Serbııalyq sarapshylar: Qazaqstandaǵy reformalar ekijaqty yntymaqtastyqqa serpin beredi
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandaǵy demokratııalyq reformalar eýropalyq sarapshylar arasynda da talqylanyp jatyr. Kazinform agenttiginiń EO-daǵy menshikti tilshisine bergen suhbatynda serbııalyq sarapshylar Qazaqstandaǵy ishki saıası úderisterdiń Serbııa úshin konstrýktıvti mańyzyn atap ótti.
Serbııanyń burynǵy syrtqy ister mınıstriniń orynbasary, professor Lıýbıtsa Vasıchtiń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy ózgerister Serbııa úshin oń sıpatqa ıe. Sebebi turaqty ári reformalarǵa baǵyttalǵan Qazaqstan ekijaqty yntymaqtastyqta da, keń aýqymdy kópjaqty alańdarda da mańyzdy ári senimdi seriktes bolyp qala beredi.
— Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev jarııalaǵan reformalar baǵdarlamasy — memlekettik basqarýdy nyǵaıtýǵa, konstıtýtsııalyq tetikterdi naqtylaýǵa jáne eldiń halyqaralyq ustanymyn kúsheıtýge baǵyttalǵan aýqymdy, biraq evolıýtsııalyq ınstıtýtsıonaldyq jańǵyrý tásili, — dedi ol.
Professordyń aıtýynsha, bul reformalar paketi halyqaralyq ahýal tereń ózgeristerge ushyraǵan kezeńde usynylyp otyr. Qazirgi jaǵdaıda senim deńgeıiniń tómendeýi, geosaıası jiktelýdiń kúsheıýi jáne mılıtarızatsııanyń artýy baıqalady.
Osyndaı jaǵdaıda Prezıdent Toqaev Qazaqstannyń ulttyq múddelerdi qorǵaýǵa jáne teketireske emes, ymyra izdeýge baǵyttalǵan dıplomatııany ilgeriletýge negizdelgen teńgerimdi ári pragmatıkalyq syrtqy saıasat ustanymyna adaldyǵyn rastady.
Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy ekijaqty qatynastarǵa toqtalǵan sarapshy usynylǵan reformalardy ınstıtýtsıonaldyq ornyqtylyq pen boljamdylyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan qadam retinde baǵalaýǵa bolatynyn aıtty.
— Qazaqstandaǵy saıası turaqtylyq pen naqty aıqyndalǵan konstıtýtsııalyq tetikter ekijaqty kelisimderdiń turaqtylyǵyna jáne uzaqmerzimdi yntymaqtastyq formattaryna oń áser etedi. Vıtse-prezıdent laýazymyn engizý memleketaralyq qatynastarda joǵary deńgeıdegi ózara is-qımyldy kúsheıtedi. Al Parlamentti qaıta uıymdastyrý parlamenttik dıplomatııanyń jedeldigin arttyryp, zań shyǵarýshy organdar arasyndaǵy almasýlardy jandandyrýy múmkin, — dedi ol.
Sondaı-aq Lıýbıtsa Vasıch Qazaqstannyń tsıfrlandyrýǵa, memlekettik basqarýdy jańǵyrtýǵa jáne ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge basymdyq berýi aqparattyq tehnologııalar, ınnovatsııalyq saıasat, bilim berý jáne energetıkalyq ınfraqurylym salalarynda jańa yntymaqtastyq múmkindikterin ashatynyn atap ótti.
— Ultaralyq kelisimdi nyǵaıtý jáne ınklıýzıvti basqarý saıasatyn jalǵastyrý da Serbııanyń óz kópetnosty jáne óńirlik saıasatyn iske asyrý tájirıbesin eskere otyryp, dıalog pen tájirıbe almasýǵa negiz bolady, — dep túıindedi ol.
Qazaqstandaǵy ózgerister týraly belgili serbııalyq jýrnalıst, «Serbııa jáne álem» («Serbia & World») basylymynyń ókili Natasha ıAkovlevıch te pikir bildirdi.
Ol Astanaǵa eki ret jýrnalıst retinde baryp, Senat, Májilis jáne Syrtqy ister mınıstrliginiń jumysymen tanysqanyn aıtty. Sondyqtan Qazaqstandaǵy konstıtýtsııalyq ózgerister úderisin, sonyń ishinde eki palataly modeldiń ornyna bir palataly «Quryltaı» parlamentin qurý bastamasyn muqııat qadaǵalap otyrǵanyn jetkizdi.
— Men bul ıdeıany Prezıdent Toqaevtyń batyl bastamasy dep sanaımyn. Serbııada bir palataly parlament — Ulttyq skýpşına jumys isteıdi. Tájirıbe kórsetkendeı, mundaı júıe parlament jumysynyń tıimdiligin jáne zań qabyldaý úderisin jedeldetedi, — dedi jýrnalıst.
Onyń pikirinshe, Qazaqstan — álemdik úrdisterge ilesýge umtylatyn zamanaýı demokratııalyq memleket. El tsıfrlandyrýdy, jasandy ıntellekt tehnologııalaryn jáne ózge de jańǵyrtý sharalaryn belsendi engizip keledi, bul óz kezeginde azamattardyń ómirin jeńildetedi.
— Sondaı-aq saıası ıerarhııada vıtse-prezıdent laýazymyn engizý jospary Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy ókildigin tıimdirek etýge yqpal etedi. Al Halyq keńesin qurý azamattardyń saıası ómirge belsendi qatysýyna múmkindik beredi. Sondyqtan usynylǵan konstıtýtsııalyq ózgeristerdiń barlyǵy Qazaqstan halqynyń ıgiligine baǵyttalǵan dep esepteımin, — dep qorytyndylady ol.
Buǵan deıin reseılik sarapshy da konstıtýtsııalyq reforma Qazaqstandaǵy ishki tepe-teńdikti kúsheıtedi degen pikir bildirgen bolatyn.