Shyǵysqazaqstandyq qyz qol kúresi men arqan tartystan túrli dodalarda top jaryp júr
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Shyǵys Qazaqstan oblysynda turatyn Áıgerim Toqtarova armrestlıngten birshama bıikti baǵyndyrǵan. Ol onymen qosa, arqan tartys básekelerinde de talaı júlde ıelenip keledi. Qos sportty qatar alyp júrgen názik jan jarys aldynda salmaq túsirip, júlde alý úshin tynymsyz jattyǵýyn toqtatqan emes.
– Áńgimemizdi týyp-ósken jerińizden bastasaq...
– 1993 jyly Kúrshim aýdanyna qarasty Aqsýat aýylynda ómirge keldim. Arada bir jyl ótkende Ulan aýdanynyń Saǵyr aýylyna qonys aýdardyq. Sondaǵy A.S.Pýshkın atyndaǵy orta mektepte 11-synypqa deıin bilim aldym.
– Saǵyrda qandaı sportqa basymdyq berilgen?
– Saǵyrda at sporty túrleri jurt arasynda erekshe bedelge ıe. Jastary aýdan kóleminde voleıbol sportynan únemi júlde alyp júretin. Ózim armrestlıngke alǵash 4-synypta den qoıdym. Tuńǵysh qatysqan jarysymda 2-oryn alǵanym esimde. Qatty qýandym. Bapkerim de rıza bolyp, qol kúresine jasaǵan qadamyń senimdi eken dep arqamnan qaqty.
– Biri kúrestegi Jaqsylyq Úshkempirovke, biri bokstaǵy Bekzat Sattarhanovqa, endi biri fýtboldaǵy Ronaldýǵa eliktep jatady. Ózińiz boı túzep, úlgi tutar sportshy bar ma?
– Shynymdy aıtsam, ondaı bolmady. Iá, ár sporttyń ańyzǵa aınalǵan tulǵalary jeterlik. Biraq men bapker bergen baǵyt pen júrek qalaýymnan jańylmaı, únemi tyńǵylyqty daıyndyq júrgizýge tyrysatynmyn. Keıde qatty sharshaımyz, júkteme kóbeıedi. Biraq adam qaljyraı bastaǵanda ishte minez oıanady eken. Oǵan qosa, aýylda óskenimiz bar, qıyndyqtar kezdesse, saǵymyz syna qoımaıdy.
– Jalpy, qol kúreske qalaı keldińiz ?
– Armrestlıngke 10 jasymda, synyptasymmen birge keldim. Temir-tersek kóterip, shynyǵyp júrgen tájirıbeli sportshylardy kórgende ishteı tańyrqaǵan edik. Úıdiń bitpeıtin kúıbeńi ábden shynyqtyrǵan bolýy kerek, qol kúresin jatsyna qoımadym. Sonda Erık Isın degen aǵamyz armrestlıng álippesimen tanystyrdy.
– Qyz bala úshin armrestlıng qanshalyqty qıyn?
– Kez kelgen sporttyń kúrdeli jaǵy bar. Biraq jattyqtyrýshym myqty bolǵannan ba, qıyndyǵyn kóp baıqamadyq. Sodan shyǵar, birinshi qatysqan jarysymda-aq 2-orynǵa ıe boldym. Ol kezde 28 kelige deıingi salmaqta baq synadym. Negizi Kúrshimde de, Ulan aýdanynda da osy sport túrinen báseke joǵary. Al Saǵyr aýylynda meni jattyqtyrǵan Erık Isınniń jetekshiligimen respýblıka, Azııa, Álem chempıondary shyqty. Ózim sol kezderi respýblıkalyq jarystarda júlde alyp, «Sport sheberligine úmitker» normatıvin oryndadym.
– Eseıgen saıyn adamnyń salmaǵy ósedi. Sportshy úshin ol da mańyzdy. Jarys aldynda jıi salmaq túsiretin be edińiz?
– Iá, saıys kezinde óz salmaq dárejeme sáıkesý úshin biraz ter tógetinbiz. Syrt kózge jeńil kóringenimen, áýre-sarsańy da bar. Tamaqqa kelgende baıqaý qajet. Ádette, armrestlıngpen aınalysatyn adam aǵzada sýdy ustaıtyn, kalorııasy joǵary, tez kómirsý beretin taǵamdardan bas tartady. Un ónimderi, tátti, gazdalǵan sýsyn degendi tatyp almaımyz.
– Názik jandardyń kóbi gımnastıka, voleıboldy tańdap jatqanda, sizdiń qıyn sportpen shuǵyldanyp júrgenińizge ata-anańyz qarsy bolmady ma?
– Joq. Qaıta ákem men anamnyń jiger berip, tilekshi bolatyny alǵa jetelep turatyn. Osydan shyǵar, jattyǵýda barymdy salyp, jarys saıyn nátıjemdi jaqsarta berýge tyrystym. Olar eshqashan sátsizdigime renjip, «osy sportty nege tańdadyń, qyzym?» dep suraǵan emes. Bizdiń áýlette qol kúrespen men ǵana aınalystym.
– Qol kúrestiń ózge sport túrlerinen ereksheligi nede?
