Shırk dep úkim shyǵarýǵa bola ma?
Sońǵy kúnderi áleýmettik jelide qazaq dalasyndaǵy kesenelerdi «shırk» dep ataǵan sýret kóp talqylandy. Onda Arystan bab, Qoja Ahmet ıAsaýı, Beket ata sııaqty halyq jıi baryp, zııarat etetin, el uǵymynda qasıetti sanalatyn oryndar da bar. Bul sýretke qatysty pikir bildirerde áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń oılary ekige jaryldy. Bireýler kesenelerge zııarat jasaý keshirilmes kúná ekenin aıtyp, Allaǵa serik qospańdar dese, ekinshi top onyń esh ábestigi joq ekenin dáleldeý úshin uzaq-uzaq argýmentter keltirip jatty. Feısbýk jelisindegi bir ǵana saıasattanýshy Aıdos Sarymnyń paraqshasynda bul sýret 392 laık, 290 pikir jınap, 62 adam ony óz paraqshasynda qaıta jarııalaǵan. Biz osyǵan qatysty teolog-ǵalymdardyń pikirin bilgen edik.
Dosaı Kenjetaı, dintaný ǵylymdarynyń doktory.
Islam mazardy zııarat etýdi, ıaǵnı kesenege baryp, duǵa oqýdy, ólilerdi qurmettep, rýhyna quran baǵyshtaýdy joqqa shyǵarmaıdy. Áýlıelerdiń basyna baryp, qurmet kórsetýge, eske alýǵa qarsy emes. Tek ony Allanyń ornyna qoıyp, oǵan tabynbasa bolǵany. Degenmen, túrki musylmandary eshqashan ondaı ábestikke barmaǵan. Bir kezderi kóshpeli bádáýılerde sondaı tendentsııanyń beleń alǵany ras. Qazaqtyń áýlıelerge degen qurmetin solarmen salystyryp, shırk dep úkim shyǵaryp tastaıtyn «bilgishter» qazir óte kóp. Áýlıe degen - Allanyń mırasqory, onyń dosy. Buǵan dálel - Quran sózi. Quranda ol jaıly júzdegen aıattar bar. Máselen, «Iýnýs» súresi 62-64 aıattarda bylaı deıdi: "Áýlıelerge dúnıede de, aqyrette de Allanyń syıy, súıinshisi bar. Allanyń dostary úshin, áýlıeler úshin ol kúnde qorqý, qobaljý bolmaıdy". «Ánǵam» súresinde "áýlıelerdi dárejege kóteremiz" dese, «Fatıh» súresindegi jıyrma toǵyzynshy aıatta "Áýlıelerdiń júzderinde sájdeniń izderi bar" delinedi. «Alı Ǵymran» súresinde "Alla qalaǵanyn óz járdemimen qoldaıdy" dep aıtylady. Áýlıelerdi joqqa shyǵaratyn - ýahabbıster. Bul aǵym Hanafı mazhabyn «kápirlerdiń mazhaby» dep tanıtyn, ıslamdaǵy revolıýtsııalyq sıpattaǵy, Matýrýdı aqıdasyna tózimdiligi joq, qazirgi zaman talabyna pysqyryp qaramaıtyn, Qurandy jattandy erejeler men normalar retinde qaraıtyn, kez kelgen aıatty sózdik maǵynasynda túsinýge shaqyratyn, ózderinen basqanyń barlyǵyn mýshrık deıtin, ózderiniń sharıǵatynan basqanyń barlyǵyna bıdǵat retinde qaraıtyn, ǵylym men bilimge emes, kórsoqyrlyqqa bastaıtyn, Qazaqstanda jańa sıpatta tanylyp jatqan «ızm».
Serik Tájibaev, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy lańkestik jáne ekstremızm máselelerin zertteý ortalyǵynyń sarapshysy, dintanýshy.
Tarıhta Zyndyqtar degen adasqan top bolǵan. Olar qajylyqtyń ornyna kesene aralap, qabir basyn taýaf etsek bolǵany, degen tujyrymmen Qasıetti qaǵbany - qabirstanmen aýystyryp alǵan. Olardy kóptegen álemge áıgili Islam ǵulamalary synǵa alǵan bolatyn. Keıin kele bul máseleniń sheshimi tabylyp, zyndyqtar joǵalyp ketti. Degenmen, búgingi tańda aq jol, aqtyrna t.b. syndy zıratqa tabynyp, ólgen adamǵa arnap mal soıýshylar kóbeıip ketti. Ólgen adamnyń kesenesin taýap etip, bir sózben aıtqanda, sony kásipke aınaldyrǵan toptar paıda boldy. Musylmandar qaıtti? Durys burysyn bilgisi kelgen ısi musylman qaýym jaýap izdeýge kiristi. Dástúrli ıslamdy ustanatyndar bilimdi ımamdar men teologtardan anyq qanyǵyn aıqyndap aldy. Al salafılik baǵyttaǵy toptar shet eldegi sheıhsymaqtarynan pátýa alyp, shırk - haram degen sheshimderin estidi. Bul óte názik másele. Eger adam - kesene, qabirstanǵa baryp - taýap etip, ıilip sájde jasap, maldy sol ólgen adam razy bolsyn degen nıette soıatyn bolsa, onda bul áreketi - ISLAM DІNІ boıynsha HARAM! Al eger kesene, qabirge baryp, ata-babasynyń jatqan jerine baryp, quran oqyp, Alladan olarǵa keshirim surap, mal soıǵan jaǵdaıdyń ózinde - Alla razylyǵy úshin, osy qabirde jatqan babalarymyzdyń árýaqtaryn Alla keshirim bersin degen oımen, sondaı-aq sol ólgen adamdardy kórip, bizdiń de barar jerimiz sol jaq, biz de máńgi emespiz degen Ólimdi eske alý maqsatynda baratyn bolsa - onda RUQSAT! ISLAM tyıym salmaıdy!
Janat KAPALBAEVA
