Senat kreatıvti ındýstrııaǵa qatysty zańdy maquldady: damytý tetikteri aıqyndaldy
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kreatıvti ındýstrııalardy qoldaý jáne damytý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań maquldandy.
— Atalǵan zań Parlament depýtattarynyń bastamasymen ázirlendi. Memleket basshysy 2023 jylǵy 1 qyrkúıektegi «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵdary» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda elimizde kreatıvti ekonomıkanyń jan-jaqty damýyna barlyq jaǵdaı jasaý qajettigin atap ótken bolatyn. Usynylyp otyrǵan zań osy tapsyrmany iske asyrýǵa baǵyttalǵan. Zańnyń maqsaty — elimizde kreatıvti ındýstrııany derbes ári ekonomıkalyq mańyzy bar sektor retinde qalyptastyrý, sondaı-aq shyǵarmashylyq áleýetti ekonomıkalyq aınalymǵa tartý úshin ınstıtýtsıonaldyq jáne quqyqtyq negizderdi aıqyndaý. Bul rette kreatıvti ındýstrııa ekonomıkany ártaraptandyrýǵa, jańa jumys oryndaryn qurýǵa jáne shaǵyn ári orta bıznestiń damýyna yqpal etetin perspektıvaly baǵyt retinde qarastyrylady, — dedi senator Aıgúl Qapbarova.
Osy zańmen «Mádenıet týraly», «Kınematografııa týraly», «Memlekettik jastar saıasaty týraly» jáne «Memlekettik múlik týraly» zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi.
Atap aıtqanda, kreatıvti ındýstrııa salasyna qatysty birqatar jańa uǵymdyq anyqtamalar naqtylanyp, kreatıvti ındýstrııa sýbektileriniń tizilimi engiziledi, sondaı-aq olardy onlaın formatta esepke alý tetigi kózdeledi. Bul salanyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, naqty statıstıkalyq derekter qalyptastyrýǵa jáne memlekettik qoldaý sharalaryn júıeli túrde josparlaýǵa múmkindik beredi.
— Sonymen qatar ýákiletti organǵa kreatıvti ındýstrııa sýbektileriniń tizilimin qalyptastyrý jáne júrgizý, sondaı-aq memlekettik qosa qarjylandyrý aıasynda jeke ınvestıtsııalardy tartý protsesin monıtorıngileý jónindegi quzyretter beriledi. Bul normalar memlekettik jáne jeke sektor arasyndaǵy ózara is-qımyldy kúsheıtýge, ınvestıtsııalyq belsendilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan. Jergilikti atqarýshy organdarǵa kreatıvti kásipkerlikti damytýǵa, shyǵarmashylyqpen aınalysatyn azamattar men talanttardyń tanylýyna jáne olardyń áleýetin iske asyrýǵa jaǵdaı jasaý jónindegi ókilettikter beriledi. Sonymen qatar kreatıvti ındýstrııalarda eńbek etetin jumyskerlerdiń quqyqtary zańnamalyq deńgeıde bekitiledi. Budan bólek, sheteldik shyǵarmashylyq ujymdar men oryndaýshylardyń qatysýymen ótetin mádenı-buqaralyq is-sharalardy aldyn ala kelisý tártibi aıqyndalady. Sondaı-aq fılmderdi prokatqa deıin saraptaý, prokattaý kýáligin berý merzimin ulǵaıtý, jastardy kreatıvti qyzmetke tartý jáne respýblıkalyq memlekettik mádenıet uıymdarynyń múlkin jalǵa berý tártibi naqty reglamentteledi, — dedi senator.
Onyń paıymynsha, atalǵan zań kreatıvti ekonomıkany damytý úshin qajetti keshendi quqyqtyq negizdi qalyptastyrady. Ol halqymyzdyń shyǵarmashylyq áleýetin arttyrýǵa, básekege qabiletti kreatıvti ónimderdi jasaýǵa jáne olardy ishki ári syrtqy naryqta tıimdi monetızatsııalaýǵa múmkindik beredi.
