Senat jańa Tsıfrlyq kodeksti maquldap, ilespe qujatty Májiliske qaıtardy

Kodeks tsıfrlyq derekter men tsıfrlyq obektilerdi qurý, olardyń aınalymy, saqtaý, berý jáne paıdalaný kezinde týyndaıtyn tsıfrlyq ortadaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýge baǵyttalǵan.

— Kodekstiń mindetterinde tsıfrlyq ortadaǵy quqyqtyq retteýdiń negizgi uǵymdaryn, qaǵıdattary men tetikterin aıqyndaý, tsıfrlyq ortanyń ornyqty damýy men jumys isteýin qamtamasyz etý, tsıfrlyq ortadaǵy zańdylyq pen quqyqtyq tártipti nyǵaıtý, sondaı-aq qoǵamdyq qatynastardyń barlyq salalarynyń tsıfrlyq transformatsııasyn quqyqtyq qamtamasyz etý eskerilgen. Kodeks 19 taraýdy qamtıtyn 6 bólimnen turady, — delingen Senattyń Ekonomıkalyq saıasat, ınnovatsııalyq damý jáne kásipkerlik komıtetiniń málimetinde.

Kodekste mynadaı negizgi jańashyldyqtar kózdeledi:

— jeke derekterdi alyp tastaýdy, anonımdeýdi jáne óńdeýdi shekteý quqyǵyn qosa alǵanda, adamnyń tsıfrlyq quqyqtaryn zańnamalyq bekitý;

— ýákiletti mamannyń (mamandardyń) qatysýymen tsıfrlyq orta sýbektisiniń algorıtmdik júıelerdi paıdalana otyryp qabyldanǵan sheshimderdi qaıta qaraý quqyǵyn belgileý;

— bıometrııalyq derekterdi qoldanýdy jáne bıometrııalyq aýtentıfıkatsııany quqyqtyq retteý, oǵan sáıkes bıometrııalyq derekterdi mindetti túrde óńdeýge jáne bıometrııalyq aýtentıfıkatsııany júrgizýge Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen jaǵdaılarda ǵana jol beriledi;

— tehnologııalyq beıtaraptyq, tsıfrlyq etıka jáne áleýmettik jaýapkershilik qaǵıdattaryn bekitý;

— múgedektigi bar adamdar men halyqtyń mobıldiligi tómen toptary úshin tsıfrlyq tehnologııalardyń, ónimder men kórsetiletin qyzmetterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý jónindegi talaptardy belgileý.

Sonymen qatar, Kodeks tsıfrlyq jazbalardy, tsıfrlyq aktıvterdi, tsıfrlyq resýrstardy, tsıfrlyq platformalardy, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi, tsıfrlyq júıelerdi, tsıfrlyq ınfraqurylym obektilerin, tsıfrlyq derekter ónimderin qosa alǵanda, tsıfrlyq obektilerdiń quqyqtyq mártebesin naqtylaıdy jáne bekitedi.

Budan bólek, Kodekste elektrondyq qoltańbamen qol qoıylǵan elektrondyq qujattardyń jáne qaǵaz qujattardyń zańdyq balamalylyǵy kózdeledi.

Kodekstiń jeke taraýy josparlaý, qurý, tájirıbelik paıdalaný, kıberqaýipsizdik talaptaryna sáıkestigin synaý, ónerkásiptik paıdalanýǵa engizý, damytý, túrlendirý, arhıvteý jáne paıdalanýdan shyǵarý kezeńderin qamtıtyn tsıfrlyq úkimettiń tsıfrlyq obektileriniń tsıklin retteıdi.

Munymen qosa, Kodeks elektrondyq úkimet modelinen tsıfrlyq úkimet modeline kóshýdi bekitedi, bul jarııa basqarý júıesine kózqarastardyń sapaly ózgerýin — elektrondyq qyzmetterdi usynýdan derekterge jáne keshendi tsıfrlyq arhıtektýraǵa negizdelgen basqarýǵa ózgergenin kórsetedi.

Atap aıtqanda, Senat «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine tsıfrlandyrý, kólik jáne kásipkerlik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe zańǵa ózgeris engizdi.

Zańdy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Senatynda qaraý barysynda mynadaı túzetýler engizildi:

— «Avtorlyq quqyq jáne sabaqtas quqyqtar týraly» Zańda 2029 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziletin ujymdyq quqyqtardy basqarý jónindegi uıymnyń is júzindegi shyǵystary boıynsha ákimshilik shyǵystardy 30-dan 20 paıyzǵa deıin tómendetý bóliginde quqyqtyq kollızııa joıyldy;

— «Memlekettik múlik týraly» Zańda memlekettik múlik tiziliminde pılottyq jobany iske asyrý bóliginde ýákiletti organnyń quzyreti naqtylandy;

— «Avtomobıl kóligi týraly» Zańda 14-1-bapqa engiziletin túzetý alynyp tastaldy, óıtkeni bul bap buryn «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine baılanys, tsıfrlandyrý, ınvestıtsııalyq ahýaldy jaqsartý jáne artyq zańnamalyq reglamentteýdi boldyrmaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańmen alyp tastalǵan bolatyn;

— «Turǵyn úı qatynastary týraly» Zańda 10-6-baptyń 4 jáne 5-tarmaqtary turǵyn úı qatynastary salasyna jatpaıtyn avtorlyq jáne sabaqtas quqyqtardy ıelenýshilerge syıaqy berý quqyqtaryn ujymdyq basqarý jónindegi uıymdardyń jınaý, bólý, tóleý jáne saqtaý tetigin jetildirý bóliginde alyp tastalady;

— Úkimettiń ortalyq atqarýshy organdarda, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organdarda kıberqaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy quzyreti alyp tastaldy;

— birqatar túzetýler zańnamany Tsıfrlyq kodekste kózdelgen termınologııaǵa sáıkes keltirýge baǵyttalǵan.

Eske salsaq, bıyl jeltoqsan aıynyń basynda Parlament Májilisi Tsıfrlyq kodeksti qabyldaǵanyn jazǵan edik.