Senatorlar halyqaralyq kelisimderdi qaraıdy
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Senattyń jalpy otyrysy ótedi. Onda palata depýtattary ekonomıkalyq saıasat pen memlekettik basqarý salasyndaǵy ulttyq ınstıtýtsıonaldyq áleýetti nyǵaıtatyn qujatty qarap, Túrkııamen arada áýe keńistigi arqyly áskerı múlik tasymaldaýǵa qatysty kelisimdi pysyqtaıdy.
Sonymen, senatorlar aldymen «Qazaqstan Respýblıkasy men Halyqaralyq Valıýta Qory arasyndaǵy Kavkaz, Ortalyq Azııa jáne Mońǵolııa úshin óńirlik áleýetti damytý ortalyǵyna qatysty ózara túsinistik týraly memorandýmdy ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy qaraıdy. Bul memorandýmdy Májilis 8 sáýirde ratıfıkatsııalaǵan edi.
Qujat boıynsha negizgi baıandama jasaǵan Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenovtiń aıtýynsha, memorandýmnyń erejeleri ortalyqtyń Almaty qalasyndaǵy keńsesiniń jumys isteýi men ornalasýy, sondaı-aq keńes qyzmetkerleriniń Qazaqstanda bolý sharttaryn reglamentteıdi.
Atap aıtqanda:
- Ortalyqtyń qurylymy jáne shtattyq quramy;
- Ortalyqtyń basqarý organdary;
- Ortalyqtyń oqý baǵdarlamalaryna qatysý tártibi;
- Ortalyq pen onyń qyzmetkerlerine beriletin ımmýnıtetter men artyqshylyqtar.
- Bul – Qazaqstandaǵy halyqaralyq uıymdardyń qyzmeti týraly kelisimderge arnalǵan standartty erejeler jıyntyǵy. Halyqaralyq valıýta qorynyń ortalyǵynyń Qazaqstanda ornalasýy eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna yqpal etip, ekonomıkalyq saıasat pen memlekettik basqarý salasyndaǵy ulttyq ınstıtýtsıonaldyq áleýetti nyǵaıtýǵa múmkindik beredi. Qazaqstan úshin HVQ ortalyǵy – konsýltatsııalar, kásibı bilim berý jáne ekonomıkalyq semınarlar alańy ǵana emes, sonymen qatar strategııalyq resýrs. Búginde ortalyq 100 mıllıonǵa jýyq halqy bar 9 eldi biriktiredi jáne HVQ-nyń jahandyq jelisiniń bir bóligi sanalady, - dedi ol.
Senatorlar Májilis 8 sáýirde qabyldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Túrkııa Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Túrkııa Respýblıkasynyń áýe keńistigi arqyly áskerı múlik pen personaldy tranzıtteý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy da pysyqtaıdy.
Sol kezde Qorǵanys mınıstriniń orynbasary Asqar Mustabekov kelisimge 2024 jylǵy 11 qyrkúıekte qol qoıylǵanyn atap ótken bolatyn.
— Kelisimge eki memlekettiń áýe keńistigi arqyly áskerı múlik pen personaldyń tranzıti úshin quqyqtyq negiz jasaý jáne sharttardy retteý maqsatynda qol qoıyldy. Tranzıt eki memlekettiń ýákiletti organdary beretin bir jyldyq nemese bir rettik ruqsat negizinde júrgiziledi. Bul turǵyda áskerı áýe kemelerine arnalǵan bir jyldyq dıplomatııalyq ruqsat, sondaı-aq bir jyldyq ruqsattarǵa engizilmegen áýe kemeleriniń ushýyna arnalǵan birjolǵy ruqsat eskerilgen. Ruqsattarǵa suraý salýlar belgilengen merzimderde dıplomatııalyq arnalar arqyly beriledi. Bul rette, árbir memleket tranzıtke kez kelgen ruqsat berý týraly suraý salýdan bas tartý, sondaı-aq eger Taraptardyń biri áskerı múlik pen personaldyń suralatyn tranzıti osy Kelisimniń erejelerine sáıkes kelmeıdi nemese ulttyq qaýipsizdikke qater tóndiredi dep eseptese, berilgen ruqsattyń qoldanylýyn toqtata turý nemese qaıtaryp alý quqyǵyn ózine qaldyrady, — dedi ol.