Senattyń Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń málimetine qaraǵanda, «Mádenıet týraly» zańǵa mynadaı negizgi normalar engiziledi:
— tujyrymdamalyq apparat keńeıtiledi (kreatıvti ındýstrııalardyń jumyskeri men sýbektisiniń anyqtamalary, sondaı-aq esepke alýdyń
onlaın-platformasy jáne qoldaý retinde kreatıvti ındýstrııalar sýbektileriniń tizilimi engiziledi);
— kreatıvti ındýstrııalar quqyqtyq retteý salasyna engiziledi, mádenı jáne kreatıvti qyzmet týraly erejeler naqtylanady;
— mádenıet salasyndaǵy ýákiletti organnyń tizilimdi qalyptastyrý jáne júrgizý, memlekettik mádenıet uıymdarynyń múlkin jalǵa alý qaǵıdalaryn bekitý, sondaı-aq memlekettik qosa qarjylandyrý kezinde jeke ınvestıtsııalardy tartý monıtorıngi jónindegi quzyreti aıqyndalady;
— ákimdikterge kreatıvti ındýstrııalardaǵy kásipkerlik arqyly ózin-ózi tanytýy jáne talanttardy damytý úshin jaǵdaı jasaý jóninde ókilettikter beriledi;
— kreatıvti ındýstrııa jumyskerleriniń quqyqtary bekitiledi (aqparatty qorǵaý, úshinshi tulǵalardy tartý, kásibı birlestikterge qatysý, mádenı uıymdarǵa qol jetkizý);
— uıymdastyrýshylardyń sheteldik ujymdar men oryndaýshylardyń qatysýymen oıyn-saýyq mádenı-buqaralyq is-sharalardy ótkizýdi olar ótkizilgenge deıin 30 jumys kúni buryn kelisý mindeti belgilenedi, kelisý tártibin ýákiletti organ aıqyndaıdy;
Budan bólek, «Kınematografııa týraly» zańǵa mynadaı normalar engiziledi:
— fılmge prokattaý kýáligin alýǵa ótinishti qaraý merzimin 7-den
30 jumys kúnine deıin ulǵaıtý;
— ýákiletti organnyń zańda belgilengen belgilerdi anyqtaý jáne fılmdi kórýdiń jas sanatyn aıqyndaý úshin saraptama komıssııasynyń fılmge prokatqa deıingi saraptama júrgizýi, sondaı-aq mundaı komıssııanyń uıymdastyrylý jáne jumys isteý tártibin aıqyndaýy.
«Memlekettik jastar saıasaty týraly» zańǵa jastardy kreatıvti qyzmetke tartýǵa jáne onyń kreatıvti ındýstrııalar salasyndaǵy kásipkerlik belsendiligin damytýǵa járdemdesýge, sondaı-aq osy saladaǵy jastar bastamalary men jobalaryn qoldaý jónindegi sharalardy ázirleýdi jáne iske asyrýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan normalar engiziledi.
Senator Rýslan Rústemov Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, búginde elimizdiń barlyq óńirinde kreatıvti ortalyqtar ashylǵanyn eske saldy. Bul — kreatıvti ındýstrııany tek iri qalalarda ǵana emes, óńirlerde de naqty damytýǵa múmkindik beredi.
— 2024 jyldan bastap kreatıvti ındýstrııanyń jekelegen qyzmet túrleri úshin 2-4% mólsherindegi arnaıy bólshek salyq engizildi. Bul shara óziniń tıimdiligin kórsetti. Bir jyldyń ishinde sala sýbektileriniń sany 17%-ǵa artty. Qazirgi kezde kreatıvti ındýstrııa salasynda 150 myńǵa jýyq adam eńbek etedi, al sýbektiler sany 46 myńnan asty. 2029 jylǵa qaraı salanyń jalpy ishki ónimdegi úlesin 2%-ǵa deıin arttyrý, eksport kólemin 115 mln AQSh dollaryna jetkizý jáne jumyspen qamtylǵandar sanyn 180 myń adamǵa deıin kóbeıtý josparlanǵan, — dedi depýtat.
Aıta keteıik, byltyr kúzde kreatıvti ındýstrııaǵa jatatyn qyzmet túrleri bekitildi.
Buǵan deıin Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev TMD aıasynda Kreatıvti ındýstrııa qaýymdastyǵyn qurý bastamasyn kótergen edi.