ShQO-da tozyǵy jetken elektr jelisi saldarynan turǵyndar jıi jaryqsyz otyratyn bolǵan
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy elektr jelileriniń tozý deńgeıi el boıynsha eń aldyǵy lekte. Sonyń saldarynan qatty jel soǵyp, jańbyr nemese qar jaýsa jaryq sóne beredi. Bul ásirese shalǵaı eldi mekenderdiń turǵyndaryna aýyrtpalyq túsirip otyr.
Jańa Buqtyrma kenti - óńirdegi eń tanymal týrıstik oryndardyń biri. Jaz kezinde munda týrıster myńdap aǵylady. Buqtyrma sý qoımasynyń jaǵasynda 100-ge jýyq demalys bazasy ornalasqan. Al qysta kent saıabyrsyǵan, tynysh tirshilik yrǵaǵyna kóshedi. Dál osy sýyq kezeńde elektr energııasynyń úzilýi erekshe seziledi.
Óıtkeni jaryq bolmaǵan jaǵdaıda sorǵy stantsııasy toqtaıdy, sonyń saldarynan jylýmen qamtý jumystarynyń da toqtaý qaýpi tıyndaıdy. Apat kezinde kentti jylýsyz qaldyrmaý úshin jergilikti bılik shuǵyl sharalar qabyldaýǵa májbúr bolǵan.
- Apat kezinde qazandyqtyń jumysy toqtap, jylý berý toqtaǵan jaǵdaılar boldy. Osyndaıǵa qaıta jol bermeý úshin aýdan ákimdigi rezervtik elektrmen qamtýǵa qarajat bóldi. Sonyń nátıjesinde dızel generatorlary satyp alyndy. Olar tótenshe jaǵdaıda júıeniń jumysyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi, - deıdi Altaı aýdany TÚKSh bóliminiń basshysy Qýat Jýanǵanov.
Jaryqsyz ómir toqtap qalǵandaı
Alaıda jurtty alańdatyp otyrǵany tek apattar emes. Jańa Buqtyrma kenti turǵyndarynyń aıtýynsha, aldyn ala eskertiletin josparly ajyratýlar da jıi bolady.
- Jaryq joq kezde ómir bir sátke toqtap qalǵandaı kúı keshemiz. Teledıdar da, pesh te jumys istemeıdi. Tipti qarapaıym úı sharýalaryn da keıinge qaldyrýǵa týra keledi, - deıdi kent turǵyny Irına Vasıleva.
Jaryqpen birge baılanys ta joǵalady. Mundaı sátterde uıaly baılanys pen ınternet isten shyǵyp, ásirese qarttar men balasy bar otbasylar úshin qolaısyzdyq týdyrady.
Bir jylda 1700-den astam apat bolǵan
Jańa Buqtyrmadaǵy jaǵdaı óńirdegi jalpy ahýaldyń bir bóligi ǵana. Jalpy Shyǵys Qazaqstandaǵy elektr jelileriniń tozý deńgeıi 80-90 paıyzǵa jetken. Ásirese ondaǵan jyl buryn ornatylǵan transformatorlar áli kúnge deıin paıdalanylyp otyrǵan shalǵaı aýyldardyń jaǵdaıy kúrdeli.
- Qısaıǵan elektr baǵandary, qazirgi júktemege shydamaıtyn symdar jáne óz resýrsyn tolyq ótep bolǵan jabdyqtar - osynyń bári búginde aımaqtaǵy talaı eldi meken úshin úırenshikti kóriniske aınalǵan. Máselen, bizdiń Oktıabrskıı kentinde de burynnan aýystyrýdy qajet etetin birneshe baǵan árkez kózge ottaı basylady, - deıdi Altaı aýdanynyń turǵyny Evgenıı Smırnov.
Shyǵys Qazaqstan men Abaı oblystaryndaǵy elektr jelilerine qyzmetti - Birikken energııa servıstik kompanııasy kórsetedi. Kompanııa ókilderi máseleniń aýqymy keń ekenin jáne ony bir mezette sheshý múmkin emestigin moıyndap otyr.
- 2025 jyly eki oblysta 1700-den astam elektr energııasyn ajyratý tirkeldi. Jelilerdiń ortasha tozý deńgeıi shamamen 84 paıyzdy quraıdy. Mundaı júkteme men jabdyqtyń qazirgi jaǵdaıynda apattardyń aldyn tolyq alý qıyn, - deıdi olar.
Kompanııa málimetinshe, olardyń qaraýynda shamamen 35 myń shaqyrym elektr jelisi bar. Bul eldegi eń uzyn jelilerdiń biri. Onyń barlyǵyn qysqa merzimde aýystyrý tehnıkalyq turǵydan da, qarjylyq turǵydan da múmkin emes.
- 2026-2030 jyldarǵa arnalǵan ınvestıtsııalyq baǵdarlama aıasynda jelilerdiń tozý deńgeıin 11 paıyzdan asyra tómendetýge múmkindik beretin keshendi jumystar josparlanǵan. Bul baıaý júretin, biraq asa qajetti jumys, - deıdi BESK baspasóz ortalyǵynyń bas menedjeri Áıgerim Arǵynbaı.
Keleshekte ne ózgeredi?
Aldaǵy jyldary energetıkter shamamen eki myń shaqyrym elektr jelisin jańartyp, joǵary kerneýli qosalqy stantsııalardy qaıta jabdyqtaýdy kózdep otyr. Bul sharalar júıeniń turaqtylyǵyn arttyryp, qolaısyz aýa raıy kezinde apattar sanyn azaıtýǵa tıis.
Degenmen mamandardyń aıtýynsha, ınfraqurylymdy júıeli túrde jańartpaı jáne turaqty qarjylandyrýsyz tozyǵy jetken jeliler máselesi áli uzaq ýaqyt boıy ózekti bolyp qala bermek. Demek, ár qatty jel men qalyń qar el shyǵysyndaǵy turǵyndar úshin áli de synaq bolyp qala beredi.
Eske sala ketsek, buǵan deıin Aqtóbede qatty jeldiń saldarynan birneshe aýylda jaryq óshkeni habarlanǵan.