Senat halyqaralyq 2 kelisimdi qaraıdy
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Senattyń jalpy otyrysy ótedi. Onda senatorlar Frantsııamen adamdardy readmıssııalaý týraly jáne Mońǵolııamen zeınetaqy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly halyqaralyq kelisimderdi qaraıdy.
Depýtattar aldymen qaraıtyn «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Frantsýz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy adamdardy readmıssııalaý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyn Májilis ótken jyldyń jeltoqsan aıynda qabyldaǵan edi. Bul kelisimge 2024 jyly 5 qarashada Memleket basshysynyń Frantsııaǵa sapary barysynda qol qoıylǵan. Kelisimmen ózge elde bolý sharttaryn buzǵan nemese qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan, ıaǵnı qujattaryn joǵaltqan adamdardy óz azamattyǵy bar elge qaıtarý kózdeledi. El azamattarynyń jeke basyn kýálandyratyn qujattar bolmasa nemese Frantsııada zańsyz júrse, olarǵa qandaı da bir sanktsııasyz (ákimshilik aıyppul salý túrinde) qaıtarýǵa múmkindik beredi. Bul rette, osy eldiń ýákiletti organdary azamattyń eline oralý úshin qujattardy resimdeýge kómek kórsetetin bolady. Kelisimniń kúshine enýi kóshi-qondy baqylaýdy arttyryp, eki eldiń yntymaqtastyǵyn nyǵaıtady.
Jalpy, búginde elimiz readmıssııa boıynsha 20 elmen kelisim jasap, belsendi jumys istep jatyr.
Senatorlar talqyǵa salatyn kelesi Zań - «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Mońǵolııa Úkimeti arasyndaǵy zeınetaqy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly». Bul Zańdy da Májilis ótken jyldyń jeltoqsanynda qabyldady.
Zańnyń maqsaty - 2024 jylǵy 29 qazanda Ulan-Batyr qalasynda qol qoıylǵan Qazaqstan Úkimeti men Mońǵolııa Úkimeti arasyndaǵy zeınetaqy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý. Atalǵan kelisimdi ratıfıkatsııalaý eki el azamattarynyń zeınetaqymen qamsyzdandyrý salasyndaǵy quqyqtaryn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Ol zeınetaqy tólemderin taǵaıyndaý kezinde eńbek ótilin taný jáne esepke jatqyzý bóliginde basqa eldiń aýmaǵyna kóshý kezinde Qazaqstan Respýblıkasy men Mońǵolııa azamattary úshin qosymsha múmkindikter beredi. Atap aıtqanda:
- ortaq jáne bazalyq zeınetaqylardy esepteý kezinde eńbek ótilin esepke alý maqsatynda;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń zeınetaqy júıesi aıasynda qalyptastyrylatyn jınaqtaýshy zeınetaqylardy eksporttaý kezinde.
Ataýly Kelisim kelesi zeınetaqylarǵa:
- Qazaqstan Respýblıkasynda — eńbek sińirgen jyldary úshin zeınetaqy tólemderine;
- Mońǵolııada — áskerı qyzmeti úshin zeınetaqylarǵa qoldanylmaıdy.
Osy memleketterdiń azamattaryna zeınetaqy taǵaıyndaý jáne tóleý turatyn memleketiniń zańnamasy boıynsha júzege asyrylady.
Aıta keteıik, ótken aptadaǵy palatanyń jalpy otyrysynda senatorlar «Joǵary bilim berý salasyndaǵy biliktilikti taný týraly Azııa-Tynyq muhıty óńirlik konventsııasyn ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy maquldady.
— 2011 jylǵy 26 qarashada Tokıoda qol qoıylǵan Konventsııa Azııa-Tynyq muhıty aımaǵynda joǵary bilim salasyndaǵy biliktilikti taný salasyndaǵy yntymaqtastyqty ornatýǵa baǵyttalǵan. ıÝNESKO aıasynda ázirlengen bul Konventsııada dıplomdar, akademııalyq dárejelerdi taný rásimin jeńildetý, olardy baǵalaýda ashyqtyq pen ádilettilikti qamtamasyz etý, sondaı-aq óńir elderi arasyndaǵy akademııalyq jáne kásibı utqyrlyqty keńeıtý maqsat etilgen. Tokıo konventsııasyna Aýǵanstan, Armenııa, Aýstralııa, Qytaı, Fıdjı, Japonııa, Mońǵolııa, Jańa Zelandııa, Koreıa Respýblıkasy, Reseı jáne Túrkııa sııaqty on eki memleket kiredi, — degen edi Zań boıynsha negizgi baıandama jasaǵan senator Ásem Rahmetova.
