Saılaý, respýblıkalyq referendým, Úkimet, sot júıesi: qabyldanǵan Konstıtýtsııalyq zańdaǵy normalar
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýtsııalyq zańdaryna olardy QR Konstıtýtsııasyna sáıkes keltirý, saılaý jáne prokýratýra týraly zańnamasyn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýtsııalyq zańy ekinshi oqylymda qabyldandy.
Senator Nurlan Beknazarov atalǵan zań jóninde baıandama jasap, ózektiligine toqtaldy.
— Elimizdegi demokratııalyq qundylyqtardy nyǵaıtýdy jáne saıası jańǵyrýdy júıeli túrde ilgeriletý maqsatynda ázirlengen «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly QR Konstıtýtsııalyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıýtsııalyq zańynyń jobasy aǵymdaǵy jyldyń 8 mamyrynda Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda birinshi oqylymda maquldanǵan bolatyn. Parlament palatalarynyń birlesken komıssııasy zań jobasyn ekinshi oqylymǵa daıyndaý barysynda turaqty komıtetter men depýtattardan túsken usynystardy jan-jaqty talqylady. Engizilgen usynystar qoldanystaǵy 9 Konstıtýtsııalyq zańnyń jekelegen baptaryn jańa Konstıtýtsııaǵa sáıkestendirýdi kózdeıdi, — dedi ol.
Sonymen birge, ózgeristerdiń eń bastylaryn atap ótti.
— «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zańyndaǵy birqatar mańyzdy ózgerister — birpalataly Parlament — Quryltaıdyń qurylýyna jáne onyń depýtattarynyń proportsııaly ókildik júıe negizinde saılanýyna baılanysty zańnamany jetildirýge qatysty. Sonymen qatar saılaý júıesin ınstıtýtsıonaldyq turǵydan kúsheıtý maqsatynda Ortalyq saılaý komıssııasy men aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń ókilettikteri, olardyń músheleriniń quqyqtyq mindetteri naqtylanyp, aıqyndaldy. Saılaý ýchaskelerin qurý jáne saılaýshylar tizimimen tanystyrý tártibi boıynsha erejeler tolyqtyryldy, — dedi senator.
Sonymen birge, Bas prokýratýra janyndaǵy komıtet qaıta uıymdastyrylyp, onyń qyzmeti men ókilettiginde birqatar ózgeris oryn alǵan edi.
— Memleket basshysynyń 2025 jylǵy 17 jeltoqsandaǵy Jarlyǵyna sáıkes, «Prokýratýra týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa Bas prokýratýra janyndaǵy Aktıvterdi qaıtarý jónindegi komıtetti Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti etip qaıta uıymdastyrylýǵa baılanysty onyń ókilettigi men qyzmetine qatysty ózgerister qamtyldy. Osyǵan baılanysty, búgingi qaralyp otyrǵan zań jobasynyń ataýy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýtsııalyq zańdaryna olardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna sáıkes keltirý, Qazaqstan Respýblıkasynyń saılaý jáne prokýratýra týraly zańnamasyn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy bolyp ózgertildi, — dedi Nurlan Beknazarov.
Odan bólek, respýblıkalyq referendým, Úkimet, sot júıesi, QR Konstıtýtsııalyq Soty, Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly Konstıtýtsııalyq zańdarǵa da ózgerister engizildi.
— «Respýblıkalyq referendým týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa Qazaqstan Halyq Keńesiniń jalpyhalyqtyq referendým taǵaıyndaý týraly bastama kóterý quqyǵyn iske asyrý tetikterin aıqyndaıtyn túzetýler engizildi. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa engiziletin túzetýler jańa Konstıtýtsııaǵa sáıkes Úkimettiń quzyretin, qabyldaıtyn aktilerin jáne Úkimet músheleriniń quqyqtyq mártebesin naqtylaıdy. «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Konstıtýtsııalyq zańynda sot bıliginiń mindetteri, sot isin júrgizý nysandary, Joǵarǵy Sottyń ókilettigi men sýdıalary bóliginde jańa normalar qarastyryldy. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalyq Soty týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa engizilgen ózgeristermen Konstıtýtsııalyq Sottyń quramyn qalyptastyrý, ókilettikteri men konstıtýtsııalyq is júrgizý tártibi jańa Konstıtýtsııa talaptaryna sáıkes jetildirilip, naqtylandy. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly» Konstıtýtsııalyq zańy Ýákildiń quzireti men qyzmetine baılanysty túzetýlermen qamtyldy, — dedi senator.
Onyń sózinshe, engizilgen ózgerister jańa Ata zańymyzdy iske asyrýdyń quqyqtyq tetikterin bekitip, memlekettik bılik tarmaqtarynyń mártebesi men quzyretterin naqtylaıdy jáne memlekettiń damý saıasatymen tolyq úndesedi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Halyq keńesi týraly zań qabyldanǵanyn jazǵanbyz.
