Senat mal urlyǵy, brakonerlik pen esirtki saýdasyna jazany kúsheıtetin zańdy qabyldady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq, qylmystyq-protsestik zańnamany jetildirý jáne jeke adam quqyqtarynyń qorǵalýyn kúsheıtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy eki oqylymda qaralyp, qabyldandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda qylmysqa qarsy kúresti kúsheıtýdi tapsyrdy. Ásirese, adam óltirý, zorlaý, pedofılııa, mar urlyǵy, brakonerlik, esirtki taratýǵa, mas kúıinde kólik basqarýǵa jazany qataıtý jóninde aıtty. Osy oraıda atalmysh zań jobasy Prezıdenttiń osy tapsyrmalaryn oryndaýǵa arnalǵan.
«Birinshiden, mal urlyǵy degen jeke bap engizilmek. Ol qylmys úshin basqa urlyq túrlerine qaraǵanda jaza qatal bolmaq. Jalpy, bul normanyń mańyzy zor. Tórt túlikke qol suǵý – aýyl adamyn kúnkóris kózinen aıyrýmen birdeı. Osyǵan tosqaýyl kerek. Qazir mal urlaý kásipke aınalǵan», - dedi Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov.
Endi bul sanatta teris qylyq pen ortasha aýyr qylmys degen bolmaıdy. Zań jobasynda jaı quram úshin 5 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý eskerilgen. Eger top bolyp aldyn ala sóz baılasyp, iri mólsherde urlyq jasasa - 7 jylǵa deıin sottalady. Birneshe ret mal qoraǵa, qoımaǵa buzyp kirgeni úshin - 10 jyl. Asa iri kólemde jáne qylmystyq top bolyp urlyq jasasa, 12 jyl bas bostandyǵynan aıyrý kózdelgen.
Budan bólek, zańsyz esirtki nasıhaty men jarnama úshin jańa bap engizildi. Osy oraıda esirtki jarnamasy úshin qylmystyq jaýapqa tartý eskerilgen. Aıyppul, túzetý jumystary, qoǵamdyq jumys degen bolmaıdy, tek bas bostandyǵynan aıyrý kózdelip otyr. Zańsyz esirtki aınalymy úshin elektrondy aqparat resýrstardy paıdalaný degen saralaý belgisi engizilmek. Bundaı qylmystar úshin 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý qarastyrylǵan.
«Qazir zańsyz ańshylyq, balyq, sý janýarlaryn aýlaýǵa, ósimdikterge qatysty áreketter teris qylyqtar sanatynda. Endi olar qylmys sanatyna kirmek. Jaza mólsheri de kúsheıtiledi. Qomaqty aıyppul 10 mln teńgege deıin kóbeıedi, sondaı-aq tórt jyl bas bostandyǵynan aıyrý kózdelip otyr. Eger bul qylmystar tabıǵı qoryqta jasalsa, Qyzyl kitapqa engen ańdardy, balyqty aýlasa - 6 jylǵa deıin, al asa iri kólemde nemese qylmystyq top bolyp jasalǵan qylmys bolsa - 10 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý bekitilip otyr», - dedi M. Ahmetjanov.
Onyń sózine qaraǵanda, tabıǵatymyzdy, ań qustarymyzdy qorǵaıtyn ınspektordy jáne qoryqshynyń ómirine qaýip tóndirip, kúsh qoldanǵany úshin jaýapkershilik engizý qarastyrylǵan.
Munymen qosa, mas kúıinde kólik júrgizgeni úshin jaýapkershilikti kúsheıtý eskerilgen.
