Senat Perýmen aradaǵy birqatar shartty ratıfıkatsııalaıdy

Sonymen jalpy otyrystyń kún tártibine myna máseleler engizilip otyr:

— «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy týraly;
— «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy sottalǵan adamdardy berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy týraly;
— «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy ustap berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy týraly.

Aıta keterligi, bul sharttardy osy jyldyń aqpan aıynda Májilis eki oqylymda qabyldaǵan bolatyn. 

«Qazaqstan men Perý arasyndaǵy qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zańnyń negizgi maqsaty — taraptardyń ózara yntymaqtastyǵy men qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek arqyly qylmystyń aldyn alý, tergeý, qylmystyq qýdalaý jáne jolyn kesý tıimdiligin arttyrý.

Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń málimetinshe, qujat aıasynda ózara quqyqtyq kómek aqparat berýdi, adamdardy anyqtaýdy, izdestirýdi, tintýdi jáne jaýap alýdy, saraptama júrgizýdi, dáleldemeler berýdi, sondaı-aq taraptardyń ulttyq zańnamalarynda kózdelgen kómektiń basqa da nysandaryn qosa alǵanda, birqatar sharany iske asyrýdy kózdeıdi.
Sonymen qatar Májilis «Qazaqstan men Perý arasyndaǵy sottalǵan adamdardy berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy da qabyldady.

Sharttyń negizgi maqsaty — bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan adamdardy ózderi azamattary sanalatyn memlekette jazasyn óteý úshin berý tártibi men sharttaryn aıqyndaý máselelerinde tıimdi yntymaqtastyq ornatý. Qujat boıynsha bir taraptyń aýmaǵynda sottalǵan adam belgilengen jazany óteý úshin ekinshi taraptyń aýmaǵyna berilýi múmkin.

Úshinshi qujat — «Qazaqstan men Perý arasyndaǵy ustap berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zań.

Shart taraptardyń aýmaǵynda júrgen, ustap berýge alyp keletin qylmystary úshin qylmystyq qýdalaý maqsatynda nemese sottyń zańdy kúshine engen úkimin oryndaý úshin izdeýde júrgen kez kelgen adamdy ustap berý bóliginde memleketter arasyndaǵy yntymaqtastyqty ornatýǵa baǵyttalǵan. Qujatta adamdardy ustap berýdiń jáne odan bas tartýdyń naqty negizderi qarastyrylady.

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy palata otyrysynda senatorlar «1993 jylǵy 22 qańtardaǵy Azamattyq, otbasylyq jáne qylmystyq ister boıynsha quqyqtyq kómek pen quqyqtyq qatynastar týraly konventsııaǵa ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» jáne «2002 jylǵy 7 qazandaǵy Azamattyq, otbasylyq jáne qylmystyq ister boıynsha quqyqtyq kómek pen quqyqtyq qatynastar týraly konventsııaǵa ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdardy qarap, maquldady. 

Birinshi hattama boıynsha baıandama jasaǵan Senator Janna Asanovanyń aıtýynsha, otbasy qatynastary men kámeletke tolmaǵan balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy transshekaralyq jaǵdaılardy retteıtin halyqaralyq quqyqtyq standarttardyń máni erekshe.

Búginde balalarǵa alıment óndirý sekildi máseleler tek ulttyq deńgeıde sheshilmeı, sonymen birge memleketter arasyndaǵy ózara quqyqtyq úılestirýdi talap etedi. Osy turǵyda usynylyp otyrǵan zańnyń mańyzy zor. Bul Hattama balalardyń quqyqtaryn halyqaralyq deńgeıde qorǵaýdy kúsheıtetin, sot aktilerin, onyń ishinde sot buıryqtaryn taný jáne oryndaý rásimderin úılestiretin mańyzdy quqyqtyq qural sanalady.

— Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda halyqaralyq jáne sheteldik sot aktilerine súıene otyryp atqarylǵan ister tájirıbesi bul normalardyń ózektiligin rastaıdy. 2020-2025 jyldar aralyǵynda kámeletke tolmaǵan balalar múddesinde júrgizilgen atqarý óndiristeriniń sany 100-den astamǵa jetip, jalpy qaryz somasy 47 mln teńge. Bul kórsetkish transshekaralyq alıment óndirýdiń kúrdeliligin jáne tıimdi quqyqtyq sheshimderdiń mańyzdylyǵyn aıqyn kórsetip otyr. Zańdy qabyldaý Hattamany ratıfıkatsııalaýǵa jol ashyp, balalardyń quqyqtaryn qorǵaýdy jańa deńgeıge kóterýge múmkindik beredi, — dedi depýtat.

Al ekinshi qujat boıynsha sóz alǵan Senator Qaırat Tastekeevtiń atap ótýinshe, qujat Konventsııanyń erejelerine birqatar ózgeris engizýdi kózdeıdi. Atap aıtqanda:

— Konventsııa aıasynda tanylyp, oryndalýǵa jatatyn sot aktileriniń qataryn azamattyq ister boıynsha sot sheshimderimen qatar, kámeletke tolmaǵan balalarǵa alıment óndirip alý týraly sot buıryqtarymen tolyqtyrý usynylady. Bul túzetýler alıment mindettemeleri boıynsha sheshimderdiń neǵurlym tıimdi oryndalýyn qamtamasyz ete otyryp balalardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtýge úlken múmkindik beredi;
— sheshimdi taný jáne oryndaý týraly ótinishhat berý tártibin belgileıtin Konventsııanyń tıisti baby sot buıryqtaryna qatysty da qoldanýdy kózdeıtin erejelermen tolyqtyrylady;
— boryshkerge sot buıryǵy tabys etilmegen nemese jiberilmegen jaǵdaıda sot buıryǵyn shyǵarýǵa qatysty negizdi qosa otyryp, sheshimderdi tanýdan jáne oryndaýdan bas tartý negizderiniń tizbesi keńeıtiledi.

— Hattamany ratıfıkatsııalaý Konventsııaǵa qatysýshy memleketter arasyndaǵy halyqaralyq-quqyqtyq yntymaqtastyq tetigin jetildirýge, sondaı-aq Ýaǵdalasýshy Taraptardyń aýmaqtarynda kámeletke tolmaǵan balalarǵa alıment óndirip alý týraly sot buıryqtaryn tanýdy jáne májbúrlep oryndaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi, — dedi Qaırat Tastekeev.

Kún tártibine shyǵarylǵan máseleler talqylanyp bolǵannan keıin senatorlar depýtattyq saýladaryn joldady. Atap aıtqanda, Bekbol Orynbasarov Bas prokýratýrany jalpy úı alańdaryn josyqsyz ıemdenip alýdyń jáne satýdyń jolyn kesýge shaqyrdy. Ol úı ıeleri jınalystarynyń hattamalaryn burmalaǵany jáne kondomınıýmnyń ortaq múlkin urlaǵany úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilikti kúsheıtýdi usyndy.

Al Talǵat Júnisov 1 sáýirden bastap Aqmola oblysyndaǵy «Aq-kól» jáne «Jaqsy» stansalarynda poıyzdardyń toqtamaýyna jol beretin sheshimge qatysty alańdaýshylyq bildirip, osy máselege Úkimettiń nazaryn aýdardy.

Senatordyń aıtýynsha, marshrýttardyń bulaı ózgerýi kóliktiń qoljetimdiligin jáne aımaqtaǵy 100 myńnan astam turǵyn úshin bazalyq qyzmetterdi alý múmkindigin aıtarlyqtaı shekteıdi.