Senat kúzet qyzmeti sýbektileriniń qyzmetin jetildirýdi kózdeıtin zańdy qaraıdy
ASTANA. KAZINFORM - Búgin Senattyń jalpy otyrysy ótedi. Otyrys barysynda senatorlar bir halyqaralyq kelisimdi qarap, keıbir zańnamalyq aktilerge túzetýler men ózgertýler engizý kózdelgen zańdy talqyǵa salady.
Aldymen joǵary palata qaraýyna «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men ORES Halyqaralyq damý qory arasyndaǵy jeke sektordaǵy operatsııalardy uıymdastyrý týraly negizdemelik kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zań shyǵarylyp otyr. Jalpy, bul zańdy Májilis ótken jyldyń jeltoqsanynda qabyldaǵan edi.
Sol kezde negizgi baıandama jasaǵan Ulttyq ekonomıka birinshi vıtse-mınıstri Azamat Ámrınniń aıtýynsha, OPEK qory damýshy elderge qaryzdar men tehnıkalyq kómek arqyly qarjylyq qoldaýmen aınalysady. Qor qurylǵan sátinen bastap álemniń 125 elinde 4 myńnan astam jobany iske asyrýǵa 30 mlrd dollardan astam qarajat bóldi. Ortalyq Azııa elderine 20 jyl ishinde 1,4 mlrd dollardan astam qarjy saldy.
- Qordyń elde jumys isteýi úshin Negizdemelik kelisimdi ratıfıkatsııalaý mindetti shart, bul — onyń jarǵylyq qujattarynda belgilengen standartty shart. Qor qyzmetiniń negizgi baǵyttary ınfraqurylymdy salý jáne damytý, klımattyń ózgerýine qarsy kúres jónindegi sharalar ázirleý, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, energetıkalyq aýysýǵa járdemdesý, tsıfrlandyrý jáne ınnovatsııalar, ShOB úshin ekonomıkalyq múmkindikter jasaý, — dedi ol.
Qor kelesi qyzmet túrlerin qarjylandyrýy múmkin:
1) kommertsııalyq jáne ınvestıtsııalyq bankter, lızıngtik jáne ıpotekalyq kompanııalar;
2) ShOB-qa baǵyttalǵan tikeleı ınvestıtsııalar qorlary;
3) ulttyq nemese óńirlik damý qorlary;
4) mıkro-qarjy uıymdar.
Paıyzdyq mólsherlemeleri - jyldyq 2,5-5 paıyzǵa deıin. Jeńildik kezeńi — 6 aıdan 24 aıǵa deıin bolady. Qaryz alý merzimi 22 jylǵa deıin bolýy múmkin.
Munan bólek, senator buǵan deıin Májilis qabyldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kúzet qyzmeti, turǵyn úı qatynastary jáne quqyq qorǵaý qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy pysyqtaıdy.
Zańnyń negizgi maqsaty - kúzet qyzmeti sýbektileriniń qyzmetin jetildirý, qarý ıelerine qoıylatyn talaptardy kúsheıtý, sondaı-aq quqyq qorǵaý jáne arnaıy memlekettik organdar, azamattyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri men áskerı qyzmetshilerdi turǵyn úımen qamtamasyz etý jáne turǵyn úı tólemderi tetikterin retke keltirý.
Zańmen, atap aıtqanda, turǵyn úı tólemderin usyný jáne júzege asyrý tártibin aıqyndaý boıynsha ókilettikterdi Úkimetke berý, azamattyq jáne qyzmettik qarý ıeleri úshin qosymsha mindetter engizý, kúzet qyzmeti sýbektileri úshin eseptilik ornatý, sondaı-aq áskerılendirilgen temirjol kúzetiniń quqyqtyq mártebesin bekitý qarastyrylady. Budan bólek, memlekettik quqyqtyq statıstıka salasyndaǵy erejeler naqtylanady jáne quqyq qorǵaý organdary basshylarynyń kadrlyq sheshimder úshin jaýapkershiligi kúsheıtiledi.
Aıta keteıik, ótken aptada Senat «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Frantsýz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy adamdardy readmıssııalaý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zańdy qarap, maquldady.
