ShQO aýdanynda kómir 50 paıyzǵa qymbattady
ASTANA. QazAqparat - Alty aı qysta ot jaǵyp, úı jylytý úshin Shyǵys Qazaqstan oblysynyń halqyna 1 mln 135 myń tonna kómir qajet. Qazir bul qajettiliktiń 720 myń tonnasy jetkizilip, el qysqy otynnyń 65-70 paıyzymen qamtylyp otyr. Aımaqta kenishterden óndirilip jatqan kómirdi jurtqa jetkizip berýmen 34 daıyndaý-bólý pýnkti aınalysýda, dep habarlaıdy QazAqparat Altaynews saıtyna silteme jasap.
Oblystyq energetıka, turǵyn úı jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy basshysynyń orynbasary Rınat Bolathannyń aıtýynsha, búgingi kúni óńirde kómir naryǵyndaǵy jaǵdaı turaqty. Kómir tapshylyǵy joq, kenishterden tasymaldanyp jatqan otyn qory jetkilikti.
Qazir Qarajyra kómir kenishinen kómirdiń tonnasy 3 myń 200 teńgeden bosatylyp jatyr. Basqarma basshysy orynbasary atap ótkendeı, bul bıylǵy jyl úshin naqty bekitilgen baǵa, ózgermeıdi.
Kómirdi asa kóp qajet etetin Óskemen men Semeı qalasynyń turǵyndary qys boıy 235-250 myń tonna kómir jaǵady. Oblys ortalyǵynda halyqqa kómir satyp otyrǵan «VEÝS» JShS-niń Zaşıta men Sol jaǵalaý aýdanynyń Samar tasjoly boıyndaǵy qoımalarynda kómir satyp alýshylarǵa kidirissiz satylýda. «VEÝS»-tyń Aıagóz, Zyrıan, Shemonaıha, Glýbokoe aýdandary men qala mańyndaǵy Predgornoe aýylyndaǵy kómir qoımalarynan da kómir kúni boıy satylady. Qyrkúıek aıynan beri ol qoımalardan 140 myń tonna kómir satylǵan.
Tas kómirge degen tapshylyq joq bolǵanymen, oblysta kómirdiń baǵasy 15-20 paıyzǵa qymbattap ketken. Energetıka mınıstrligi kómirdiń bulaısha qymbattaýyna temir jol tasymaly qyzmeti baǵasynyń kóterilýimen túsindirdi. Al oblystyq energetıka jáne TÚKSh basqarmasynyń málimeti boıynsha, qazir (bir apta buryn - avt.) oblysta kómirdiń ortasha baǵasy 10 myń 389 teńge, al Óskemen qalasynda 8 myń 50 teńge bolyp tur. Jergilikti jerdegi TÚKSh bólimderi men aýdan ákimdikteriniń oblystaǵy basqarmaǵa berip otyrǵan sońǵy málimetterine qarasaq, osy kúni kómir barlyq aýdandarda qoljetimdi baǵaǵa, tipti arzanǵa satylyp jatyr.
«Málimette «Zaısan aýdanynda kómirdiń tonnasy - 10 myń 500, Kúrshim aýdanynda -13 myń, Katonqaraǵaı aýdanynda 12 myń 500 teńge» dep kórsetilgen. Oǵan qarap otyryp turǵyndardyń, jergilikti eldiń kómir baǵasynyń qymbattap ketkeni týraly aıtyp, jazyp jatqany jalǵan ba dep qalasyń. Úrjar aýdanyndaǵy kómir baǵasynyń quny ǵana shyndyqqa jaqyn bolyp shyqty - 16 myń teńge eken», - dep jazady óńirlik saıt.
