Shymkentte avtobýs tapshylyǵy máselesi qalaı sheshiledi
ShYMKENT. KAZINFORM — Jańa oqý jylynyń bastalýyna baılanysty Shymkentte qoǵamdyq kólik máselesi qaıta kóterildi. Qala turǵyndary avtobýstardyń lyq tolatynyn, qozǵalys aralyǵynyń uzarǵanyn jáne shalǵaı shaǵynaýdandardan qala ortalyǵyna qatynaıtyn qoǵamdyq kóliktiń jetispeıtinin aıtyp shaǵymdandy.
Jolaýshylardyń sózinshe, tańerteń jáne keshki qarbalas ýaqytta avtobýsqa minýdiń ózi qıyn, al salon tolǵan kezde jolaqy tóleý de qolaısyz.
Máselege qatysty Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary Sársen Quranbek pen qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń ókilderi túsinik berdi.
Resmı málimetke sáıkes, búginde qalada áleýmettik mańyzy bar 83 marshrýt qatynaıdy. Kún saıyn 14 tasymaldaýshy kompanııaǵa qarasty 988 avtobýs jolaýshylarǵa qyzmet kórsetedi. Jyl basynan beri qoǵamdyq kólikpen 75,2 mln jolaýshy tasymaldanǵan. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 48,5%-ǵa kóp. Tek tamyz aıynyń ózinde qoǵamdyq kólikti paıdalaný 9,6 mln-ǵa jetken.
Tıisti basqarma avtobýstardyń keshigýin joldaǵy kólik qozǵalysynyń artýymen baılanystyrady. Qarbalas ýaqytta qoǵamdyq kólikter kepteliske túsip, saldarynan qozǵalys aralyǵy uzarýy múmkin. Ákimdik málimetinshe, avtobýstardyń bekitilgen kesteden keshigýi 15 mınýttan aspaýy tıis.
Qoǵamdyq kólikke qatysty shaǵymdar kóbine Turan, Bozaryq shaǵynaýdandary men Qaınarbulaq turǵyn alabynan túsedi.
— Barlyq másele tolyq sheshildi, turǵyndardan shaǵym men usynys túspeıdi dep aıtýǵa bolmaıdy. Turan, Bozaryq jáne Qaınarbulaq boıynsha usynystar men shaǵymdar turaqty túsip turady. Turanda № 3, 14, 66, 66A jáne 104 marshrýttary bar, bul baǵyttarda barlyǵy 56 avtobýs qatynaıdy. Bozaryqta № 9, 171 jáne 171A marshrýttary boıynsha 28 avtobýs júredi. Qaınarbulaqqa № 2, 70 jáne 149 marshrýttary qatynaıdy. Bul baǵyttardaǵy avtobýs tapshylyǵy máselesi turaqty túrde kóterilip keledi, — dedi Sársen Quranbek.
Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń málimetinshe, Qaınarbulaq turǵyn alabyndaǵy úsh marshrýtta 33 avtobýs júredi. Sonymen qatar elektrondy jolaqy tóleý júıesindegi tranzaktsııalyq derekter ázirge atalǵan baǵyttarda kólik tapshylyǵy bar ekenin kórsetpeıdi.
Másele jolaýshylardyń naqty sanyn esepke alýǵa baılanysty bolyp otyr. Elektrondy statıstıkaǵa jolaqy tólengen nemese kólik kartasy valıdator arqyly tirkelgen jolaýshylar ǵana engiziledi. Eger jeńildikpen tegin júretin jolaýshy kartasyn valıdatorǵa tıgizbese, ol júıede esepke alynbaıdy.
