Semeıde qurylysy sozbalańǵa salynǵan kópir qashan ashylady
SEMEI. KAZINFORM – Semeı qalasynyń turǵyndary ortalyqtaǵy kópir qurylysynyń tym sozbalańǵa salynyp ketkenine burynnan beri shaǵymdanyp keledi. Áýeli 2024 jyly aıaqtalady dep kútilgen kópir qurylysy áli kúnge deıin máresine jetken joq.
Qorshaýy opyrylyp tústi
Ertis ózeniniń eki jaǵalaýynda ornalasqan Semeı shaharynda 3 kópir bar. 1929 jyly Túrkistan-Sibir temirjolynyń bir bóligi retinde temirjol kópiri salynǵan bolatyn. Ol Sibirdi Ortalyq Azııamen baılanystyrdy. 1964 jyly avtogýj kópiri (Qazir el arasynda «Eski kópir» dep atalyp ketken) paıdalanýǵa berildi. Al 2000 jyly japondyq kompanııa salǵan áıgili aspaly kópir boı kóterdi.
Osy úsheýiniń ishinde avtogýj kópiriniń jaǵdaıy eń nashar. Semeılikter únemi kópir jolynyń shuryq tesik ekenine shaǵymdanyp keldi. 2013 jyly ol resmı túrde «apatty jaǵdaıdaǵy nysan» dep tanylǵan. 2022 jyly onyń týra qasyna jańa kópirdiń qurylysy bastalyp, eki jyldan keıin aıaqtalady dep josparlandy. Biraq joba qunynyń qymbattaýy men qarajattyń bólinbeýi saldarynan aıaqtalǵan joq.
2024 jyly «Eski kópir» qorshaýy opyrylyp tústi. Qatty jeldiń saldarynan uzyndyǵy 15 metr bolatyn qorshaý qulap ketken. Qulaǵan qorshaýlar optıkalyq baılanys jelilerin zaqymdap, sol jaq jaǵalaý turǵyndary ınternetsiz qaldy. Keıin qorshaýlardy qalpyna keltirý jumystary júrgizildi.
Al 2025 jyldyń tamyzynda avtogýj kópiriniń asfalty tolyq jańartyldy.
– Uzyndyǵy 1 shaqyrymǵa jýyqtaıtyn joldyń eski asfalt qabaty qyryp alynyp, ornyna qalyńdyǵy 6 sm jańa tasty-mastıkalyq asfalt tóseldi. Buǵan deıin munda jyldamdyq saǵatyna 40 shaqyrym bolsa, endi avtokólikter 60 shaqyrym jyldamdyqpen júredi, - dep habarlady Abaı oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti.
Jańa kópirdiń uzyndyǵy qandaı bolmaq?
Biraq bul osydan tórt jyl buryn salynyp bastalǵan jańa kópir salynbaıdy degen sóz emes. Kazinform tilshisiniń saýalhatyna jaýap joldaǵan Abaı oblysy jolaýshy kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Erlan Ýálıev kópir qurylysy 2026 jyldyń sońyna deıin óz máresine jetetindigin málim etti.
– «Semeı qalasynyń avtomobıl kólik kópirin rekonstrýktsııalaý» nysanynyń qurylysy boıynsha qazirgi tańda jobada qarastyrylǵan 9 tirektiń 8-i turǵyzyldy. Sonymen qatar 9 myń tonna kóleminde kópirdiń aralyq qurylysynyń metall konstrýktsııasy satyp alynyp, onyń ishinde 3,3 myń tonnasy montajdalǵan. Kópir qurylysy aıaqtalǵannan keıin jobaǵa sáıkes Shákárim jáne Táńirbergen kóshelerin qosatyn bolady. Sonymen qatar kópirdiń eki jaǵynan jaıaý júrginshiler joly qarastyrylǵan. Jobasy 2022 jyly júzege asyrylyp bastalǵan kópirde kólik qozǵalysyn qamtamasyz etý 2026 jyldyń sońyna deıin josparlanyp otyr, - deıdi ol.
Qazirgi ýaqytta qurylys jumystary josparlanǵan kestege seıkes júrgizilip keledi. Jobaǵa sáıkes kópir qurylysynyń negizgi parametrleri:
– kópirdiń jalpy eni – 23 metr
– jaıaý júrginshiler joly – 2,25 metr
– kópir ótkeliniń jalpy uzyndyǵy – 809 metrdi quraıdy.
Buǵan deıin BAQ-ta jańasy salynǵan soń eski kópirdiń Arbatqa aınalatyny jaıly aqparat taraǵan edi. Erlan Ýálıevke osy saýaldy da qoıdyq.
– Qoldanystaǵy avtokólik kópirin jaıaý júrginshiler aımaǵyna, ıaǵnı Arbatqa aınaldyrý múmkindigine qatysty sheshim jańa kópirdegi qurylys-montajdaý jamystary tolyq aıaqtalǵannan keıin qosymsha qarastyrylatyn bolady, - dedi basqarma basshysynyń orynbasary.
Eske salsaq, osyǵan deıin Oral qalasynda kólik júktemesin azaıtatyn jańa kópir salynatyny habarlanǵan.
