Senator jabaıy janýarlardy qorǵaýǵa qatysty usynystar aıtty
NUR-SULTAN. QazAqparat – Avtomagıstraldar qurylysy kezinde janýarlar úshin arnaıy tabıǵı jaǵdaıǵa jaqyn kópir nemese jerasty ótkelderin salýymyz kerek. Bul týraly Senattyń jalpy otyrysynda týrıstik qyzmet máseleleri boıynsha zań jobasyn talqylaý kezinde depýtat Aqylbek Kúrishbaev málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qaralyp jatqan zań jobasyna sáıkes basym týrıstik aýmaqtar ulttyq parkterdiń sheginde bolýy múmkin. Kezinde Elbasynyń tapsyrmasymen qurylǵan erekshe qorǵalatyn aýmaqtardyń basty mindeti - bolashaq urpaǵymyzǵa mura retinde tabıǵattyń bolmysy men bıoalýantúrliligin saqtaý. Qazaqstanda Qyzyl kitapqa engizilgen jabaıy janýarlardyń 40 túri, qustardyń 57 túri mekendeıdi. Klımattyń ózgerýi, qaýipti aýrýlar, antropogendik áserler olardyń popýlıatsııasyna kesirin tıgizýde. Máselen, 70-jyldary bizde shamamen 1 mln 300 myń kıik basy bolsa, al qazir olardyń bar bolǵany 334 myńy ǵana qalǵan. Onyń ústine kıikterdiń álemdik popýlıatsııasynyń 90 paıyzy qazaq jerinde mekendeıtinin eskerýimiz qajet. ıAǵnı, Qazaqstanda bul kıiktiń sany azaısa, búkil álemde azaıady degendi bildiredi», - dedi senator.
Onyń aıtýynsha, qazir bizde 4255 qulan, 14650 qaraquıryq, 18460 arqar jáne 914 toǵaı kerbuǵysy qalyp otyr. Jabaıy janýarlardyń kóptegen túri (kıikter, qulandar, qaraquıryqtar jáne t.b.) qonys aýdaratyn janýarlar túrlerine jatady. Sondyqtan da týrıstik qyzmettiń, atap aıtsaq, shamadan tys shý men qozǵalystyń, qurylys nátıjesinde tabıǵı landshafttardyń ózgerýi jáne basqada jasandy faktorlar janýarlar áleminiń tynyshtyǵyn buzyp, stress týdyrmaýy asa mańyzdy.
«Mysaly, jabaıy janýarlardyń kóship-qonýy kezinde júrip ótetin jekelegen ýchaskelerde temir joldardy, avtomagıstraldardy salý kezinde biz ekodýk dep atalatyn arnaıy tabıǵı jaǵdaıǵa jaqyn kópir (estakadalar) nemese jerasty ótkelderin salýymyz kerek edi. Ókinishke qaraı, ondaı ekodýktar esh jerde jasalmady, bul janýarlar áleminiń ekojúıesine teris áserin tıgizýde. Sondyqtan ǵalymdar men ekolog mamandardyń qatysýymen erekshe qorǵalatyn aýmaqtarda týrıstik qyzmetti uıymdastyrýdyń erekshelikteri boıynsha arnaıy zańǵa táýeldi quqyqtyq akt ázirleýdi usynamyn», - dedi A. Kúrishbaev.