Esterińizge sala ketsek, palatanyń ótken aptadaǵy otyrysynda depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasy men Tájikstan Respýblıkasy arasyndaǵy odaqtastyq qatynastar týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasy men Ulybrıtanııa jáne Soltústik Irlandııa Qurama Koroldigi arasyndaǵy strategııalyq áriptestik pen yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zańdardy qarap, maquldady.
Qazaq-tájik yntymaqtastyǵyn jańa deńgeıge kóterýdi kózdeıtin birinshi qujatqa Memleket basshylary Qazaqstan Prezıdentiniń Tájikstanǵa jasaǵan memlekettik sapary aıasynda 2024 jylǵy 22 tamyzda Dýshanbede qol qoıǵan.
26 baptan turatyn Shartta saıası, áskerı, saýda-ekonomıkalyq, aýyl sharýashylyǵy, kólik-tranzıttik, azyq-túlik, ónerkásiptik, sý-energetıkalyq, ekologııalyq, tsıfrlyq, bilim berý jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý kózdeledi. Sonymen qatar, bul qujat aıasynda taraptar parlamentaralyq yntymaqtastyqty da odan ári nyǵaıtýdy qoldaıdy.
Al ekinshi kelisim saıası, ekonomıkalyq, quqyqtyq, gýmanıtarlyq jáne ekologııalyq ózara is-qımyldyń negizgi qaǵıdalaryn bekitip, qazaq-brıtan yntymaqtastyǵyn sapalyq jańa deńgeıge kóteredi.
- Ekonomıkalyq turǵydan alǵanda, Kelisim ınvestıtsııalar tartýǵa, saýdany damytýǵa jáne Qazaqstan úshin basym sektorlarda – energetıka men jańartylatyn energııa kózderi, taý-ken ónerkásibi, joǵary tehnologııalar men tsıfrlandyrý, qarjy qyzmetteri, aýyl sharýashylyǵy jáne ornyqty sý paıdalaný boıynsha birlesken jobalardy iske asyrýǵa jańa múmkindikter ashady. Ulybrıtanııa - Qazaqstan ekonomıkasyna 23 mlrd AQSh dollarynan astam tikeleı ınvestıtsııa salǵan iri ınvestorlardyń biri. Kelisimdi ratıfıkatsııalaý elimizdiń boljamdy quqyqtyq ortasy men ashyq bıznes júrgizý qaǵıdattary bar senimdi seriktes retindegi bedelin nyǵaıtady. Óńir úshin bul – kapıtaldyń kelýin, brıtandyq kompanııalarmen jáne ýnıversıtettermen tikeleı yntymaqtastyq ornatý múmkindigin bildiredi, - degen edi senator Gennadıı Shıpovskıh.
Kún tártibine shyǵarylǵan máseleler qaralyp bolǵannan keıin depýtattar Úkimet múshelerine saýaldaryn joldady. Atap aıtqanda, Súıindik Aldashev «Qorǵas» shekara mańy klasteriniń jumysyndaǵy problemalarǵa toqtaldy.
- Qorǵas qalasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń konsýldyǵynyń bólimshesin ornalastyrý, úkimetaralyq deńgeıde qazaqstandyq júrgizýshilerge shekarany júkpen de, onsyz da erkin kesip ótý quqyǵyn berý máselesin pysyqtaý qajet. «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵyn memlekettik shekara arqyly ótkizý pýnktteriniń tizbesine engizý máselesin qarastyrý jáne Qazaqstan men Qytaıdyń arnaıy ekonomıkalyq aımaqtary arasynda tikeleı temirjol jáne avtojol salý jobasyna bastama jasaý qajet. Bul kólik aǵyndaryn qaıta baǵyttaýǵa jáne júktemeni azaıtýǵa múmkindik beredi», - dedi Súıindik Aldashev.
Al Bıbigúl Jeksenbaı platformalyq jumyspen qamtýdy quqyqtyq retteý jáne tsıfrlyq servıster arqyly jumys isteıtin azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý máselesin kóterdi.
- Salyq júktemesin jeńildetý úshin áleýmettik tólemderdi esepteý kezinde shyǵyndardy, ıaǵnı janarmaı, kólik jóndeýdi shegerip tastaý ádistemesin de qarastyrýdy oılastyrý kerek. Quqyqtyq mártebe jáne tarıftik kepildikter baǵytynda platformalyq jumystyń erekshelikterin eskeretin jeke zańnamalyq akt ázirleýdi, onda «táýelsiz qyzmetker» mártebesin bekitip, eń tómengi saǵattyq tólem standarttaryn engizýdi qarastyrý kerek, - dedi Bıbigúl Jeksenbaı.
