Shymkentte er adamdy urlaý jáne óltirý isi boıynsha alty adam sottaldy

Úkimdi 4 qarashada sýdıa Abınýr Qarabaev jarııalady. Alty sottalýshynyń barlyǵy sot zalyna kúzetpen jetkizildi. Sot otyrysyna protseske qatysýshylardyń týystary men jýrnalıster qatysty. Sot ǵımaratynda qaýipsizdik sharalary kúsheıtildi.

Sottalýshylar qatarynda Maqsut Arysbaev, Raýan Inkarbekov, Darhan Qyzbalaev, Bekasyl Jumanazar, Álıhan Erimbet jáne Jandilda Qýandyqov boldy.

Eń uzaq merzimge Maqsut Arysbaev sottaldy. Oǵan 23 jyl bas bostandyǵynan aıyrý jazasy taǵaıyndaldy. Raýan Inkarbekov pen Darhan Qyzbalaevqa 22 jyldan, al Álıhan Erimbetke 21 jyl jaza belgilendi. Bekasyl Jumanazar 20 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Jandilda Qýandyqov burynǵy úkim boıynsha jazasynyń ótelmegen bóligin eskere otyryp, 20 jyl 6 aıǵa sottaldy.

Sot protsesi barysynda aıyptalýshylarǵa adam óltirý, adam óltirýge oqtalý, adam urlaý jáne buzaqylyq jasaý baptary boıynsha aıyp taǵyldy. Sot jábirlenýshiler men kýágerlerdiń jaýaptaryn, saraptama qorytyndylaryn, beınejazbalar men is materıaldaryn zerttedi.

Úkim jarııalanǵannan keıin sýdıa Abınýr Qarabaev sot qandaı mán-jaılardy dáleldengen dep tanyǵanyn jáne ne sebepti uzaq merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn taǵaıyndaǵanyn túsindirdi.

— Sottalýshylardyń kinási sot otyrysynda zerttelgen dálelder negizinde anyqtaldy. Keıbir aıyptar alynyp tastaldy. Sonymen qatar adam óltirý, adam urlaý, jábirlenýshi Kóshkenbaevtyń densaýlyǵyna aýyr zııan keltirý jáne buzaqylyq áreketteri boıynsha sottalýshylar kináli dep tanyldy. Jasalǵan qylmystar úshin tıisti jaza taǵaıyndaldy, — dedi sýdıa Ábınur Qarabaev.

Jaza merzimin belgileý kezinde sot qylmystardyń sıpatyn ǵana emes, sottalýshylardyń jeke basyna qatysty málimetterdi de eskergen. Qarabaevtyń aıtýynsha, sottalýshylardyń úsheýi buǵan deıin de sottalǵan. Alaıda bul olardyń jańa qylmys jasaýyna tosqaýyl bola almady.

— Arysbaevqa, Inkarbekovke jáne Qyzbalaevqa buryn sottalǵanyn eskere otyryp, neǵurlym qatań jaza taǵaıyndaldy. Sottylyǵy ótelgenine qaramastan, olar tıisti qorytyndy jasamaǵan. Qylmys kúndizgi ýaqytta, qala aýmaǵynda jasalǵan. Osy mán-jaılardyń barlyǵy eskerilip, uzaq merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasy belgilendi, — dedi sýdıa.

Sot tergeý barysynda anyqtalǵan zańbuzýshylyqtarǵa jáne probatsııa qyzmetiniń jumysyna da erekshe nazar aýdardy. Іsti qaraý qorytyndysy boıynsha eki jeke qaýly shyǵaryldy.

Birinshi qaýly Shymkent polıtsııa qyzmetkerleriniń qylmystyq-protsestik zańnama talaptaryn buzýyna qatysty boldy. Ekinshi qaýly buryn sottalǵan Jandilda Qýandyqovqa qatysty probatsııalyq baqylaýdyń tıisti deńgeıde júrgizilmeýine baılanysty qabyldandy.

