Shyǵys Qazaqstandaǵy 144 morenalyq kól turaqty baqylaýǵa alyndy
ASTANA.KAZINFORM — Shyǵys Qazaqstan oblysynda «Qazseldenqorǵaý» fılıalynyń mamandary men TJD qyzmetkerleri muzdyqtardyń erýi nátıjesinde qalyptasqan morenalyq kólderge monıtorıng júrgizýde. Turaqty sýyq túskenge deıin 144 kól turaqty baqylaýda bolady.
Jaǵdaıdy baǵalaý maqsatynda QR TJM «Qazavıaqutqarý» AQ tikushaǵymen Rıdder qalasyndaǵy Ivanov jotasynyń betkeılerinde, Gromotýha jáne Aq Úbi ózenderiniń alaptarynda ornalasqan 30 morenalyq kólge áýeden vızýaldy tekserý júrgizildi. Áýeden baqylaý barysynda mamandar kólderdiń jaı-kúıin, olardyń sýǵa tolý deńgeıin jáne sel, sý tasqyny men kóshkin protsesteriniń qalyptasýyna áser etýi múmkin faktorlardyń bar-joǵyn baǵalady. Tekserý nátıjesinde taýly aımaqtarda qar jamylǵysynyń is júzinde joq ekeni, kólderdiń muz ben qardan ishinara bosap shyqqany anyqtaldy. Muzdan arylǵan kólderdegi sý deńgeıi tómen. Bógetter arqyly sýdyń asyp tógilýi tirkelgen joq. Sondaı-aq monıtorıng barysynda Kishi Úlbi sý qoımasyna vızýaldy tekserý júrgizildi. Bóget denesiniń tutastyǵyna qatysty qandaı da bir buzýshylyqtar anyqtalǵan joq.
— Rıdder qalasy aýdanyndaǵy sel, sý tasqyny jáne kóshkin jaǵdaıy turaqty. Jańa erozııalyq jáne kóshkin protsesteri tirkelgen joq. Zerttelgen kólder eldi mekenderge, sharýashylyq nysandaryna jáne ınfraqurylymǵa qaýip tóndirmeıdi, — dep atap ótti Shyǵys Qazaqstan oblysy TJD bastyǵynyń orynbasary Amangeldi Eńsegenov.
Qazaqstan TJM Tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý komıtetiniń, Jetisý oblysy TJD jáne «Qazseldenqorǵaý» MM fılıalynyń qyzmetkerleri óńirdegi sel qaýpi bar ýchaskeler men morenalyq-muzdyq kólderge áýeden vızýaldy tekserý júrgizdi. Ushý barysynda Qora, Kóksý, Kóktal, Keskenterek, Ósek, Shejin, Tyshqan, Burhan jáne Qorǵas ózenderiniń alaptary qaraldy.
Monıtorıng nátıjeleri boıynsha taýly aımaqtaǵy jaǵdaı turaqty bolyp otyr. Muzdyqtardyń belsendi erýi tirkelgen joq, bıik taýly kólder qysqy rejımnen birtindep shyǵyp keledi. Qorǵas ózeni alabyndaǵy buzylý qaýpi bar Qapqan kólinde sý deńgeıin tómendetý maqsatynda ornatylǵan sıfondar jumysyn jalǵastyryp jatyr. Ózen arnalary ashyq, sý aǵynynyń kólemi kópjyldyq ortasha kórsetkishterge sáıkes keledi. Gıdrologııalyq beketter shtattyq rejımde jumys isteýde, al sel qaýpi bar ýchaskeler men bıik taýly sý aıdyndarynyń monıtorıngi turaqty negizde jalǵasýda.
Aıta ketelik el aýmaǵyndaǵy iri kólder men ózenderde 5 qutqarý stantsııasy salynatyny týraly jazǵan edik.
