Saýd Arabııasynan týrısterdi elge qaıtarý boıynsha reıster uıymdastyrylady – elshi Madııar Meńilbekov

ASTANA. KAZINFORM – Keıingi kúnderi AQSh pen Izraıldiń Iranǵa jasaǵan shabýyldary Taıaý Shyǵys elderindegi jáne odan tys aımaqtardaǵy áýe qatynasyn buzdy. Sol óńirdegi elderden týrısterdi elge qaıtarý da birshama qıyndady. Osy oraıda Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýd Arabııasy Koroldigindegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Madııar Meńilbekov el azamattarynyń qaýipsizdigine qatysty egjeı-tegjeıli túsinik berdi.

— Saýd Arabııasynda qansha Qazaqstan azamaty bar? Olardyń arasynda demalyp barǵandardyń sany naqtylandy ma?

— Qazirgi ýaqytta Saýd Arabııasy Koroldiginde 2000-nan astam Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty bar. Olardyń kópshiligi, ıaǵnı shamamen 1300-ge jýyǵy, Saýd Arabııasynyń batys bóliginde ornalasqan Mekke jáne Medına qalalaryna qasıetti Ramazan aıynda kishi qajylyqqa, ıaǵnı «ýmra» rásimin óteý maqsatynda ýaqytsha kelgen azamattar.

Qalǵan 700-ge jýyq azamat atalǵan elde turaqty negizde turady, olardyń qatarynda stýdentter, qyzmetkerler, kásipkerler jáne olardyń otbasy músheleri bar. Koroldikke demalysqa kelgen elimizdiń azamattary týraly aqparat joq.

— Azamattarymyzdyń ishinde elge qaıtýǵa nıet bildirgenderi bar ma?

— Árıne, Taıaý Shyǵys aımaǵyndaǵy jaǵdaıdyń shıelenisýine baılanysty qazirgi tańda barsha qaýym bolyp jatqan ahýaldy alańdaýshylyqpen qadaǵalap otyr. Koroldiktegi halyqaralyq áýejaılarda keıbir baǵyttardyń jabylýyna baılanysty, elimizdiń áýe kompanııalarynyń Taıaý Shyǵys elderine josparlanǵan barlyq reısi toqtatyldy. Ýmrany óteýge kelgen Mekke men Medına qalalaryndaǵy azamattar elge qaıtýdy josparlap otyr. Elshilik pen Jıddadaǵy Bas konsýldyqtyń qyzmetkerleri týrıstik operatorlar jáne áýe tasymaldaýshylarmen belsendi túrde baılanys ornatyp, azamattardyń qaýipsiz jáne ýaqytyly elge oralýyn qamtamasyz etý baǵytynda jumystardy jalǵastyryp jatyr. Keıbir azamattar óz betimen, negizinen Túrkııa arqyly tranzıttik reıstermen elge qaıtyp jatyr. Koroldikte turaqty jumys isteıtin azamattar elge qaıtýǵa nıet bildirmedi.

— Olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha qandaı sharalar qabyldandy?

— Otandastarymyzdyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin birqatar tıisti is-shara qolǵa alyndy. Týroperatorlarmen baılanystar ornatylyp, kestege sáıkes usha almaı qalǵan azamattarǵa turý jáne tamaqtaný jaǵdaıy qamtamasyz etilip otyr. Osy rette, elimizdiń azamattary bul tótenshe jaǵdaıdy túsinistikpen qabyldaǵanyn atap ótýge bolady. Elshilik pen Bas konsýldyq táýlik boıy — 24/7 rejıminde jumys istep jatyr, ıaǵnı qalyptasqan jaǵdaıdy muqııat baqylaýda ustap otyr. Saýd Arabııasyna óz betimen kelgen azamattardy esepke alý maqsatynda onlaın saýalnama uıymdastyryldy. Saýalnama arqyly azamattar ózderiniń ornalasqan jeri, jaǵdaıy jáne qajettilikteri týraly aqparat berip jatyr.

— Elge qaıtarý boıynsha qandaı sharalar qolǵa alyndy? 

— Qazirgi ýaqytta azamattardy elge qaıtarý boıynsha áýe tasymaldaýshylarymen kelissózder júrgizilip jatyr. Saýd Arabııasy aýmaǵyndaǵy azamattarmen tikeleı baılanys ornatylǵan, olardyń qaýipsizdigi men elge qaıtarý máselelerin shuǵyl túrde úılestirý úshin arnaıy WhatsApp toptary quryldy. Qolda bar aqparatqa sáıkes, jaqyn kúnderi Medına jáne Jıdda qalalarynan azamattardy elge qaıtarý boıynsha reıster uıymdastyrý jóninde sheshim qabyldandy.

— Jalpy, qazir Saýd Arabııasynda qaýipsizdikke qatysty jaǵdaı qandaı?

— Shyǵanaqtaǵy Qatar, Birikken Arab Ámirlikter jáne Bahreın memleketterimen salystyrǵanda, Saýd Arabııasy aýmaǵyndaǵy qaýipsizdik jaǵdaıy jalpy alǵanda turaqty dep baǵalanyp otyr. Elde qaýipsizdik sharalary júıeli túrde kúsheıtilgen, strategııalyq nysandar baqylaýǵa alynǵan. Quzyrly organdar yqtımal qaýip-qaterlerdiń aldyn alý maqsatynda turaqty monıtorıng júrgizip otyr. Koroldiktegi Jıdda, Medına jáne Rııad qalalarynyń halyqaralyq áýejaılary shtattyq rejımde jumys istep turǵanyn atap ótý kerek.

Aıta ketelik Qazaqstandyq avıakompanııalar Taıaý Shyǵystan 2 naýryzǵa 13 reıs josparlaǵan edi. Sonymen qatar Astana áýejaıy reıster kestesinde ózgeris bolýy múmkin ekenin eskertti. 

Sondaı-aq SІM qazaqstandyqtardy eskalatsııa aımaqtarynan shyǵarý baǵyttaryn pysyqtap jatqany týraly jazǵan edik.