— Qylmystyq sot isin júrgizý barysynda, sonyń ishinde múlikke tyıym salý jáne zańnamanyń basqa da talaptaryn oryndaý kezinde birqatar zańbuzýshylyqqa jol berilgen. Osyǵan baılanysty tıisti sharalar qabyldaý úshin Polıtsııa departamentine jeke qaýly shyǵaryldy. Al Qýandyqov buryn sottalǵan jáne probatsııalyq baqylaýda bolǵan. Soǵan qaramastan, ol qaıtadan asa aýyr qylmys jasaǵan. Bul jaýapty qyzmetkerlerdiń tıisti baqylaýdy qamtamasyz etpegenin kórsetedi. Osy derek boıynsha da jeke qaýly qabyldandy, — dep túsindirdi sýdıa.

Sot pen jábirlenýshi tarap arasynda avtokólikterge qatysty da kelispeýshilik týyndady. Sot kólikterge salynǵan tyıymdy alyp tastap, olardy ıelerine qaıtarý týraly sheshim qabyldady.

Ábınur Qarabaevtyń aıtýynsha, kólikterdi tárkileýge jetkilikti quqyqtyq negiz bolmaǵan.

— Іs boıynsha birneshe avtokólikke tyıym salynǵan. Alaıda olardy tárkileý týraly máseleni qaraý kezinde kólikterdiń qylmysqa qatysy bar-joǵyn jáne zańsyz jolmen satyp alynǵanyn anyqtaý qajet. Mundaı dálelder usynylmady. Úsh avtokóliktiń ıeleri bar jáne olar kólikterin sottalýshylarǵa ýaqytsha paıdalanýǵa bergen. Alaıda menshik ıeleriniń mashınalardy qylmys jasaý úshin bergeni anyqtalǵan joq. Sondyqtan sot kólikterge salynǵan tyıymdy alyp tastaý týraly sheshim qabyldady, — dedi ol.

Sot shabýyl kezinde Vasılıı Kolesnıkovpen birge kólikte bolǵan jáne aýyr jaraqattanǵan jábirlenýshi Maqsat Kóshkenbaevtyń azamattyq talabyn ishinara qanaǵattandyrdy.

Sot moraldyq zııan úshin jalpy somasy 10 mln teńge ótemaqy óndirý týraly sheshim qabyldady. Sýdıanyń túsindirýinshe, onyń 5 mln teńgesin Maqsut Arysbaev, al qalǵan sottalýshylardyń árqaısysy 1,25 mln teńgeden tóleýge mindetteldi. Budan bólek, sot zań kómegine jumsalǵan 4 mln teńge shyǵyndy óteý talabyn qanaǵattandyrdy.

Sottaǵy jaryssóz kezinde memlekettik aıyptaýshy Muhtar Arystanov tórt sottalýshyny 24 jylǵa, taǵy ekeýin 22 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrýdy suraǵan. Alaıda sot prokýror talap etken merzimnen tómen jaza taǵaıyndady.

Sottalýshylar men olardyń qorǵaýshylary adam óltirý jáne adam óltirýge oqtalý aıyptaryn alyp tastaýdy suraǵan. Olardyń aıtýynsha, tergeý barysynda Vasılıı Kolesnıkovqa ólimge ákelgen jaraqatty naqty kim salǵany anyqtalmaǵan, al bul bóliktegi aıyptar boljamǵa negizdelgen.

Sot otyrysy aıaqtalǵannan keıin jábirlenýshi taraptyń advokaty Talǵat Esimov úkimge qatysty pikir bildirdi. Onyń aıtýynsha, sot protsesinde marqumnyń otbasyna keltirilgen zııandy óteý, sonyń ishinde jaqyndaryna jyljymaıtyn múlik berý máselesi talqylanǵan.

— Men bul medıatıvtik kelisimge qatysqan joqpyn, tipti onyń bar ekenin de bilmedim. Olar marqumnyń ákesine ózderi barǵan. Bul sot tergeýi kezinde, shamamen protsestiń ortasynda bolǵan. Ákesine páter, al Kolesnıkovtyń kámeletke tolmaǵan qyzyna taǵy bir páter usynǵan, ıaǵnı eki páter berý máselesi kóterilgen. Meniń bilýimshe, ákesi notarıaldy ótinish bergen. Soǵan qaramastan, sotta aıyptalýshylardy zańnyń barynsha qatań jazasyna tartýdy surady, — dedi Talǵat Esimov.

Advokattyń sózinshe, jábirlenýshilerdiń tatýlasý máselesine qatysty ustanymdary ártúrli bolǵan. Maqsat Kóshkenbaev ózine keltirilgen zııandy óteýdi talap etse, ekinshi jábirlenýshi Ishanqulov sottalýshylardy keshirýge daıyn ekenin bildirgen.

