ShQO-da 40-tan astam mektepte áli dırektor joq

Jaýapkershilik júgi aýyr

Osy rette pedagogter nege dırektor bolýǵa umtylmaıdy degen saýal týyndaıdy. Kóbi muny jumys mazasyzdyǵymen, jaýapkershilik júgi aýyr ekenimen baılanystyrdy.

Qazir aımaqta 41 bilim ordasy dırektorsyz otyr. Bıyl 18-31 naýryz aralyǵynda Oqý-aǵartý mınıstri men Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń birlesken buıryǵyna sáıkes jarııalanǵan konkýrs nátıjesinde jeti bilim berý uıymynyń dırektory bolýǵa úmitkerler oń nátıje alyp, bos oryndarǵa usynylǵan. 

– Byltyr oblys kóleminde 62 orta bilim berý uıymy basshysynyń orny bos dep tirkeldi. Jyl aıaǵynda onyń sany 50-ge deıin tómendedi. Biraq keıinirek taǵy 16 mekteptiń dırektorsyz qalǵany anyqtaldy. ıAǵnı, bos laýazymdardy jabamyz degende basqa jerde oryndar bosap jatqany tirkeldi, - dedi ShQO Bilim basqarmasynyń basshysy Qýat Oqasov. 

Dırektordyń jalaqysy qansha?

2009 jyly Bilim jáne ǵylym mınıstriniń buıryǵy aıasynda bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berý uıymdary basshysyna qoıylatyn negizgi mindetter bekitilgen.

Atap aıtqanda dırektor:

* bilim berý uıymy qyzmetin basqaryp, uıymdastyrady;

* memlekettik bilim standarttarynyń oryndalýyn qamtamasyz etedi;

* oqý-tárbıe protsesiniń sapasyn baqylap, jetildiredi;

* qarjy-sharýashylyq qyzmetti tıimdi júrgizedi;

Budan bólek, oqýshylar ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etip, ata-analar jáne qoǵammen baılanys ornatady. Osyndaı qaǵıdalar negizinde jáne konkýrs qorytyndysynda birinshi basshy laýazymyna bes jylǵa taǵaıyndalady. Bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berý uıymdary basshylarynda eń aldymen joǵary pedagogıkalyq bilim nemese pedagogıkalyq qaıta daıarlaýdy rastaıtyn qujattyń bolýy mindetti. Bul ǵana emes. Tarqatyp jazsaq, pedagogıkalyq eńbek ótili kemi bes jyl, onyń ishinde keıingi eki jyl úzdiksiz pedagogıkalyq ótili, basshynyń orynbasary laýazymynda nemese orta bilim berý uıymynyń basshysy laýazymynda keminde eki jyl eńbek ótili bolýy tıis. 

Bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Bulbul Qozybaevanyń aıtýynsha, oblys kóleminde orta eseppen alǵanda orta bilim berý uıymdary basshylarynyń aılyǵy – 176 794 teńge - 214 664 teńge aralyǵynda. Basshynyń orynbasary bul jerde basshy, pedagog retindegi bilim sanatyn, qosymsha oqý júktemesi esepke alynbaǵanyn jetkizdi.

Eń qart jáne eń jas dırektorlar neshede?

Oblystaǵy eń qart dırektor Altaı aýdanyna qarasty Sredıgornoe orta mektebin basqaryp otyr. Búginde ol – 67 jasta. Al eń jas dırektor Zaısan aýdanyndaǵy Aınabulaq orta mektebinde jumys isteıdi. Ol – 32 jasta.

Mekteptiń basshysyz otyrýynyń áseri qalaı ekendigine qatysty óskemendik ardager ustaz Álibek Nurmuhamedovtiń oıyn bildik. Onyń aıtýynsha, erteli-kesh mektepke dırektor mindetti túrde taǵaıyndalýy kerek. Tek oqý-tárbıe isi ǵana emes, qoǵamdyq, saıası jumystyń bári sonyń moınynda.

