Shetelde turatyn qazaqstandyqtarǵa dekrettik tólem tólene me
ASTANA. KAZINFORM — Shetelde turatyn jáne jumys isteıtin Qazaqstan azamatyna júktilik pen bosanýǵa baılanysty áleýmettik tólemder berilmeýi múmkin. Memlekettik qoldaý qandaı jaǵdaılarda kórsetilmeıdi jáne qandaı tólemderdi alýǵa bolady? Bul suraqtarǵa zańger jaýap berdi.
Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (MÁSQ) áleýmettik tólemder mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýshylarǵa ǵana taǵaıyndalady. Bul týraly advokat Taır Nazhanov málimdedi.
Onyń aıtýynsha, bul sanatqa Qazaqstanda áleýmettik aýdarymdary tólenetin azamattar jatady. Eger adam Qazaqstanda turaqty turmasa, jumys istemese jáne onyń atyna áleýmettik aýdarymdar júrgizilmese, onda ol mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshysy bola almaıdy.
Áńgime júktilik pen bosanýǵa baılanysty tabystan aıyrylǵan jaǵdaıda beriletin birjolǵy áleýmettik tólem jáne bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin tólenetin aı saıynǵy áleýmettik tólem týraly bolyp otyr.
Zańger memlekettik qoldaý túrlerin ajyrata bilý mańyzdy ekenin atap ótti.
Áleýmettik kodekstiń 84-babyna sáıkes, júktilik pen bosanýǵa baılanysty birjolǵy áleýmettik tólem MÁSQ esebinen tólenedi. Bul rette balanyń qaı eldiń azamaty ekeni sheshýshi ról atqarmaıdy. Eger áıel mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshysy bolyp, onyń atyna Qazaqstanda áleýmettik aýdarymdar tólengen bolsa, tólem alýǵa quqyly. Tólemdi taǵaıyndaýǵa Qazaqstanda berilgen júktilik pen bosanýǵa baılanysty eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy negiz bolady. Sondyqtan balanyń shetelde dúnıege kelýi nemese onyń shetel azamattyǵyn alýy áıeldiń buryn qalyptasqan tólem alý quqyǵyn joımaıdy.
Alaıda áıel Qazaqstanda jumys istemese jáne onyń paıdasyna MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarymdar túspese, tabystan aıyrylýǵa baılanysty áleýmettik tólemderdi taǵaıyndaýǵa negiz bolmaıdy.
Osylaısha, Qazaqstanda turaqty turmaý, eńbek qyzmetin atqarmaý jáne áleýmettik aýdarymdardyń bolmaýy MÁSQ-dan tólenetin áleýmettik tólemderdi alý quqyǵyn joqqa shyǵarady. Al memlekettik bıýdjetten tólenetin járdemaqylardy taǵaıyndaý ótinish berýshiniń azamattyǵyna, Qazaqstandaǵy turaqty turý mártebesine jáne basqa da jaǵdaılarǵa qaraı jeke qaralady.
Qazaqstanda áıelderge qandaı qoldaý kórsetiledi?
eGov.kz portalynyń málimetinshe, bala týýyna baılanysty memlekettik qoldaý ekige bólinedi: memlekettik bıýdjetten tólenetin járdemaqylar jáne MÁSQ-dan tólenetin áleýmettik tólemder.
2026 jyly bala týǵan kezde beriletin birjolǵy memlekettik járdemaqy:
- birinshi, ekinshi jáne úshinshi balaǵa — 38 AEK (164 350 teńge);
- tórtinshi jáne odan keıingi balalarǵa — 63 AEK (272 475 teńge).
Bul járdemaqy Qazaqstan zańnamasyna sáıkes oǵan quqyǵy bar jumys isteıtin de, jumys istemeıtin de áıelderge taǵaıyndalady.
Jumys istemeıtin ata-analarǵa bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin aı saıynǵy memlekettik járdemaqy tólenýi múmkin. Onyń mólsheri balanyń dúnıege kelý retine baılanysty belgilenedi.
Al áleýmettik aýdarymdary tólengen jumys isteıtin áıelderge júktilik pen bosanýǵa baılanysty birjolǵy áleýmettik tólem taǵaıyndalady. Onyń kólemi sońǵy 12 aıdaǵy áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen tabysqa qaraı esepteledi.
Jumys isteıtin ata-analarǵa bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin tólenetin aı saıynǵy áleýmettik tólem sońǵy eki jyldaǵy tabys negizinde esepteledi. Bul somadan mindetti zeınetaqy jarnalary ustalady.
Júktilik pen bosanýǵa baılanysty tólemge qujattardy eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy berilgen kúnnen bastap 12 aıdan keshiktirmeı, al bala kútimi boıynsha tólemge bala týǵan kúnnen bastap 18 aı ishinde tapsyrý qajet.
2026 jylǵa arnalǵan barlyq tólem mólsheri 4 325 teńge kólemindegi aılyq eseptik kórsetkish (AEK) negizinde eseptelgen. Sonymen qatar, eGov.kz málimetinshe, júktilik pen bosanýǵa baılanysty tólem MÁSQ-dan tólenetin áleýmettik tólem bolyp sanalady jáne áleýmettik aýdarymdarǵa táýeldi, al bala týýyna baılanysty beriletin járdemaqy memlekettik bıýdjetten qarjylandyrylady.
Aıta keteıik, buǵan deıin qazaqstandyq analar bala kútimine qansha qarajat jumsaıtyny týraly jazdyq.
