Іshki naryqty ónimmen qamtamasyz etý jáne baǵany turaqtandyrý sharalary kúsheıtiledi
ASTANA. KAZINFORM – Úkimet azyq-túlik ınflıatsııasyn odan ári tómendetý sharalaryn kúsheıtip jatyr.
2026 jyldyń maýsym aıyndaǵy ınflıatsııa qorytyndylary, azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ózgerisi jáne baǵany turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan qosymsha sharalar Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanovanyń tóraǵalyǵymen ótken keńeste qaraldy.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, 2026 jyldyń maýsymda jyldyq ınflıatsııa 10,3%-dy qurap, mamyr aıyndaǵy 10,4%-dan tómendedi.
Sonymen qatar azyq-túlik ınflıatsııasynyń baıaýlaý úrdisi saqtalyp otyr. Jyldyq kórsetkish mamyrdaǵy 10,7%-dan 10,4%-ǵa deıin tómendedi. Al azyq-túlik taýarlary baǵasynyń aılyq ósimi 0,6%-dy qurap, ótken jyldyń maýsymyndaǵy deńgeıden (0,9%) edáýir tómen boldy.
Keńeste áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary (ÁMAT) baǵasynyń ózgerisine erekshe nazar aýdaryldy. Maýsym aıynyń qorytyndysy boıynsha ÁMAT baǵasynyń ındeksi 0,4%-dy qurady. Indekstiń qalyptasýyna negizinen jemis-kókónis ónimderi áser etti. Baǵanyń ósýi maýsymdyq sıpatqa ıe jáne jańa ónimniń erte pisetin jemis-kókónisteriniń naryqqa shyǵýymen, sondaı-aq maýsymaralyq kezeńde rettelmeıtin naryq segmentindegi jekelegen taýarlar boıynsha ımportqa táýeldilikpen baılanysty boldy.
Sonymen birge otandyq ónim kóleminiń artýyna baılanysty ishki naryq jańa ónimniń kókónisteri men jemisterimen qarqyndy tolyqtyrylýda. Bul baǵanyń turaqtanýyna yqpal etip, aldaǵy kezeńde olardyń odan ári tómendeýine alǵyshart qalyptastyryp otyr.
Shilde aıynyń basynan bastap jemis-kókónis ónimderi boıynsha baǵa turaqtana bastady. Sonyń nátıjesinde bul sanat aǵymdaǵy aıdaǵy ÁMAT baǵasy ındeksiniń tómendeýine yqpal etýde. Shilde aıynyń basynan beri ÁMAT baǵasynyń ındeksi 0,1%-ǵa tómendedi. Alǵashqy eki aptada qııar baǵasy 14,5%-ǵa, qyzanaq 12,3%-ǵa, sábiz 2,0%-ǵa, alma 0,2%-ǵa arzandady.
Maýsym aıynda qoı eti baǵasynyń ósýi tek Jetisý, Aqtóbe jáne Ulytaý oblystarynda ǵana tirkeldi. Buǵan syrtqy suranystyń joǵary bolýy da áser etýde. Bıylǵy jyldyń alǵashqy bes aıynda qoı eti eksporty ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda eki esege jýyq artyp, 10,6 myń tonna boldy.
Sonymen qatar jylqy eti boıynsha eksporttyq áleýet te joǵary deńgeıde saqtalýda. Qańtar–mamyr aılarynda 113 tonna jylqy eti eksporttaldy. Bul kórsetkish 2025 jylǵy jalpy eksport kólemimen shamalas.
Bul rette eksport saıasaty ishki naryqty qamtamasyz etýge keri áserin tıgizbeıdi. Úkimet qarastyryp otyrǵan ımporttyq et ónimderin tartý sharalary tek qaıta óńdeý kásiporyndary men HoReCa sektorynyń qajettilikterin óteýge baǵyttalǵan. Bul ishki tutyný úshin otandyq ónimniń qosymsha kólemin saqtap qalýǵa múmkindik beredi.