«Oblysta kómirmen qamtýǵa baılanysty eshqandaı másele joq. Óskemen qalasy, Zyrıan, Aıagóz, Glýbokoe, Shemonaıha aýdandary boıynsha kómirdi qoımaǵa tasymaldap, bólýshi-«VEÝS» tolaıym satyp alý kásiporny basshysymen, Qarajyra kómir kenishi, «QTJ» AQ ókilderimen, qalalyq ákimdikpen birlese jıyn ótkizdik. «VEÝS» JShS Qarajyra kenishine kómir tasymaldaý kólemin 20 vagonǵa kóbeıtýge tapsyrys berip otyr. ıAǵnı, buryn táýligine orta eseppen 54 vagon kómir jetkizilip tursa, endi ol 74 vagonǵa kóbeımek. Jolda 100 vagon kómir kele jatyr. Ol kómir aptanyń aıaǵynda keledi. Iá, «VEÝS» qoımalarynyń aldynda uzyn-sonar kezekke turǵan kólikterdiń kóptigin kórip otyrmyz. Biraq, bul kómir jetpeıtindikti bildirmeıdi. Kúzde japa tarmaǵaı kómir satyp alýǵa umtylǵan halyq bul dúrbeleńdi qoldan jasap alyp otyr. Byltyrǵymen salystyrǵanda bıyl kómirdiń mólsheri 122 paıyzǵa kóp. Qarajyranyń kómirin daıyndap, jetkizýmen aınalysatyn 33 sýbekti bar. Bári de óz aımaqtaryn kómirmen qamtyp otyr. Óskemen, Zyrıan, Shemonaıha, Glýbokoe aýdandaryndaǵy kómir qoımalaryna kómir kúndelikti 24 saǵat boıy kelip jatyr. Qazaqstan temir jolynda da kómir tasymalynyń jaǵdaıy kúndelikti baqylaýda», - deıdi basqarma basshysynyń orynbasary Rınat Bolathan.
Óskemen qalasy boıynsha áleýmettik jaǵynan qorǵalmaǵan turǵyndarǵa áleýmettik kómir 7 600 teńgeden satylýda. Bul topqa jatatyn turǵyndarǵa 2017-2018 jyldardyń qys merzimine 35 myń tonna kómir qarastyrylǵan. Soǵys ardagerleri, kópbalaly analar, zeınetkerler men múgedekterge jeńildikpen beriletin kómirdi qajet etetinderdiń tizimi jasalyp, kómir tasymaldanyp, jetkizilip jatyr. Osy ýaqytqa deıin 35 myń tonnanyń 20 myń tonnasy jetkizlgen. Kómirdiń bólinýine Aýǵan soǵysyna qatysýshylardyń uıymy baqylaý júrgizýde.
«Keıbir jergilikti ákimdiktegilerdiń jaýyrdy jaba toqyp, joǵaryǵa bergen óz aqparlarynda kómir baǵasynyń kóterilmegenin kórsetip baqqysy kelgenimen, kómir kútip júrgen qara halyqqa odan qandaı qaıyr. Qalada, Óskemende 8 myń 50 teńge bolyp, aýylǵa eki eselenip, 16 myń teńge bolyp jetip jatqan kómirge, kómir naryǵyna baqylaý júrgizip, retteıtin, onyń qymbattamaýyna tosqaýyl qoıyp jatqan bireý bar ma?», - dep jazady Altaynews.
«Byltyr basqarma kómirdiń kenishten shyǵyp, qoımaǵa túskenine, odan ári qaraı tasymaldanyp, aýylǵa jetkenine deıingi baǵasyna taldaý jasady. Qarajyradan qanshaǵa satyldy, qaı jerge qandaı baǵamen jetkizildi? Kómirdiń jyljý shemasyn jasadyq. Byltyr oblys ortalyǵynda kómir 7 myń 200 teńge bolǵan. Taldaý nátıjesinde kómirdiń aýylǵa deıin 20-25 paıyzǵa ósip ketkendigi anyqtaldy. Ár aýdan ákimdigi, jergilikti ákimshilik kómir baǵasynyń aýylǵa jetkenshe bulaısha kóterilip, qymbattap ketpeýine tosqaýyl qoıyp, kómir naryǵyndaǵy jaǵdaıdy retteýdiń tetikterin taýyp, osy baǵytta belsendi jumys júrgizý kerek. Byltyr Kókpekti,Tarbaǵataı aýdandarynyń ákimdikteri memorandýmdarǵa otyryp halyqqa jaqsy jaǵdaı týǵyzdy. Bul baǵytta aýdan ákimdikteri Óskemen qalasy ákimdiginiń atqaryp otyrǵan is-sharalaryn nazarǵa alsa», - deıdi Rınat Bolathan.