– Dırektorlar jan-jaqty bolýy qajet. Meniń oıymsha, bilim ordalarynda er adamnyń basshy bolǵany durys. Názik jandylardyń jumysyn tómendetip otyrǵanym joq, biraq er adam tártipke berik bolady dep oılaımyn. Mektepterdiń barlyǵynda derlik solaı. Al áıel adamdardy alsaq, olardyń da mindeti ońaı emes. Óz balasynan góri, ózgeniń balasymen kóp jumys isteıdi. Dırektor degen barlyǵynyń úılestirýshisi. Al bilim berý salasy áli de qoldaýǵa muqtaj, - dedi ol.

Oblys boıynsha dırektory joq mektepter Shemonaıha aýdanynda kóp. Ondaǵy 10 bilim oshaǵyna basshy kerek. Odan keıingi orynda Samar (6 oryn bos), sosyn Katonqaraǵaı men Altaı aýdandary (5 orynnan bos) tur. Sondaı-aq kelesi mektepterdiń dırektorsyz otyrǵanyna biraz bolǵan:

1. «Pýtıntsevo orta mektebi» – Altaı aýdany, Pýtıntsevo aýyly;

2. «Maıak orta mektebi» – Altaı aýdany, Maıak aýyly;

3. «Bykovo negizgi mektebi» – Altaı aýdany, Bykovo aýyly;

4. «Vınnoe orta mektebi» – Glýbokoe aýdany, Belosýsovka aýyly;

5. «Poperechnoe aýylynyń negizgi orta mektebi» – Rıdder qalasy, Poperechnoe aýyly;

6. «I.M.Astafev atyndaǵy jalpy bilim beretin mektebi» – Shemoınha aýdany, Ýst-Talovka aýyly;

7. «Ýbınka jalpy orta bilim beretin mektebi» – Shemonaıha aýdany, Novaıa Ýbınka aýyly

8. «Prýggerovo negizgi orta mektebi» – Shemoınaıha aýdany, Prýggerovo aýyly

9. «Seıtqamza Lastaev atyndaǵy orta mektebi» – Katonqaraǵaı aýdany, Katonqaraǵaı aýyly

10. «Korobıha orta mektebi» – Katonqaraǵaı aýdany, Korobıha aýyly.

Máseleni sheshý úshin...

Zaısan aýdandyq bilim bóliminiń basshysy Merýert Muratqyzynyń aıtýynsha, ol jaqta dırektorlardyń ortasha jalaqysy – 250 myń teńge. Qazir Keńsaı orta mektebinde dırektor laýazymy bos. Máseleni sheshý úshin konkýrstyq rásimder ótkizilip jatyr. Al Altaı aýdanynda jeti mektepte dırektor joq. Aýdandyq bilim bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Evgenııa Krafttyń sózinshe, dırektor orynbasarlary men tájirıbeli pedagogtar arasynan áleýetti úmitkerlermen jumys júrgizilip jatyr. 

Mekteptiń uzaq ýaqyt dırektorsyz qalýy bilim berý uıymynyń qyzmetinde baqylaýdyń álsireýine ákelýi múmkin.

P/s:

Pedagogter basqarýshylyq qyzmetke degen yntasynyń tómen bolýy jalaqy men júktemeniń sáıkespeýimen baılanysty bolyp otyrǵanyn aıtady. ıAǵnı, muǵalimder basqarýshylyq jaýapkershilik almaı-aq, ózderiniń negizgi jumysyn oryndaý arqyly dırektordan kóbirek jalaqy alady. Deı turǵanmen «basshysyz el jetim» degen támsildiń negizsiz aıtylmaǵany sózsiz.

Eske salsaq, osyǵan deıin Ulytaý oblysy Qarajal qalasynyń prokýratýrasy júrgizgen tekserý barysynda medıtsınalyq qarsy kórsetilimderi bar jáne kólik quraldaryn basqarý quqyǵynan aıyrylǵan adamnyń mektep avtobýsyn júrgizgeni belgili bolǵany habarlanǵan.