8 shildedegi jaǵdaı boıynsha áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń jyl basynan bergi ósimi 1,9%-dy qurady. Ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda baǵa ósiminiń qarqyny tórt eseden astam baıaýlap, 7,6%-dan 1,9%-ǵa deıin tómendedi.
Qol jetkizilgen oń úrdisti saqtaý maqsatynda Úkimet ishki naryqty ónimmen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan keshendi sharalardy iske asyrýdy jalǵastyrýda.
Atap aıtqanda, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń tizbesine kirmeıtin kókónister men jemisterdi ımporttaý úshin «jasyl dáliz» tetigin keńeıtý máselesi pysyqtalýda. Bul sharalar ishki naryqtaǵy ónim usynysyn arttyrýǵa jáne azyq-túlik ınflıatsııasyn odan ári tejeýge baǵyttalǵan.
Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy jármeńkelerin uıymdastyrý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Jaz mezgili — otandyq jemis-kókónis ónimderin ótkizýdiń eń belsendi kezeńi bolǵandyqtan, óńirlerge osy múmkindikti barynsha paıdalanyp, ishki naryqty sapaly ári qoljetimdi ónimmen qamtamasyz etý tapsyryldy.
— Qazir maýsymdyq múmkindikti tıimdi paıdalaný asa mańyzdy. Aýyl sharýashylyǵy jármeńkeleriniń sanyn kóbeıtip, halyqtyń otandyq óndirýshiler ónimderine tikeleı qol jetkizýine jaǵdaı jasaý qajet. Jyl basynan beri 4 149 jármeńke ótkizildi. Endi jaz maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin keminde taǵy 1,5 myń jármeńke uıymdastyrý qajet, — dedi Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanova.
Sonymen qatar qaıta óńdeý kásiporyndary men HoReCa sektorynyń qajettilikterin qamtamasyz etý úshin ımporttyq et ónimderin tartý múmkindigi de qarastyrylýda.
— Maýsym aıynyń qorytyndysy azyq-túlik ınflıatsııasynyń turaqty túrde baıaýlap kele jatqanyn kórsetti. Endigi mindet — otandyq ónimniń maýsymdyq mol túsý kezeńin tıimdi paıdalanyp, baǵanyń odan ári tómendeýine jáne qalyptasqan oń úrdistiń saqtalýyna jaǵdaı jasaý. Sonymen qatar jekelegen taýarlar boıynsha týyndaýy múmkin táýekelderge der kezinde den qoıyp, ishki naryqtaǵy ónim kóleminiń jetkilikti bolýyn qamtamasyz etý qajet, — dep atap ótti Aıjan Bıjanova.
Keńes qorytyndysy boıynsha ákimdikterge ishki naryqty ónimmen qamtamasyz etý jumystaryn kúsheıtý, baǵa belgileý salasyndaǵy zańnamanyń saqtalýyn qamtamasyz etý, aýyl sharýashylyǵy jármeńkeleriniń sanyn arttyrý jáne baǵanyń negizsiz ósýine jol bermeý úshin qosymsha sharalar qabyldaý tapsyryldy.
Baǵany turaqtandyrýdyń mańyzdy tetikteriniń biri — áleýmettik nan óndirýge arnalǵan arzandatylǵan astyqpen óńirlerdi qamtamasyz etý. Premer-mınıstrdiń orynbasary — ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tapsyrmasyna sáıkes «Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy» AQ arqyly astyq jetkizý tetigi iske asyrylyp jatyr.
Baǵdarlamany júzege asyrýǵa 1 mlrd teńge bólindi. Óńirlerdiń bastapqy qajettiligi 100 myń tonna arzandatylǵan astyqty qurady. Qazirgi ýaqytta Aqtóbe, Batys Qazaqstan, Pavlodar jáne Túrkistan oblystary, sondaı-aq Astana qalasy tıisti kelisimsharttarǵa qol qoıdy. Mańǵystaý oblysynda kelisimshartqa qol qoıý rásimi aıaqtalýǵa jaqyn.
