Serbııada merziminen buryn parlament saılaýy ótip jatyr
ASTANA. KAZINFORM- Serbııada búgin, 25 qazanda, merziminen buryn parlament saılaýynda daýys berý bastaldy. Saılaýshylar 250 depýtattan turatyn Halyq skýpşınasynyń (bir palataly parlamenttiń) jańa quramyn anyqtaıdy, dep habarlaıdy Anadoly.
Depýtattar biryńǵaı saılaý okrýgi boıynsha jabyq tizimder negizinde proportsıonaldy júıemen saılanady. Ulttyq azshylyqtardyń tizimderine úsh paıyzdyq saılaý shegi qoldanylmaıdy. Parlamentte kópshilik orynǵa ıe bolý úshin 126 mandat qajet.
Serbııanyń Respýblıkalyq saılaý komıssııasynyń (RIK) málimetinshe, saılaýǵa 6 mln 450 myń 523 adam qatysa alady.
8 myńnan astam saılaý ýchaskesi jumys istep tur
Daýys berý jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 07:00-de bastalyp, 20:00-ge deıin jalǵasady. El ishinde jáne shetelde barlyǵy 8 392 saılaý ýchaskesi ashylǵan.
Serbııadan tys jerlerde daýys berýge 102 myń 147 saılaýshy tirkelgen. Sheteldegi eń kóp ýchaske — 28-i Bosnııa jáne Gertsegovınada ashyldy. Respýblıkalyq saılaý komıssııasynyń sheshimi boıynsha, sheteldegi ýchaskeler de Ortalyq Eýropa ýaqytymen saǵat 07:00-den 20:00-ge deıin jumys isteıdi. Osyǵan baılanysty Soltústik Amerıka men Okeanııadaǵy keıbir saılaýshylar jergilikti ýaqyt boıynsha túnde daýys berip jatyr.
Saılaý bıýlletenindegi tizimder
Saılaý bıýlletenine 18 tizim engizilgen. Olardyń toǵyzy ulttyq azshylyqtardyń tizimi mártebesimen qatysady.
Bıýlletende birinshi bolyp 2012 jyldan beri bılikte otyrǵan Serbııa progressıvti partııasynyń (SNS) aınalasynda qurylǵan «Aleksandr Výchıch — Birikken Serbııa» tizimi tur.
Ekinshi orynda — Serbııa sotsıalıstik partııasynyń (SPS) negizinde qurylǵan «Ivıtsa Dachıch — turaqtylyq faktory» tizimi. Úshinshi orynda stýdentter qoldaıtyn, Ilııa Srdanovıch bastaǵan «Stýdentter tizimi — stýdentter jeńiske jetedi» tizimi ornalasqan.
Saılaýǵa sondaı-aq «Eýropalyq Serbııa: Marınıka Tepıch, Zdravko Ponosh», «Naǵyz ońshyldar — doktor Mılosh Iovanovıch — Jańa DSS — monarhıster», «Bogolıýb Karıch — «Serbııa kúshi» qozǵalysy» jáne «Vladımır Gaıch — Serbııaǵa balama» tizimderi qatysady.
Ulttyq azshylyqtardyń atynan «Rasım Lıaıch — gýmanıtarlyq SDP/SDP», Ýsame Zýkorlıch jetekshilik etetin Ádilet jáne kelisim partııasynyń (SPP) «Birigý qozǵalysy», Sandjak demokratııalyq áreket partııasynyń (SDA) «Sandjak saqshylary» tizimderi, sondaı-aq Voıvodına majarlarynyń odaǵy men Albanııa koalıtsııasy usynylǵan.
Áleýmettanýshylardyń saýalnamalaryna sáıkes, saılaýda negizgi báseke Výchıch premer-mınıstrlikke úmitker retinde usynylǵan «Birikken Serbııa» tizimi men stýdentter tizimi arasynda órbıdi. Sońǵy saýalnamalarda eki tizimniń reıtıngi bir-birine jaqyn. Saılaýaldy naýqan kezinde Výchıch saılaý qorytyndysyn moıyndaıtynyn jáne qarsylastary jeńgen jaǵdaıda olardy quttyqtaıtynyn málimdegen.
Saılaý narazylyq aktsııalary aıasynda ótip jatyr
Saılaý 2024 jylǵy 1 qarashada Novı-Sad qalasyndaǵy temirjol vokzalynda beton qalqanyń opyrylýynan keıin bastalǵan stýdentter narazylyǵy aıasynda ótip jatyr. Sol oqıǵa saldarynan 16 adam qaza tapty. Narazylyq qozǵalysy shamamen eki jylǵa jýyq ýaqyttan beri jalǵasyp keledi.
Kinálilerdi sotqa tartý, ashyqtyqty qamtamasyz etý jáne merziminen buryn saılaý ótkizý týraly talaptar jalpyulttyq qozǵalysqa ulasty. Qazirgi saılaý — narazylyqtar bastalǵaly beri el kóleminde ótip otyrǵan alǵashqy saılaý.
Prezıdenttik qyzmetinen ketý týraly ótinish bergen Aleksandr Výchıch qyrkúıekte parlamentti taratý týraly jarlyqqa qol qoıyp, merziminen buryn saılaý ótkizý úderisine jol ashty.
Saılaý barysyn birqatar elder men halyqaralyq uıymdardyń baqylaýshylary qadaǵalap otyr. Olardyń qatarynda Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń (EQYU) Demokratııalyq ınstıtýttar jáne adam quqyqtary jónindegi bıýrosy (DIAQB) bar.
Serbııada sońǵy parlament saılaýy 2023 jylǵy jeltoqsanda ótken edi.
Osyǵan deıin Serbııada kezekten tys parlament saılaýy ótetini týraly jazdyq.