— Ekinshi jábirlenýshiniń olardy keshirmegenin eskerý qajet. Maqsat Kóshkenbaev 200 mln teńge kóleminde talap-aryz berdi. Al ekinshi jábirlenýshi Ishanqulov olardy keshirdi. Kolesnıkovtyń ákesi de óz ustanymyn bildirdi, biraq sonymen birge qatań jaza taǵaıyndaýdy surady, — dedi advokat.

Sot protsesinde qylmystyń yqtımal sebepteri de talqylandy. Esimovtiń aıtýynsha, sottalýshylar tergeý men sot barysynda bergen jaýaptaryn ózgertken. Al boljamdy janjaldyń keıbir mán-jaılary áli de jeke tártippen tergelip jatyr.

— Tergeý kezinde olardyń bergen jaýaptary bir bólek bolsa, sotta túbegeıli ózgerdi. Sottalýshylardyń biri Erimbet buǵan deıin basqa oqıǵa úshin kek alý maqsatynda qylmysqa barǵandaryn aıtqan. Qazir bul oqıǵany Polıtsııa departamenti bólek tergep jatyr. Keıin olar Kolesnıkovtyń «Baha» laqap atymen belgili adamǵa 6 mln teńge qaryzy bolǵanyn, sol aqshany óndirip almaq bolǵandaryn aıta bastady. Meniń oıymsha, bul — ózderin qorǵaý úshin oıdan shyǵarylǵan nusqa, — dedi Talǵat Esimov.

Advokattyń sózinshe, sottalýshylar adam urlaý jáne buzaqylyq áreketterine qatysty kinálaryn ishinara moıyndaǵanymen, adam óltirýge qatysy baryn joqqa shyǵarǵan. Olar jaýapkershilikti qylmysqa qatysy bolýy múmkin basqa adamdarǵa júktegen.

Іske qatysy bar taǵy bir adam — Marat Daýlasovqa izdeý jarııalanǵan. Al tergeýge «Baha» degen laqap atpen belgili boljamdy sybaılastyń jeke basy ázirge anyqtalǵan joq.

Talǵat Esimov avtokólikterdi ıelerine qaıtarý týraly sot sheshimine apellıatsııalyq shaǵym túsiretinin málimdedi. Onyń pikirinshe, kólikter qylmys jasaý kezinde tikeleı paıdalanylǵan.

— Kólikterdiń qaıtarylýyna kelispeımin. Óıtkeni olar qylmys quraly retinde paıdalanyldy. Kolesnıkovty osy kóliktermen ańdyp, keıin urlap áketken. Osy bólik boıynsha apellıatsııalyq shaǵym túsiremin, — dedi advokat.

Eske salaıyq, qylmys 20 qańtar kúni tústen keıin Erimbetov jáne Rysqulov kósheleriniń qıylysynda bolǵan. Kólikter soqtyǵysqannan keıin jappaı tóbeleske ulasqan. Maqsat Kóshkenbaev aýyr jaralanǵan. Vasılıı Kolesnıkovty kúshtep kólikke otyrǵyzyp, Shymkentten alyp shyqqan. Keıin onyń máıiti Túrkistan oblysynyń Ordabasy aýdanyndaǵy aýrýhananyń avtoturaǵynan tabylǵan. 

Oqıǵaǵa baılanysty polıtsııa adam óltirý, adam óltirýge oqtalý, adam urlaý jáne qarý qoldaný arqyly buzaqylyq jasaý baptary boıynsha qylmystyq is qozǵaǵan. Alty kúdikti qamaýǵa alynyp, taǵy bir adamǵa izdeý jarııalanǵan.

Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, tergeý nusqasy boıynsha, shabýylǵa deıin jábirlenýshilerdiń kóligin ańdý áreketi bolǵan. Aıyptaý tarapynyń málimetinshe, Kolesnıkov pen Kóshkenbaev otyrǵan avtokólikti toqtatý úshin jol-kólik oqıǵasy ádeıi uıymdastyrylǵan. 

Sot otyrysynda jábirlenýshiler shabýyldyń mán-jaıyn egjeı-tegjeıli baıandady. Qylmystyq is materıaldarynyń jalpy kólemi 36 tom boldy.