Zań erejeleri boıynsha Konventsııany ratıfıkatsııalaý oǵan múshe elderdiń joǵary bilimge qatysty biliktilikti taný jónindegi ulttyq aqparattyq ortalyqtarynyń aımaqtyq jelisine (APNNIC) kirýdi kózdeıdi. Bul ortaq jeli arqyly sheteldik dıplomdardyń túpnusqalyǵyn rastaý, joǵary bilim berý júıesiniń sapasy men jumys isteýin qamtamasyz etý, sondaı-aq olardy taný rásimi úshin qajet málimetterdi qamtamasyz etý máseleleri boıynsha jedel aqparat almasýǵa jaǵdaı jasalǵan.
Sondaı-aq otyrys sońynda senatorlar Úkimet múshelerine depýtattyq saýaldaryn joldady. Máselen, senator Gennadıı Shıpovskıh depýtattyq saýalynda áleýmettik jelilerdegi agressıvti jarnamanyń kúsheıip bara jatqany týraly másele kóterdi.
– Meta, TikTok jáne ózge de platformalarmen birlesip, Qazaqstan aýmaǵynda tyıym salynǵan jáne qoǵamǵa qaýipti jarnamalardyń algorıtm arqyly taralýyna jol bermeý boıynsha naqty kelisimderge qol jetkizýdi usynamyn. Esirtki, jezókshelik, onlaın-kazıno jáne pornografııalyq sıpattaǵy paıda bolatyn jarnamalardyń taralýyn avtomatty túrde anyqtap, jedel buǵattaıtyn naqty baqylaý mehanızmderin engizý kerek. Medıtsınalyq bilimi joqtardyń adam densaýlyǵyna tikeleı áser etetin ónimderdi jarnamalaýyna shekteý qoıý qajet, al mundaı jarnamanyń saldarynan azamattardyń densaýlyǵyna zııan kelgen jaǵdaıda, ónimdi jarnamalaǵan adamnyń da jaýapkershiligin qarastyrý kerek, - dedi senator.
Al Janna Asanova alkogol, esirtki jáne toksıkomanııa saldarynan mas kúıde bolǵandardy keń ınfraqurylymy men zamanaýı tehnologııalary bar jeke zerthanalarda medıtsınalyq kýálandyrý júrgizýge ruqsat berý oryndy qadam ekenin aıtty.
Úkimet basshysynyń atyna saýal joldanǵan onyń aıtýynsha, júrgizýshilerdi medıtsınalyq kýálandyrý tek memlekettik medıtsınalyq uıymdardyń zerthanalarynda júrgiziledi. Alaıda, búginde atalǵan júıeniń múmkindigi shekteýli.
Osyǵan oraı Janna Asanova Úkimet basshysyna mynandaı usynystar berdi:
- akkredıttelgen jekemenshik zerthanalardy paıdalaný arqyly medıtsınalyq kýálandyrý modelin engizý, olardy memlekettik zerthanalarmen birge biryńǵaı tizilimge qosý;
- olardyń qorytyndysyn akkredıtteý jáne protsessýaldyq tanýǵa jiberý tetigin bekitý, sonymen qatar azamattarǵa qaıtadan tekserýden ótý úshin zerthanamen ózdiginen tańdaý múmkindigin berý;
- bul modeldiń iske asý modelin, onyń ishinde memlekettik bıýdjetke júkteme túsirmeı qarjylandyrý máselen aıqyndaý.
Ernur Áıtkenov sábiz eksportyna tyıym salýdy toqtatýǵa shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, tek Pavlodar oblysyndaǵy sharýalardyń qoımalarynda 112 myń tonnadan astam ónim bar. Bul kólem eldiń ishki qajettiligin jabýǵa ǵana emes, sonymen birge eksportqa da jetkilikti. Al Bıbıgúl Jeksenbaı barlyq oblystaǵy aýdandyq gazetterdiń arhıvterine túgendeý júrgizýdi jáne aýdandyq baspasóz arhıvterin saqtaý, tsıfrlandyrý, memlekettik arhıvterge berý jónindegi biryńǵaı ulttyq standart ázirleýdi usyndy. Depýtattyń pikirinshe, muraǵattardyń joǵalýy quqyqtyq jáne basqa da syn-qaterlerdi týdyrady.