Saıasattanýshy: vıtse-prezıdent — kómekshi ınstıtýt
ASTANA. KAZINFORM — Saıasattanýshy Indıra Rystına Jibek Joly telearnasynyń «Búgin LIVE» baǵdarlamasynda vıtse-prezıdent ınstıtýtynyń mańyzyn túsindirdi.
— Vıtse-prezıdent ınstıtýty — saıası júıeniń kúrdeli transformatsııaǵa ushyrap, jańadan qalyptasyp jatqanyn kórsetetin negizgi belgilerdiń biri. Sebebi, bılik dástúrli túrde úsh tarmaqqa bólinedi: zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot bıligi. Al prezıdent ınstıtýty osy úsh bıliktiń tepe-teńdigi men tejemeligin saqtap otyrady, ıaǵnı búkil aýyrtpashylyq prezıdentke túsedi. Ol strategııalyq mindetterge jaýapty bolýmen qatar, ishki tapsyrmalardy da qadaǵalaıdy. Al vıtse-prezıdent ınstıtýtynyń engizilýi prezıdent tapsyrmalarynyń oryndalýyn qadaǵalaıdy. Ol — prezıdenttiń basqa organdarmen baılanysyn kúsheıtetin qosymsha, kómekshi ınstıtýt, — dedi ol.
Sonymen qatar, vıtse-prezıdent ınstıtýty bılik tranzıtin júzege asyrýǵa da jaýapty.
— Qandaı da bir jaǵdaı oryn alyp, prezıdent óziniń ókilettigin oryndaı almaı qalsa, ekinshi turǵan laýazymdy tulǵa — vıtse-prezıdent. Ol ýaqytsha prezıdent mindetin atqaryp, eki aıdyń ishinde saılaý kúnin taǵaıyndap, ótkizýi kerek degen norma bar. Bul máselede de óte kúrdeli ózgeristi baıqaýǵa bolady. Burynǵy Konstıtýtsııada bul ókilettik Senat spıkerine, odan keıin Májilis tóraǵasyna, tórtinshi kezekte Premer-mınıstrge ótetin. Endigi kezekte atalǵan ókilettik aldymen vıtse-prezıdentke, sodan keıin Quryltaıdyń basshysyna tıesili. Aıyrmashylyǵy qandaı ekenin túsindireıik. Atalǵan ókilettikti Senat spıkeri alsa, onda ol birneshe laýazymdy qatar atqarýǵa májbúr bolady. Al onyń tikeleı mindeti — zańdardyń durys shyǵarylýyn qamtamasyz etý. Vıtse-prezıdent ol sııaqty qosymsha laýazymǵa ıe emes, bılik tarmaqtaryn basqarmaıdy. Bul — tikeleı prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaıtyn adam. Ókilettiktiń vıtse-prezıdentke aýysýy tepe-teńdik pen tejemeli júıeniń buzylmaýyna da negiz bolady. Óıtkeni, zań shyǵarýshy organǵa atalǵan ókilettik berilse, zań shyǵarýshy organ basymdyqqa ıe bolar edi, ıaǵnı tepe-teńdik jáne tejemelik ustanymy buzylady. Al vıtse-prezıdent ınstıtýty tepe-teńdikti qamtamasyz ete otyryp, eki aı ishinde kelesi prezıdent saılaýyn taǵaıyndap, ótkizedi, ıaǵnı qaýipsizdikti qamtamasyz etetin býfer ispetti, — dep túsindirdi saıasattanýshy.
Odan bólek, vıtse-prezıdent prezıdenttiń júktemesin jeńildetedi.
— Úkimet — atqarýshy bılik. Prezıdenttiń tapsyrmalaryn, zańdardy, baǵdarlamalardy, josparlardy iske asyrady. Olardyń báriniń tıimdiligi durys júzege asýyna baılanysty. Berilgen tapsyrmalardy, baǵdarlamalardy, josparlardyń bárin baqylap, qadaǵalaýǵa prezıdenttiń jalǵyz óziniń murshasy bola bermeıdi. Sondyqtan bul jumystardy vıtse-prezıdent atqarady, — dedi Indıra Rystına.
Aıta keteıik, buǵan deıin jańa Konstıtýtsııa halyq bıligin kúsheıtetinin jazǵanbyz.