– Munda jyldamdyqtyń oryn bólek. Basqa sport túrlerinen aıryqshalaıtyn tusy da osy dep oılaımyn. Tóreshi belgisinen soń qas-qaǵym sát kidirseń, qarsylasyń qapyda qaldyrady. Jeńgen adam sekýndtar ishinde anyqtalady. Taǵy bir aıtarym, utý úshin kúsh pen jyldamdyq qana emes, sportshyǵa tán rýh kerek.
– Qyzdar jıi jaraqat ala ma?
– Jattyǵý kezinde oǵan qatty mán beremiz. Óz basym jaraqat alǵan qyzdardy kórmedim. Múmkin keıbiri jarystan soń bulshyq eti aýyrǵanyn sezetin shyǵar.
– Armrestlıngten bólek, arqan tartysqa da qatysasyz. Oǵan qalaı keldińiz?
– Shyǵys Qazaqstan oblysynyń arqan tartystan erler komandasy 2024 jyly halyqaralyq kóshpendiler oıynynda óner kórsetip, júldeli 2-orynǵa ıe boldy. Atalǵan jarysta Astana qyzdar komandasy da óner kórsetti. Sol qyzdarǵa qarap, «nege maǵan da aınalysyp kórmeske?» dep, oblystyń aǵa bapkeri Erlan Ýalıevqa jattyǵýǵa keldim. Qazir Shyǵys Qazaqstan oblysynyń qyzdar komandasy respýblıka boıynsha 1-orynda tur.
– Bul sportqa armrestlıngten bólek ýaqyt arnaısyz ba?
– Iá, arqan tartysqa daıyndyq eń aldymen komandamen birdeı oılap, birdeı qımyl qalyptastyrýdan bastalady. Jattyǵý kezinde sportshylar tek kúsh jınap qoımaı, úılesimdilik pen yrǵaqty damytady. Kúshti únemdep, biraz tiresken soń tez sharshap qalmaýdyń kiltin izdeımiz. Qazir óńirlerde bul sport jaqsy damyp jatyr. Bizge de ázirlikti álsiretpeý kerek.
– Siz byltyr Rıdder qalasynda tuńǵysh uıymdastyrylǵan respýblıkalyq «Ata Mura» ulttyq oıyndarynda erler komandasy arasynda óner kórsettińiz. Azamattardyń arasynda jalǵyz burymdyǵa arqan tartý qıyn bolmady ma? Sizge qatys degen usynys qalaı jasaldy?
– Árıne qıynǵa tústi. Negizi menen basqa Móldir esimdi taǵy bir qyz qatysty. Ol tizbek sońynda turyp, zákir qyzmetin atqardy. Er adamdar myqty ǵoı. Degenmen biz de barymyzdy saldyq. Komandadaǵy salmaq 720 keliden aspaýy tıis bolǵan soń salmaǵy jeńil sportshy qajet boldy. Meniń salmaǵym – 50 keli. Bapkerim shaqyrǵanda, kóp oılanbastan kelistim. Daıyndyq kezinde tek shóp emes, qumda da arqan tarttyq. Sol jarysta bizdiń komanda oryn almaǵanymen, «Shyǵys 2» jigitteri júldeger úshtigin túıindedi.
– Qol kúres pen arqan tartysty qatar alyp júrý aýyr emes pe?
– Ol jaǵy seziledi. Degenmen durys josparlasa, ony da úılestirýge bolady. Eki sporttyń uqsas jerleri az emes. Temir kóterý, jeńiske ádis-aıla izdeý, qımyldy ıkemdeý sııaqty tustar baǵytymyzdy aıqyndap tur.
– Osy ýaqytqa sheıin qol kúres pen arqan tartystan qandaı jetistikterge jettińiz?
– Armrestlıngten oblystyq, respýblıkalyq, halyqaralyq jarystardyn júldegeri ári jeńimpazymyn, «Sport sheberimin». Arqan tartysta oblystyq, respýblıkalyq, halyqaralyq jarystarda jeńimpaz boldyq.
– Jubaıyńyz da qol kúresinen bapker. Erli-zaıypty bolyp, osy sporttyń qyr-syryn birge talqylaıtyn shyǵarsyzdar?
– Iá (kúldi). Ol bapker retinde oı bildirse, men áli jarystarǵa qatysyp júrgen sportshy retinde usynystar aıtamyn. Áý basta tanysyp, sezim qyly jalǵana bastaǵanda da sport arqyly tez túsinistik deýge bolady.
– Aldaǵy josparlaryńyz qandaı?
– Qatysatyn jarystar kóp. Respýblıkalyq, halyqaralyq saıystarǵa irikteýler bastalady. Qazir básekelestik qyzyp jatyr qaı sportty alsaq ta. Bosańsýǵa bolmaıdy. Arqan tartys ár aımaqta alǵa jyljyp keledi.
– 8-naýryz – Halyqaralyq áıelder kúnine oraı barsha názik janǵa jyly lebiz bildire ketseńiz...
– Qurmetti aq jaýlyqty ájeler, analar, apaı-sińliler. Sizderdi 8 naýryz – Halyqaralyq áıelder kúnimen quttyqtaımyn! Gúldeı jaınap, erekshe qulpyryp, barshańyzdyń kóńil kóktemińiz kórkeıe bersin! Júrekterińizge jylylyq pen mahabbat uıalap, baqyt mekenine máńgilik turaqtańyzdar.
Eske salsaq, osyǵan deıin Astanada 8 naýryz merekesine oraı qandaı sharalar josparlanǵany jaıly jazǵanbyz.
