Senat komıtetinde HVQ baptaryna túzetýler engizý jáne ıslamdyq qarjylandyrý máseleleri týraly zań jobalary qaraldy
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń keńeıtilgen otyrysynda «Halyqaralyq Valıýta Qory Kelisiminiń Baptaryna túzetýlerdi ratıfıkatsııalaý týraly» zań jobasy qaraldy.
Zań jobasynyń aıasynda Halyqaralyq Valıýta Qory Kelisiminiń baptaryna úsh túzetý qaralyp otyr.
Halyqaralyq Valıýta Qory Basqarýshylary Keńesiniń qararlarymen Halyqaralyq Valıýta Qory Kelisiminiń baptaryna túzetýler maquldandy.
«Halyqaralyq Valıýta Qoryndaǵy kvotalar men daýystardy reformalaýǵa» sáıkes, Qordaǵy daýystardy bólý, sondaı-aq olardy sanaýdyń tártibi ózgeredi. «Halyqaralyq Valıýta Qorynyń ınvestıtsııalyq ókilettikterin keńeıtýge» sáıkes, Qor músheleriniń ınvestıtsııalyq shotta jáne shyǵystardyń arnaýly shotynda qoldanylatyn valıýtalaryn paıdalaný bóligindegi ókilettigi keńeıetin bolady.
«Kvotalardy on tórtinshi jalpy qaıta qaraý jáne Atqarýshy keńestiń reformasyna» sáıkes, arnaýly qaryz berýdegi Qazaqstannyń kvotasy 1 158,4 mıllıondy quraıdy jáne Qazaqstannyń daýystaǵy úlesi 0,26 paıyzǵa deıin ulǵaıady. Odan basqa, bul túzetýge sáıkes, Halyqaralyq Valıýta Qorynyń Atqarýshy keńesi tek saılanatyn Atqarýshy dırektorlardan quralatyn boldy.
Komıtet sondaı-aq, «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine saqtandyrý jáne ıslamdyq qarjylandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda qarady.
Osy zań jobasy ıslamdyq qarjylandyrýdy odan ári jetildirý, jazataıym oqıǵalardan qyzmetkerdi mindetti saqtandyrý salasyndaǵy ózekti problemalardy sheshý, sondaı-aq qarjy naryǵynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsattarynda ázirlendi.
Zań jobasy otyz jeti zańnamalyq aktige, onyń ishinde tórt kodekske ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıdi.
Islamdyq qarjylandyrýdy jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar mynalardy kózdeıdi.
Olar: saqtanýshylardy ózara qorǵaý jáne olardyń ózara jaýapkershiligi; paıyz túrinde syıaqyny esepke jazýǵa, alýǵa nemese tóleýge tyıym salý; temeki, alkogol ónimin, qarý-jaraq pen oq-dárilerdi óndirýge jáne olardyń saýdasyna, oıyn bıznesine baılanysty qyzmetti, sondaı-aq saqtandyrýǵa, qaıta saqtandyrýǵa nemese qarjylandyrýǵa tyıym salǵan kásipkerlik qyzmettiń ózge de túrlerin saqtandyrýǵa nemese qarjylandyrýǵa tyıym salý túrindegi ıslamdyq saqtandyrý qaǵıdattaryna negizdelgen uǵym engiziledi. Ol «ıslamdyq saqtandyrý» dep ataldy.
Islam bankileriniń jańa bank operatsııasy - «taýar mýrabahasy» jáne «Islam lızıngi» (ıdjara) uǵymy engiziledi.
Qyzmetkerdiń ómiri men densaýlyǵyna keltirilgen zııandy óteý boıynsha mynadaı tólemder kózdeý usynylady.
Qyzmetker kásiptik eńbekke qabilettiliginen besten jıyrma toǵyzǵa deıingi paıyzdy qosa alǵanǵa deıin aırylǵan kezde jumys berýshi qyzmetkerge joǵaltylǵan tabysyn jáne densaýlyǵynyń zaqymdanýymen týyndaǵan shyǵystardy óteıdi. Bul rette densaýlyqtyń zaqymdanýymen týyndaǵan jumys berýshi óteıtin shyǵystardyń mólsheri eki júz elý aılyq eseptik kórsetkishten aspaýǵa tıis.
Qyzmetkerge kásiptik eńbekke qabilettiliginen aıyrylý dárejesin otyzdan bir júz paıyzdy qosa alǵanǵa deıin belgilegen kezde oǵan zııandy óteý retinde tıesili aı saıynǵy saqtandyrý tólemin saqtandyrýshy júzege asyrady. Bul rette óteýge jatatyn joǵaltylǵan tabysty esepteý úshin eskeriletin ortasha aılyq tabystyń mólsheri eń tómen jalaqynyń on eselengen mólsherinen aspaıdy.
Qyzmetkerge kásiptik eńbekke qabilettiliginen aıyrylý dárejesin otyzdan bir júz paıyzdy qosa alǵanǵa deıin belgilegen jaǵdaıda onyń densaýlyǵynyń zaqymdanýymen týyndaǵan qosymsha shyǵystardy óteýdi saqtandyrýshy aılyq eseptik kórsetkishtiń bes júzden bir myńǵa deıingi mólsherinde júzege asyrady.
Tabysty joǵaltýǵa baılanysty zııandy óteý jónindegi tólemder eńbekke qabilettiliginen aıyrylý dárejesin belgileý merzimine, biraq qyzmetkerdiń zeınetkerlik jasqa jetý merziminen aspaıtyn merzimge júzege asyrylady.
Saqtandyrý uıymdarynan tólenetin tólemder Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin áleýmettik tólemder somasyna azaıtylatyn bolady, sondaı-aq saqtandyrý tólemderinen mindetti zeınetaqy jarnalary ustalatyn jáne aýdarylatyn bolady.
Qarjy naryǵynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan ózgerister men tolyqtyrýlar mynalar:
Bank májbúrlep taratylǵan jaǵdaıda qarjylyq kórsetiletin qyzmetterdi tutynýshylardyń múddelerin qorǵaý maqsatynda depozıtorlarǵa kepildik berilgen ótem depozıt boıynsha qaldyq somasynda, ol boıynsha esebine jazylǵan syıaqysyz, biraq: ulttyq valıýtadaǵy kepildik berilgen depozıt boıynsha on mıllıon teńgeden, shetel valıýtasyndaǵy kepildik berilgen depozıt boıynsha bes mıllıon teńgeden aspaıtyn mólsherde tólenedi.
Bul rette depozıtorda túri men valıýtasy boıynsha ártúrli birneshe kepildik berilgen depozıti bolǵan kezde on mıllıon teńgeden aspaıtyn somada jıyntyq kepildik berilgen ótem tólenedi.
Sondaı-aq jekelegen bankterdi qaıta qurylymdaýǵa, qor naryǵyn damytýǵa jáne «Problemalyq kredıtter qory» AQ-tyń qyzmetin jetildirýge baǵyttalǵan erejeler kózdelgen.
Zań jobasy tutastaı alǵanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna sáıkes keledi, «Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna jáne basqa zańnamalyq aktilerge qaıshy kelmeıdi.
Eki zań jobasy da Palatanyń qaraýyna jiberildi.
