Senatta bıýdjet saıasatynyń tıimdiligin arttyrý joldary talqylandy
ASTANA. QazAqparat - Senatta «Teńgerimdi jáne ashyq bıýdjet - eldiń tabysty jáne turaqty áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń kepili» taqyryby boıynsha parlamenttik tyńdaý ótti.
Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýynda bıýdjet shyǵystarynyń tıimdiligin barynsha arttyrý týraly tapsyrma bergenin eske saldy.
Toqaev ekonomıka baıaý túrde qaıta qalpyna kelip, qarjylyq múmkindikter shekteýli bolyp otyrǵan jańa ekonomıkalyq jaǵdaıda memleketimizdiń bıýdjet saıasaty otandyq ekonomıkada júrgiziletin qurylymdyq ózgeristerdiń negizgi yntalandyrýshy kúshine aınalýy tıis ekenin atap ótti.
Tóraǵa memleket qarjysyn muqııat paıdalaný jaıynda aıta kelip, «Shekten tys shyǵyndarǵa jol berilmeýi kerek. Imıdjdik sıpattaǵy jobalarǵa jumsalatyn edáýir shyǵynnyń kólemin aıtarlyqtaı qysqartyp, múmkin bolǵan jaǵdaıda, múldem toqtatý qajet», - dedi.
Tóraǵanyń sózinde sońǵy jyldary bıýdjettiń kirisine qaraǵanda shyǵys bóliginiń artyp kele jatqandyǵy atalyp ótti. Joǵarǵy Palatanyń basshysy memleketimizdiń salyq saıasaty da qazirgi zamandaǵy jahandyq syn-qaterlerge jaýap berýi tıis ekenine, eń aldymen iskerlik belsendilikti yntalandyryp, kiristerdiń artýyna yqpal etip, shaǵyn jáne orta bızneske qoldaý kórsetýi qajet ekenine toqtaldy. Sondaı-aq, tıimdiligi tómen salyqtyq jeńildikterdi qaıta qaraý kerektigi aıtyldy.
Toqaev Ulttyq qordyń qarajatyn jumsaý máselelerine erekshe nazar aýdardy: «Ulttyq qordyń qarajatyn paıdalaný aǵymdaǵy túıtkilderdi jedel sheshýge arnalǵan turaqty qarjy kóziniń bolýy esebinen uzaq merzimdegi bolashaqta Úkimettiń ekonomıkalyq saıasatynyń tıimdiligin tómendetýge ákelip soǵýy múmkin. Bir sózben aıtsaq, Ulttyq qordyń qarjysyn paıdalaný múmkindigi úkimetti bosańsytady», - dedi ol.
Senat tóraǵasy elimizdiń ekonomıkasyn ózgeshe jaǵdaılarǵa beıimdep damytýdy, ekonomıkalyq ósimniń jańa modelin jasaýdy jáne básekelestik pen naryq jaǵdaıynda «shamamyzǵa qaraı» ómir súrýdi úırenýge tıisti ekenimizdi jetkizdi.
«Prezıdent usynǵan Úshinshi jańǵyrýdyń maqsaty da osy strategııalyq mindetti kózdeıdi. Bıýdjettiń munaı baǵasyna táýeldiligin tómendetý, salyqtyq ákimshilendirýdi jaqsartý, bıýdjet shyǵystaryn ońtaılandyrýdyń qurylymyna kóshý jónindegi jumystar jalǵasyn tabýy qajet», - dedi Q.Toqaev.
Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov óz sózinde bıýdjet júıesindegi uzaq merzimdi basymdyqtar men bıýdjet qarjysyn tıimdi paıdalanýdy arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalar týraly habardar etti.
Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov senatorlarǵa memlekettik qarjynyń ornyqtylyǵyn arttyrý aıasynda salyq saıasatynyń negizgi baǵyttaryn aıtyp berdi.
Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń múshesi Aıgúl Muhametkárim memlekettik aýdıt pen qarjy baqylaýdy júzege asyrýdyń jańa ádisterin engizý týraly áńgimeledi.
«Sandj» zertteý ortalyǵy» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti Janar Jandosova Qazaqstan bıýdjeti ashyqtyǵy ındeksiniń International Budget Partnership (IBP) uıymy eseptegen tómen deńgeıiniń (100 múmkindiktiń 51 tarmaǵy) negizgi sebepterine toqtaldy. Sarapshy bıýdjet qalyptastyrý, qarjylandyrýdyń basym baǵyttaryn belgileý, jarııa tyńdaý men aýdıtorlyq tekserý júrgizý úderisterine jurtshylyqty keńinen tartýdyń mańyzdylyǵyn atap kórsetti. J.Jandosova bıýdjet qujattaryn halyqaralyq talaptarǵa sáıkes keltirý jáne bıýjet úderisterine jurtshylyqty tartýdyń tetikterin jasaýǵa baǵyttalǵan naqty sharalardy usyndy.
Shara baǵdarlamasy boıynsha Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary Sholpan Ilmuhanbetova men «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev sóz aldy.
Depýtattar Darıǵa Nazarbaeva, Aqan Bıjanov, Ikram Adyrbekov, Sergeı Ershov, Erbolat Muqaev, Baqtybaı Shelpekov, Darhan Káletaev, Olga Perepechına, Serik Jaqsybekov, Ashat Kúzekov talqylanyp otyrǵan másele boıynsha óz oılaryn ortaǵa salyp, baıandamashylarǵa birqatar saýaldar qoıdy.
Pikirsaıysty qorytyndylaı kelip, Senattyń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy Rashıt Ahmetov kásipkerlikti damytý, memlekettik-jekemenshik áriptestikti yntalandyrý, memlekettik satyp alýlar salasyn jetildirý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda Úkimet qoldanystaǵy salyq, bıýdjet jáne basqa da zańnamany ózgertý jónindegi usynystar ázirleýi qajet ekenin atap ótti. Senator parlamentshiler tyńdaý qorytyndysy boıynsha qabyldanǵan usynymdardy turaqty túrde baqylaýda ustaýǵa nıettenip otyrǵanyn jetkizdi.
