Іshki týrızmdi qalaı qoljetimdi ári sapaly etýge bolady — Baıjanov baılamy
ASTANA. KAZINFORM — Týrızm jáne sport mınıstrliginiń Týrızm ındýstrııasy komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Nurbol Baıjanov Reı BIZDIÑ ORTA podkastynda elimizde týrızmdi damytý úshin qajetti qadamdardy atady.
Nurbol Baıjanovtyń aıtýynsha, jalpy Qazaqstanda strategııalyq qujat — 2023–2029 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń týrıstik salasyn damytý tujyrymdamasy bar.
Ol 2023 jyldyń naýryzda qabyldanǵan jáne qazirgi ýaqyttaǵy jumys osy qujat aıasynda júrgizilip jatyr.
— Buryn memlekettik baǵdarlamalarda klasterlik tásil men basym 10 týrıstik baǵytqa kóp kóńil bólinse, al 2024 jyldan bastap Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes biz úsh negizgi baǵytqa nazar aýdaryp otyrmyz — Almaty, Mańǵystaý jáne Býrabaı. Qazir jumys dál osy baǵyttar boıynsha júrgizilip jatyr, — dedi sarapshy.
Onyń túsindirýinshe, buǵan deıin 2019 jyly qabyldanǵan týrızmdi damytý memlekettik baǵdarlamasy aıasynda Qazaqstanda basym 10 úzdik baǵyt aıqyndalǵan bolatyn. Bul rette baǵdarlama aıasynda júzege asyrylǵan sharalar da tıimdiligin kórsetti. Dál osy úsh baǵyt boıynsha ishki jáne kirme týrızm tarapynan eń joǵary suranys baıqalady.
— Sonymen qatar 2024 jyly Memleket basshysynyń tóraǵalyǵymen týrızm máseleleri boıynsha jeke keńes ótip, onyń qorytyndysynda osy úsh baǵytqa basymdyq berý tapsyryldy. Osyǵan baılanysty úkimet Mańǵystaý kýrorttyq aımaǵyn, Şýche-Býrabaı kýrorttyq aımaǵyn (Býrabaı), sondaı-aq Almaty qalasy men Almaty oblysyn qamtıtyn Almaty taý klasterin damytý boıynsha keshendi sharalar qabyldady. Úsh keshendi jospar bekitilip, olardyń aıasynda jumys bastaldy, — dedi ol.
Infraqurylym qalaı damyp keledi
Sarapshynyń aıtýynsha, barlyq strategııalyq qujatta jáne tujyrymdamada kórsetilgen negizgi másele — ınfraqurylym. Kólik qoljetimdiliginsiz odan ári damý múmkin emes.
— Eń aldymen kólik qoljetimdiligi jaıynda sóz bolyp otyr. Bul — joldar, áýe jáne temirjol baǵyttary, sondaı-aq basqa da quramdas bólikter. Infraqurylym máselesin biz ákimdiktermen birlesip baqylaýda ustap otyrmyz. Alaıda ol birneshe kezeńdi qamtıdy: aldymen jobalaý, keıin jobalyq-smetalyq qujattama ázirleý, odan soń bıýdjetin pysyqtaý. Munyń bári qomaqty qarajatty talap etedi, kóbine qymbattaýmen, merdigerlerdiń jaýapkershiligine qatysty máselelermen qatar júredi. Sonyń saldarynan úderister uzaqqa sozylýy múmkin, — dedi sarapshy.
Bul rette ınfraqurylym joldarmen ǵana shektelmeıdi. Sóz sý jáne elektrmen jabdyqtaý, ınjenerlik jeliler jaıynda bolyp otyr. Keı jerlerde kópirler men jaǵalaýdy bekitý qajet. Al keı jerlerde káriz jáne sý burý júıeleri joq, qatty turmystyq qaldyqtarǵa arnalǵan polıgondar salý kerek.
Munan bólek, qaýipsizdik máselesi de mańyzdy. Ásirese kýrorttyq aımaqtarda órt sóndirý depolaryn salý qajet. Sondaı-aq qosymsha nazardy talap etetin basqa da baǵyttar bar.
— Infraqurylym boıynsha aıtar bolsaq, bul baǵyttaǵy jumys kezeń-kezeńimen júrgizilip jatyr. Mysaly, 2012–2013 jyldary Şýche-Býrabaı kýrorttyq aımaǵynda ınfraqurylymdy damytý máselesi óte ózekti boldy. Sol kezde ony damytý josparynyń úsh kezeńi qarastyrylyp, ár kezeńde ınfraqurylymǵa erekshe kóńil bólindi, — dedi ol.
Onyń aıtýynsha, bul máseleler kezeń-kezeńimen sheshilip, búginde qalyptasqan kýrorttyq aımaqty kórýge bolady. Eger Şýche-Býrabaı aımaǵyna qatysty sońǵy keshendi jospardy qarastyrsaq, onda qazir negizgi nazar jumys istep turǵan kýrorttyń júktemesin azaıtýǵa jáne onyń múmkindikterin keńeıtý arqyly ınfraqurylymdy damytýǵa aýdarylǵan.
— Sóz kólik júktemesin azaıtý, qosymsha avtoturaqtar salý, sondaı-aq týrıstik aǵyndy qaıta bólý arqyly tanymal kólderge túsetin júktemeni tómendetý jaıynda bolyp otyr. Atap aıtqanda, Úlken jáne Kishi Shabaqty, Qotyrkól, Jókeı kólderiniń mańyndaǵy jańa lokatsııalardy damytý josparlanýda. Ol úshin joldardy damytý, elektr jáne sý júıelerin tartý, bıznes pen demalýshylarǵa jaǵdaı jasaý qajet, — dep túsindirdi spıker.
Ol jańa keshendi josparda aýmaqty odan ary keńeıtý men damytý, júktemeni qaıta bólý, sondaı-aq týrıstik ónimderdi damytý sharalary qarastyrylǵanyn aıtty. Naqty aıtqanda, velojoldardy, týrıstik soqpaqtar men baǵyttardy keńeıtý — qosymsha shamamen 10 jańa baǵytty abattandyrý josparlanǵan.
Sonymen qatar, baqylaý alańdaryn salý boıynsha jumystar júrgizilgen. Ótken jyly osyndaı segiz nysan ashyldy. Avtoturaqtardy uıymdastyrý máselesi de sheshilip, tórteýi paıdalanýǵa berildi. Zamanaýı sheshimderge de erekshe nazar aýdarylyp otyr. Máselen, týrıstik baǵyttardy geımıfıkatsııalaý jáne aýdıogıdter engizý pılottyq túrde qarastyrylyp jatyr. Bul olardy kelýshiler úshin yńǵaıly ári tartymdy etedi.
Buǵan deıin 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń týrızm salasy negizgi kórsetkishter boıynsha turaqty ósim kórsetkenin jazǵan edik.
