Senat buralqy ıtter máselesine arnalǵan qujatty Májiliske qaıtardy

Zań janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý salasyndaǵy zańnamany jetildirý, azamattardyń qaýipsizdigin arttyrý jáne janýarlarǵa izgilikpen qaraýdy qalyptastyrý maqsatynda ázirlendi.

Senat janýarlar sanyn retteý kezinde «evtanazııa» termınin qoldanýdan bas tartty

Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý máseleleri boıynsha zańǵa engizilgen qoǵamda úlken rezonans týdyrǵan túzetýlerdi qaraý barysynda senatorlar qujattyń eń sezimtal normalaryn jan-jaqty qaıta qarap, neǵurlym teńgerimdi ári izgilikke negizdelgen tásildi qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan birqatar prıntsıpti ózgerister usyndy.

Jumys tobynyń quramyna zooqorǵaýshylar, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, ekologtar, ǵalymdar men sarapshylar kirdi. Sonymen qatar, óńirlerden de usynystar joldandy.

Jumys toby zańdy qaraý qorytyndysy boıynsha, sondaı-aq Memleket basshysynyń «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aktsııasynda sóılegen sózinde júktegen mindetterine súıene otyryp, usynylǵan normalar belgili bir túzetýlerdi qajet etedi degen sheshimge keldi. Osyǵan baılanysty Senat zańǵa óz túzetýlerin engizip, ony Májiliske qaıtardy.

Negizgi ózgerister qatarynda:

Senat qoǵamda keń rezonans týdyrǵan Zańnyń 15-babynda janýarlar sanyn retteý kezinde «evtanazııa» termınin qoldanýdan bas tartty.

Májilis qabyldaǵan Zańnyń 15-babynda ıesiz janýarlar panajaıǵa nemese ýaqytsha ustaý pýnktine jetkizilgennen keıin bes táýlik ótken soń, sondaı-aq aýrý, negizsiz agressııa tanytatyn, qaraýsyz jáne ıesi tabylmaǵan janýarlarǵa qatysty, Azamattyq kodekste kózdelgen merzimder ótkennen keıin evtanazııa qoldaný kózdelgen edi.

Atalǵan bapta Senat ıesiz janýarlar sanyn retteý kezinde «evtanazııa» termınin qoldanýdan bas tartýdy usyndy.

Sonymen qatar, keń qoǵamdyq talqylaýǵa túsken 5 táýlik merzimin qoldanýdan da bas tartý usynyldy. Iesiz janýarlar sanyn retteýdiń naqty tártibi men merzimderin ár óńirdiń máslıhattaryna derbes aıqyndaý usynyldy

Senatorlar usynylǵan bes kún ishinde janýardyń ıesin tabý árdaıym múmkin bolmaıtynyn túsinedi. Sonymen birge, ıesiz janýarlar sanyn retteý qajettiligi de kúmán týǵyzbaıdy. Bul másele elimizdiń birqatar óńiri úshin ózekti. Osyǵan baılanysty jergilikti máslıhattardyń sheshimderi ár qala men oblystaǵy naqty jaǵdaıdy eskerýge, qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, sondaı-aq ıesiz janýarlar sanynyń baqylaýsyz ósýine jol bermeýge múmkindik beredi.

Chıptiń bolmaýy janýardyń ıesiz ekenin bildirmeıdi

Senatorlar «ıesiz janýarlar» uǵymyna qatysty daýly tujyrymǵa da nazar aýdardy. Qabyldanǵan zańda arnaıy chıpi joq ıtter men mysyqtardy ıesiz janýarlarǵa jatqyzý usynylǵan bolatyn.

Senatorlardyń pikirinshe, chıptiń bolmaýy árdaıym janýardyń ıesi joq degendi bildirmeıdi. Bul is júzinde úı janýarlarynyń qate túrde ıesiz dep tanylýyna ákelýi múmkin jáne onyń jaǵymsyz saldary bolýy yqtımal.

Osyǵan baılanysty qoldanystaǵy zańnama normasyn saqtaý usynylady: ıesiz janýardyń negizgi belgisi retinde chıp sııaqty esepke alý quralynyń bolýy emes, onyń ıesiniń bolmaýy qarastyrylýy tıis.

Senatorlar búgingi tańda barlyq úı janýarlary chıptelmegenin eskere otyryp, bul túzetý quqyq qoldaný tájirıbesindegi táýekelder men teńgerimsizdikterdi boldyrmaýǵa múmkindik beredi.

Osylaısha, Senat zańdy qaraý barysynda eń daýly normalardy tereń ári jan-jaqty pysyqtap, qoǵamda úlken rezonans týdyrǵan negizgi máseleler boıynsha naqty sheshimder usyndy. Sonymen qatar, birqatar mazmundyq jáne tehnıkalyq ózgerister engizildi.

— Senatorlar azamattardyń qaýipsizdigi, janýar ıeleriniń jaýapkershiligi jáne janýarlarǵa izgilikpen qaraý qaǵıdattaryn qatar eskeretin teńgerimdi ustanymdy dáıekti túrde qorǵap keledi. Mundaı jumys formaty jan-jaqty taldaýǵa negizdelgen jáne qoǵam suranysyna saı keletin sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beredi, — dep atalyp ótken Senat málimetinde.

Eske salaıyq, qoldanystaǵy zańnama janýarlardy qorǵaý máselelerin retteıdi, olarǵa qatygezdik kórsetýge (uryp-soǵý, azaptaý jáne t. b.) jáne olardy kútip-baǵý mindetinen bas tartýǵa, janýarlar tóbelesin uıymdastyrýǵa tyıym salady, sondaı-aq quqyqbuzýshylyqtar úshin qylmystyq jaýapkershilikke deıingi sharalardy kózdeıdi.

Májiliste usynylǵan jańa túzetýler aıasynda:

— úı janýarlaryn ósirý men aınalymyna baqylaýdy kúsheıtý usynyldy. Endi úı janýarlaryn satý jáne berý tek olardy esepke alǵan jaǵdaıda ǵana júzege asyrylady. Bul tetik selektsıonerler men kınologııalyq klýbtardyń ǵana emes, janýar ósirýmen aınalysatyn barlyq jeke jáne zańdy tulǵalardyń qyzmetin retteýge múmkindik beredi;

— janýar ıeleriniń jaýapkershiligin kúsheıtý maqsatynda ýákiletti organǵa ustaýǵa, ósirýge jáne aınalymǵa tyıym salynatyn janýarlardyń tizbesin belgileý quzyretin berý usynyldy;

— azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan norma engizildi. Endi úı janýarynyń ıesi ony serýendetý talaptaryn buzyp, sonyń saldarynan adamnyń ómiri men densaýlyǵyna, basqa janýarlarǵa nemese múlkine zııan keltirse, keltirilgen zııandy óteýge mindetti. Sonymen qatar, eger adamnyń densaýlyǵyna aýyr nemese ortasha zııan keltirilse, ıesi mundaı janýarǵa evtanazııa júrgizýge mindetti;

— janýarlardy ustaý, serýendetý, aýlaý, ýaqytsha ustaý jáne joıý qaǵıdalaryn ázirleý boıynsha ákimdikterdiń, al olardy bekitý boıynsha máslıhattardyń ókilettikterin naqtylaý usynyldy;

— janýarlardy aýlaý, ýaqytsha ustaý jáne joıýdyń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes jedel áreket etý sharalaryn uıymdastyrý ókilettikterin bekitý usynyldy.

Eske salsaq, bıyl sáýir aıynyń basynda Parlament Májilisi ıtter men mysyqtardy mindetti chıpteýdi engizetin zańdy qabyldady.