Sáýle Qasenova: Vaktsınalaý – ınfektsııalyq aýrýlardan qorǵaıtyn myqty qural
ALMATY. QazAqparat - Almatydaǵy Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI ishki aýrýlar kafedrasynyń professory, medıtsına ǵylymynyń doktory Sáýle Qasenovanyń COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııa týraly aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Dárigerdiń aıtýynsha, vaktsınatsııa – ınfektsııalyq aýrýlardan qorǵaıtyn myqty qural. Vaktsınatsııa jasaýdyń nátıjesinde adam ózin dıfterııa, sirespe, kókjótel, qyzylsha, polıomıelıt jáne taǵy basqa aýrýlardan qorǵaıdy. Adam aǵzasyna ınfektsııalyq qozdyrǵyshtar engizýge jaýap retinde bizdiń ımmýndyq júıe patogendik mıkroorganızm antıgenderimen qosyla otyryp, qorǵanys antıdenelerdi shyǵarady, onyń áreket etýin azaıtady nemese joıdyrady.
«COVID-19-ǵa qarsy vaktsına patogendik mıkroorganızmderden nemese tek qana álsiz jáne qaýipsiz mıkroorganızmniń eń usaq bólikteri – antıgenderden turady. Zamanaýı vaktsınalar quramynda antıgenderiniń bolmaýymen, olardy óndiretin baǵdarlamasynyń bolýymen erekshelinedi. Olardy engizgende adam aǵzasy antıgenderdi baılanystyratyn jáne onyń zııandy áreketterine qarsy keletin erekshe antıdenelerdi shyǵara bastaıdy. Jappaı vaktsınatsııalaý tek qana vaktsınatsııa jasaǵan tulǵalardy ǵana qorǵap qoımaıdy, sonymen qatar birqatar qarsy kórsetkishteriniń bolýyna baılanysty vaktsınatsııa jasamaǵandardy da qorǵaıdy»,-deıdi Sáýle Qasenova.
Sonymen qatar, ol qoldanýǵa ruqsat berilgen COVID-19-ǵa qarsy jasalatyn kóptegen vaktsınalardyń qataryna «Spýtnık V» Gam-KOVID-Vak vaktsınasy jatatynyn atap ótti.
«Bul vaktsına Reseı Federatsııasynda tirkelgen. Vaktsına-kandıdattar qataryna QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Bıologııalyq qaýipsizdik problemalarynyń ǵylymı-zertteý ınstıtýty ázirlegen «Qaz Covid-in» qazaqstandyq vaktsınasy kiredi. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıteti COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııany uıymdastyrý men júrgizýdiń algorıtmin ázirledi. Osyǵan sáıkes halyqtyń túrli toptarynyń epıdemıologııalyq mańyzdylyǵy eskerile otyryp vaktsınatsııa kezeń-kezeńmen ótkizilýde. Vaktsına jasaý boıynsha basym topqa ınfektsııalyq aýrýhanalar, jedel medıtsınalyq kómek kórsetý, reanımatsııa bólimsheleri, medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek jáne taǵy basqa uıymdardyń medıtsına qyzmetkerleri kirdi»,-dedi ol.
Egiletin tulǵaǵa vaktsına jasar aldynda vaktsına, onyń saldarynan bolýy múmkin jaǵymsyz qubylystar týraly aqparat beriledi jáne vaktsınatsııa jasaýǵa erikti aqparattandyrylǵan kelisim nemese egýden bas tartý resimdeledi. Aldyńǵy klınıkalyq tájirıbe qant dıabeti, gıpertonııa, semizdikke shaldyqqan adamdarda COVID-19 aýyr túriniń damý qaýpi bar ekendigin kórsetti. Patsıentterdiń osy tobyna COVID-19 qarsy vaktsınatsııa jasaýdyń múmkindigi týraly máseleni sheshý úshin dárigerdiń konsýltatsııasyn alý usynylady.
«Eger SARS CoV-2 koronavırýsyna G ımmýnoglobýlın klasynyń antıdeneler deńgeıiniń joǵary bolǵan jaǵdaıynda COVID-19 qarsy vaktsınatsııa jasaýdy keıinge qaldyrý qajet, sebebi aýyryp jazylǵan adamnyń aǵzasy ózi de jaqsy qorǵaı alady. Sondaı-aq qazirgi kezde COVID-19 juqtyrǵan jaǵdaıda vaktsınatsııany keıinge qaldyrǵan jón. COVID-19 saldarynan vırýsty qaıtalap juqtyrý múmkindiginiń óte sırek kezdesýine baılanysty juqtyrǵannan keıin 90 kún ishinde vaktsınatsııany osy ýaqytqa qaldyrý qajet»,-dedi dáriger.
Buryn qandaı da bir dárige, basqa vaktsınalarǵa, azyq-túlikke allergııalyq reaktsııanyń bolǵan jaǵdaıynda bul máseleni dárigermen talqylaǵan jón. Vaktsına salǵannan keıin keıde jalpy nemese jergilikti sıpattaǵy janama áserler týyndaýy múmkin. Jalpy janama áserlerdiń dene qyzýynyń 37-38 °S kóterilýi, qaltyraý, sharshaý, bastyń aýyrýy sekildi belgileri bolady. Jergilikti – vaktsına jasalatyn orynda týyndaıdy, ol azdap isinedi jáne aýyrady.
«Vaktsına jasaý ınfektsııalyq aýrýlardan qorǵaıtyn jalǵyz ǵana qural emes. Qoldy sabynmen nemese quramynda spırti bar zattarmen jıi jýý, adamdardyń kóp jınalǵan jerinde betperde kııý, sóılesken kezde keminde 1 metr araqashyqtyqty saqtaý sekildi koronavırýs ınfektsııasynyń aldyn alýdyń osyndaı tásilderin de esten shyǵarmaý kerek»,-dedi maman.
Sáýle Qasenova vaktsına jasaý múmkindigi týraly sheshimdi qabyldaý úshin densaýlyq jaǵdaıy týraly dárigermen keńesip alǵan durys bolady dep óz oıyn tujyrymdady.
