyzy bar ken ornyn ıgerý jónindegi kelisimderdiń ne sebepti oryndalmaǵanyn anyqtap, nesıe berý kezinde qoldanylǵan qarjylyq tetikterdiń zańdylyǵyn tekserýi tıis.
Eske salsaq, osyǵan deıin Abaı oblysynda altyndy zańsyz óndirgen toǵyz adam anyqtalǵany habarlanǵan.
