Saıası reforma Qazaqstannyń halyqaralyq bedelin arttyra alady — sheteldik sarapshy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandaǵy saıası reforma eldiń ekonomıkalyq damýyna, demokratııalyq qurylymyn nyǵaıtýǵa jáne halyqaralyq arenadaǵy bedelin arttyrýǵa yqpal etýi múmkin. Bul pikirdi Ońtústik Koreıanyń Halyqaralyq ekonomıkalyq saıasat ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri Chon Mınhen bildirdi.
Onyń aıtýynsha, reforma 2022 jylǵy konstıtýtsııalyq ózgeristerden keıingi saıası jańǵyrýdyń jańa kezeńi. Ol memlekettiń turaqtylyǵyn arttyrýǵa, basqarýdy tıimdi etýge jáne «Kúshti Prezıdent — yqpaldy Parlament — esep beretin Úkimet» formýlasy aıasynda bılik teńgerimin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
— Reformalar tolyq ári adal júzege asyrylsa, olar tek ishki saıasatqa ǵana emes, eldiń uzaqmerzimdi ekonomıkalyq damýyna, demokratııalyq qurylymyn nyǵaıtýǵa jáne halyqaralyq bedelin arttyrýǵa da áser etedi, — deıdi Chon Mınhen.
Sarapshynyń aıtýynsha, reformanyń negizgi ıdeıasy — myqty ınstıtýttar eldiń uzaq merzimdi damýyna úlken áser etedi. Ortasha tabysy bar elder úshin, ásirese shıkizatqa táýeldilikten ınnovatsııalyq ekonomıkaǵa ótýge umtylǵan elderde, memlekettik basqarýdyń sapasy damýǵa tejeý bolady.
Chon Mınhen Qazaqstannyń ekonomıkalyq máseleleri kóptegen ortasha tabysty elge tán ekenin atap ótti. Eldiń turaqty ósimin qamtamasyz etý úshin qurylymdyq ózgerister qajet. Oǵan mynalar kiredi:
• shıkizatqa táýeldilikti azaıtý;
• joǵary ónimdi salalar men zamanaýı qyzmetterdi damytý;
• jeke sektordaǵy básekelestikti kúsheıtý;
• memlekettik basqarýdyń tıimdiligi men adaldyǵyn arttyrý.
Sarapshynyń sózinshe, bul mindetterdiń bári saıası turaqtylyqqa jáne bılik ınstıtýttaryna degen senimge tikeleı baılanysty. Sondyqtan reformanyń taǵy bir mańyzdy bóligi — zań shyǵarý bıliginiń rólin kúsheıtý jáne bıliktiń teńgerimin qamtamasyz etý.
— Bir palataly Parlament — Quryltaıǵa ótý, negizgi taǵaıyndaýlar boıynsha keńeıtilgen ókilettikter alý, konstıtýtsııalyq baqylaý men saılaý protsesin basqarý júıeniń esep berýshiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Óńirler men qoǵamdyq toptardy qamtıtyn konsýltatıvtik Halyq Keńesin qurý jalpyulttyq dıalogty ınstıtýtsıonaldaý, azamattardyń qatysýyna jáne kelisim joldaryn turaqty etýge múmkindik beredi, — dedi Chon Mınhen.
Sarapshynyń aıtýynsha, bıliktiń turaqtylyǵy men sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý úshin vıtse-prezıdent ınstıtýtyn engizý mańyzdy. Bul laýazym Parlamenttiń kelisimimen Prezıdent taǵaıyndaıtyn bolady. Sonymen birge, jeke tsıfrlyq derekterdi qorǵaý kepildikteri azamattardyń aqparatqa degen senimin arttyryp, zamanaýı memlekettiń zańdylyǵyn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
— Jalpy alǵanda, bul reformalar basqarýdyń sapasyn arttyryp, belgisizdikti azaıtý arqyly eldiń ekonomıkalyq ósimine jol ashady. Olar kelesi onjyldyqtaǵy ekonomıkalyq ósýdiń negizgi sharty — qosylǵan qun men ınnovatsııaǵa negizdelgen ósý modeline logıkalyq túrde baılanysady, — dep qorytyndylady sarapshy.
Eske salsaq, Konstıtýtsııalyq reformanyń bastamasyn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev usyndy. Reformany talqylaý alty aıǵa sozylyp, azamattardan túsken 2 myńnan astam usynys jan-jaqty qaraldy.
Búginge deıin Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııa azamattar men sarapshylardyń usynystary negizinde jańa Konstıtýtsııa jobasyn daıyndady. Bul qujat 31 qańtarda jarııalandy.