Senatqa saılaýǵa daıyndyq qyzý júrgizilýde
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasynda Senattyń 32 depýtatyn janama saılaý quqyǵy negizinde jalpyǵa birdeı saılaýda elimizdiń azamattary saılaıtyn máslıhattar depýtattarynyń jasyryn daýys berýi jolymen saılanatyny belgilengen. Osylaısha, Qazaqstan halqy óz ókilderi arqyly Senatty qurýǵa qatysady.
Senattyń 15 depýtatyn qoǵamnyń ulttyq-mádenı jáne ózge de mańyzdy múddeleriniń ókildigin Senatta qamtamasyz etý qajettigin eskere otyryp, Prezıdent taǵaıyndaıdy. Al osy jyldyń 28 maýsymynda ótetin saılaýda ókilettiliginiń konstıtýtsııalyq merzimi aıaqtalatyn senatorlardyń ornyna elimizdiń ár óńirinen bir-birden 16 Senat depýtaty saılanady.
Senat depýtattyǵyna kandıdattar usyný saılaý taǵaıyndalǵan kúnnen keıingi kelesi kún - 2017 jylǵy 29 sáýirden bastaldy. Ol saılaý ótkiziletin kúnge bir aı qalǵanda, ıaǵnı 28 mamyrda aıaqtalady. Qazirgi kezde usynylǵan kandıdattardyń jalpy sany elimiz boıynsha 84 adamǵa jetti. Depýtattyqqa kandıdattar usyný oblystyq, Astana jáne Almaty qalalyq, aýdandyq, qalalyq máslıhattar sessııalarynda júrgizilýde. Saıası partııalar, ózge de qoǵamdyq birlestikter máslıhattardaǵy ózderiniń ókilderi arqyly Senat depýtattyǵyna kandıdatýralardy usynady.
Al ózin-ózi usyný tártibimen tıisti saılaý komıssııasyna Senat depýtattyǵyna kandıdat retinde daýysqa túsý nıeti týraly ótinish berý arqyly júzege asyrylady. Senat depýtattyǵyna kandıdatty qoldap qol jınaýdy senim bildirilgen adamdar uıymdastyrady. Qoldardy jınaýǵa arnalǵan qol qoıý paraqtaryn tıisti saılaý komıssııasy beredi. Depýtattyqqa kandıdat oblys máslıhattarynyń, Astana nemese Almaty qalalyq máslıhatynyń ókilderi bolyp tabylatyn tańdaýshylardyń jalpy sanynyń keminde 10%-ynyń qoldaýyna, biraq bir máslıhattan tańdaýshylar daýysynyń 25%-ynan aspaıtyn daýsyna ıe bolýǵa tıis.
Depýtattyqqa kandıdattardy tirkeý máselesine kelsek, kandıdat tirkelgenge deıin jáne onyń Konstıtýtsııa men Saılaý týraly Konstıtýtsııalyq zań qoıatyn talaptarǵa sáıkestigi tekserilgennen keıin, sondaı-aq, ony qoldap jınalǵan qoldar tekserilgennen keıin Ortsaılaýkomnyń shotyna depozıt retinde zannamada belgilengen eń tómengi jalaqynyń on bes eselengen mólsherinde saılaý jarnasyn engizedi.
Kandıdat Senat depýtaty bolyp saılanǵan nemese daýys berý qorytyndylary boıynsha daýys berýge qatysqan tańdaýshylar daýsynyń keminde 5%-yn alǵan jaǵdaıda, sondaı-aq kandıdat qaıtys bolǵan jaǵdaıda engizilgen jarna kandıdatqa qaıtarylady. Qalǵan jaǵdaılardyń bárinde engizilgen jarna qaıtarylmaıdy jáne ol respýblıkalyq bıýdjet kirisine alynady. Al tıisti oblystyq, Astana jáne Almaty qalalyq saılaý komıssııalary Senat depýtattyǵyna kandıdattardy tirkeýdi Saılaý týraly Konstıtýtsııalyq zańnyń 73-babynda belgilengen qujattar negizinde júzege asyrady.
Depýtattyqqa kandıdatty tirkeý kezinde oǵan tıisti kýálik beriledi jáne saılaý komıssııasynyń hattamasy jasalady, ol úsh kúndik merzimde Ortsaılaýkomǵa tabys etiledi. Kandıdatty tirkeýden bas tartýǵa nemese tirkeý týraly sheshim kúshiniń joıylýyna ony usynǵan máslıhat (máslıhattar) nemese kandıdattyń jeke ózi jeti kún merzimde Ortsaılaýkomǵa nemese sotqa shaǵym bere alady. Bul rette shaǵym berilgen kúninen bastap jeti kún merzim ishinde qaralady. Daýys beretin kúnge eki kún qalǵanda kandıdatty tirkeý týraly sheshimniń kúshin joıýǵa nemese buǵan deıin tirkeýden shyǵarylǵan kandıdatty qalpyna keltirýge jol berilmeıdi.