- Kelisim tıisti maqsattardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan. Osy oraıda kóshi-qon protsesterin basqarý jáne zańsyz kóshi-qonǵa qarsy is-qımyl salasyndaǵy Qazaqstan men Frantsııa memleketteri arasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyq úshin quqyqtyq negiz jasaý eskerilgen. Kelisim taraptary sanalatyn memleketter aýmaǵyna zańsyz kelgen, onda bolǵan nemese turatyn adamdardy qaıtarýdyń tıimdi tetigin qamtamasyz etý, kóshi-qon rejımderin teris paıdalanýdyń aldyn alý qarastyrylǵan. Ratıfıkatsııalaýǵa usynylyp otyrǵan qujat adamdardy readmıssııalaý jáne tranzıtteý tetikterin iske asyrýǵa baǵyttalǵan quqyqtyq, ákimshilik jáne rásimdik sharalardyń egjeı-tegjeıli tártibin belgileıdi, - dedi senator Qaırat Tastekeev.
Atap aıtqanda, Kelisim myna normalardy qamtıdy:
- readmıssııa, tranzıt, quzyretti organdar jáne basqa da shartty tıimdi qoldanyp, onyń erejelerin túsinýdiń birizdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan anyqtamalar kózdeledi;
- readmıssııalaýdyń rásimderi, atap aıtqanda onyń negizderi, readmıssııalaý týraly ótinishhattyń mazmuny men oǵan jaýap berý merzimi, zańsyz kelýdi rastaıtyn dáleldemeler tizimi, konsýldyq tyńdaýlar ótkiziletin jaǵdaılar retteledi;
- tranzıtteýdiń sharttary men qaǵıdattary, onyń rásimderi, tranzıtteýden bas tartý negizderi naqty anyqtalady;
- jol júrý qujattaryn berý, adamdardy berýdi uıymdastyrý, eki memlekettiń Kelisimdi iske asyrýy úshin Memlekettik shekara arqyly ótkizý pýnktteri, sondaı-aq readmıssııalanatyn adamdardy súıemeldeý sharttary belgilenedi;
- Kelisimdi iske asyrý barysynda derbes derekterdi berý jáne óńdeý, olardy qorǵaý tártibi aıqyndalady;
- kólik jáne tranzıtteý shyǵystaryn bólý tetigi bekitiledi.
Sonymen qatar senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Mońǵolııa Úkimeti arasyndaǵy zeınetaqy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zańdy maquldady.
Qazaqstan men Mońǵolııa arasynda zeınetaqymen qamsyzdandyrý salasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty jandandyrýǵa baǵytalǵan kelisimge Memleket basshysynyń 2024 jylǵy 29 qazanda Mońǵolııaǵa resmı sapary aıasynda Ulan-Batyr qalasynda qol qoıylǵan.
- Qaralyp otyrǵan zań – osy halyqaralyq kelisimdi ratıfıkatsııalaýdy kózdeıdi. Kelisimniń maqsaty – adamdarǵa zeınetaqy tólemderin taǵaıyndaý salasyndaǵy quqyqtyq qatynastardy retteý. Atap aıtqanda, yntymaqty zeınetaqy salasynda eńbek ótilin ózara taný, sondaı-aq áskerı qyzmet ótkerý kezeńderi men joǵary jáne orta arnaýly bilim berý uıymdarynda oqý ýaqytyn eńbek ótiline esepke alý tetikteri qarastyrylady. Munymen qosa, Kelisimmen Qazaqstan men Mońǵolııa arasynda jınaqtaýshy zeınetaqy eksporty boıynsha yntymaqtastyqtyń jańa formasy kózdelip otyr. Bul azamattardyń zeınetaqy jınaqtaryn basqa memlekettiń aýmaǵynda paıdalaný múmkindigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan, - dedi senator Amangeldi Esbaı.
Otyrys sońynda senatorlar ózekti máseleler boıynsha Úkimet múshelerine depýtattyq saýaldaryn joldady. Máselen, Zakırjan Kýzıev «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar» jáne «Veterınarııa» baǵyttary boıynsha granttar sanyn kóbeıtý qajet ekenin aıtty. Senatordyń sózine qaraǵanda, bul – ulttyq jáne azyq-túlik qaýipsizdigin, sondaı-aq, eldiń jalpy áleýmettik turaqtylyǵyn qamtamasyz etý baǵytyndaǵy mańyzdy qadam.
Al Bekbolat Orynbekov «Agrarlyq nesıe korporatsııasy» AQ arqyly kredıtter boıynsha paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaýdy qaıta qaraý baıaý júrgizilip jatqanyn jáne sharýalar úshin qolaıly nátıje bermeı otyrǵanyn tilge tıek etti. Osyǵan baılanysty ol agrarlyq sektordaǵy ahýaldy turaqtandyrý úshin birqatar naqty usynys aıtty.