— Tranzaktsııalyq derekterge qarasaq, atalǵan baǵyttardaǵy avtobýstar men marshrýttardyń sany tirkelgen jolaýshylar aǵynyna qyzmet kórsetýge tolyq jetkilikti. Qazir avtobýstardyń tapshylyǵy nemese shamadan tys júktelýi týraly aıtýǵa resmı negiz joq. Sonymen birge jeńildik sanatyna jatatyn jolaýshylar kartasyn mindetti túrde valıdatorǵa tıgizýi kerek. Olardan aqy alynbaıdy, alaıda biz jolaýshylar aǵynyn naqty bilýimiz qajet. Bul kórsetkishke qaraı marshrýttaǵy avtobýstar sanyn kóbeıtý nemese azaıtý týraly sheshim qabyldaı alamyz. Jolaýshylardy esepteýdiń basqa múmkindigi joq, — dep túsindirdi ákim orynbasary.
Shymkentte oqýshylar, 70 jastan asqan zeınetkerler, ardagerler jáne múgedektigi bar azamattardyń jekelegen sanattaryn qosa alǵanda, turǵyndardyń 14 sanaty qoǵamdyq kólikte tegin júredi.
Basqarma ókilderiniń aıtýynsha, elektrondy júıede tirkelmegen saparlar esepke alynbaıdy. Sondyqtan kóliktiń naqty júktemesi resmı statıstıkadaǵy kórsetkishten ózgeshe bolýy múmkin.
Qoǵamdyq kóliktiń bekitilgen kestege sáıkestigi de osy tsıfrlyq júıe arqyly baqylanady. Eger avtobýs belgilengen kesteden keshikse nemese sapardy oryndamasa, ol oryndalmaǵan bolyp esepteledi. Bul tasymaldaýshyǵa beriletin sýbsıdııa kólemine áser etedi.
— Qarapaıym tilmen túsindirsem, avtobýs segiz aınalym reıs jasaýy kerek delik. Eger onyń bir reısi 20 mınýtqa keshikse, 20 mınýt erte júrse nemese múlde oryndalmasa, sol reıs úshin sýbsıdııa tólenbeıdi. Kompanııa qarjylaı shyǵynǵa ushyraıdy. Qarbalas ýaqytta joldaǵy keptelisterge baılanysty keshigýler bolýy múmkin, alaıda olar bekitilgen kesteden 15 mınýttan artyq keshikpeýi nemese erte júrmeýi tıis, — dedi Sársen Quranbek.
Sońǵy ýaqytta qalada toǵyz avtobýs marshrýty uzartyldy. Atap aıtqanda, № 5 marshrýt endi Aqqystaý kóshesine deıin, № 25 — Telqońyr kóshesine deıin, al № 44 — Food City saýda ortalyǵy men Tasken shaǵynaýdanyna deıin qatynaıdy. № 61, 68, 104, 122, 139 jáne 150 marshrýttarynyń sońǵy aıaldamalary ózgertildi. Al № 2, 23, 171, 171A jáne 180 marshrýttaryndaǵy avtobýstar sany kóbeıtildi.
Segiz aı ishinde baqylaýshylar jolaqy tólemegen nemese kólik kartasyn tirkemegen 9416 jolaýshyny anyqtaǵan. Salynǵan aıyppuldardyń jalpy somasy 81,4 mln teńgege jetti. Tekserý jumystarynyń nátıjesinde bıýdjetke 97,9 mln teńge túsken.
Qaladaǵy avtobýstardyń basym bóligi saǵat 21:00–ge deıin qatynaıdy. Al № 12, 17, 27, 35, 74, 84, 103, 113 jáne 126 toǵyz marshrýt boıynsha avtobýstar saǵat 23:00–ge deıin júredi.
Bıyl Shymkenttiń avtobýs parkine 63 jańa kólik qosyldy. Olar № 11, 20, 42, 70, 72, 146, 149 jáne 150 marshrýttaryndaǵy burynǵy avtobýstardy tolyq nemese ishinara almastyrdy. Jyl sońyna deıin tasymaldaýshylar taǵy 200-ge jýyq avtobýsty jańartýdy josparlap otyr.
Aıta keteıik, Shymkentte kólik kartasyn 200 myńnan astam adam paıdalanady, onyń shamamen 80 myńy — mektep oqýshylary. Jolaqy quny — 70 teńge. 1 qazannan bastap kólik kartasynyń baǵasy 550 teńgeden 800 teńgege qymbattaıdy.
