SAÝALNAMA: Elorda turǵyndary Astanada qandaı mádenı jáne demalys oryndary bolǵanyn qalaıdy?

Jer jahan Astanany qazaqtyń bas qalasy retinde ǵana emes, Eýrazııa kindigindegi eń belsendi ári álemdik deńgeıdegi sheshimder qabyldanatyn ortalyqqa aınalǵanyn da moıyndap otyr. Zaman talabyna saı ekonomıkalyq jáne mádenı ortalyq bolyp qalyptasyp, táýelsiz Qazaqstannyń sımvoly, memleketimizdiń qarqyndy damýy men ál-aýqatyn arttyrýdyń negizi, shyǵys pen batys mádenıetin toǵystyryp turǵan teńdessiz shaharǵa aınalǵan qala respýblıkamyzdyń jetistikteri men gúldenýiniń aınasy. Memlekettiń elordasy - qazaqstandyqtardyń úlgi tutar qalasy. Kórikti qalanyń ajary-kórki de kúnnen-kúnge tolyǵyp, tolysyp keledi. Sondyqtan ár qala, ár oblys ortalyǵy Astana sekildi sáýletti de salıqaly shahar bolýǵa talpynady, Astanaǵa qarap boı túzeıdi.

Astanada onyń ózindik sımvoly bolyp tabylatyn teńdesi joq qurylys «Báıterek» monýmenti, «Atameken» kartasy etno-memorıaldy kesheni, «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵy, tsırk tárizdi kópshilikke esigi árdaıym aıqara ashyq mádenı oryndar bar. Sondaı-aq Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq mýzykalyq-drama teatry, Astana opera jáne balet teatry tárizdi rýhanı qundylyqtarmen sýsyndaýǵa múmkindik beretin oryndar da elorda turǵyndary men qonaqtar úshin aıanbaı qyzmet kórsetýde. Kitaphanasy, kontserttik zaly, organdyq mýzyka zaly bar Prezıdenttik mádenı ortalyǵy jumys isteıdi. Astananyń mádenı ómirinde balalar men jasóspirimderdiń shyǵarmashylyq saraıy, «Jastar» saraıy, memlekettik fılarmonııa, murajaılar da mańyzdy ról atqarýda.

Astana tek geosaıası ortalyqqa aınalý ǵana emes, atap ótkenimizdeı, mádenı ortalyq ta bolý jolynda damyp, munda tynyǵý, seıildeý jáne týrıstik saıahat nysandary júıesi qanat jaıyp keledi. Qaı-qaısymyz memleketimizdiń qýatty jasampaz áleýetiniń sımvoly retinde Astananyń gúldenýine óz úlesimizdi qosa alamyz. Osy turǵyda biz elorda turǵyndarynan Astananyń mádenı, demalys, oıyn-saýyq ortalyqtaryn qandaı sıpatta kórgisi keletinderin, bolashaqta kórikti qalamyzda qandaı oryndardyń bolýyn qalaıtyndaryn surap bilgen edik.

"Astanada qandaı mádenı, oıyn-saýyq, demalys oryndary bolǵanyn qalaısyz?" degen saýalymyzǵa L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetiniń 4 kýrs stýdentteri Aıdana Nurjaýova men Araılym Yqylasova jastardyń kóńildi demalysy úshin qajetti: "Baryp demalatyn úlken botanıkalyq baq bolsa" degen pikirlerin bildirdi.

"Astanaǵa menińshe, jergilikti aýa raıyna beıimdendirip teńiz sııaqty úlken akvapark jasaý kerek", dedi Aıdana, al Araılym: "Astananyń aýa raıyna baılanysty qysqy demalys orny bolǵany jaqsy. Mysaly, shetelderde, qasynda shańǵy teýip, demalýǵa bolatyn aǵashtan salynǵan úıler bolady, bul maǵan unaıdy. ıAǵnı, Almatydaǵy Shymbulaq sııaqty bolǵanyn qalaımyn", degen oıyn aıtty.

Al Ksenııa esimdi boıjetken: "Astanada mádenı, oıyn-saýyq ortalyqtary jeterlik. Tek endi mádenı tarıhı oryndar qajet shyǵar dep oılaımyn, kelgen adamdar bizdiń tarıhymyzdan maǵlumat alatyndaı, oǵan qyzyǵýshylyq tanytatyndaı. Sondaı tanymdyq sıpattaǵy demalatyn jerler bolsa", deıdi. Onyń qurbysy Alýa: "Almatyda mysaly, Medeý bar, ıaǵnı Almatyǵa barǵan jan Medeýge bir soqpaı ketpeıdi. Taýǵa shyǵyp syrǵanaq tebedi, demalady. Bizdiń astanamyzda da sondaı eń birinshi kezekte barǵyń keletin bir nárse bolǵanyn qalaımyn", degen oıyn aıtty. Sondaı-aq ol elordada ózindik bir erekshelikteri bar zoobaq bolǵanyn qalaıdy eken. "Koreıada, Japonııada olardyń ózindik salttarynan habardar etetin birqatar tamasha mádenı demalys oryndary bar. Mysaly, olarda jabyq saıabaq bar, onyń ishinde attraktsıon bar. Ásirese, qys maýsymynda Astanada baratyn sondaı jer bolǵanyn qalaımyz", deıdi Alýa.

Qyzylorda oblysy Shıeli aýdanynan arman qýyp Astanaǵa at basyn burǵan jastardyń biri Nurjan bolsa kópshilikke qoljetimdi bı úıirmesi bolyp, hıp hop tárizdi kóshe bılerinen jarystar jıi uıymdastyrylyp tursa, degen tilegin aıtty: "Ári sport, ári tamasha demalys túri retinde ózim aınalysatyn bolǵandyqtan, sony qalaımyn. Shetelderde bul damyǵan, bizde áli jetkilikti damymaı jatyr".

Birqatar elordalyq turǵyndardyń pikirinshe, qalada durys demalý jáne mádenı-rýhanı baılyq alý úshin bári jetkilikti. Al endi bireýleri Astanada zoobaq bolǵanyn qalaǵandarymen, jergilikti aýa raıyna baılanysty ony tek soǵan beıimdep jasaý kerektigin aıtady.

"Qazir Astana turǵyny retinde sol jaǵalaýdaǵy bıik ǵımarattardyń ústine shyǵyp bar mańdy sholǵym keledi. Men úshin bul asa qyzyq", degen Mereıdiń sózin zamandasy Dınara: "ıAǵnı elordada úlken, mysaly, Almatydaǵy Kóktóbe sııaqty qalany alaqandaǵydaı etip kórsetetin bıiktikten sholýǵa múmkindik beretin jer bolsa deımiz", dep qostady.

Al Jibek qalada jabyq akvapark bolǵanyn qalasa, Tımýr esimdi jigit Astanada kınolardy óz tilinde kórsetetin kınoteatrlardyń jáne oıyn-saýyq parki, kásibı velojolaq, metro, attraktsıondar parki tárizdi demalys oshaqtarynyń jetispeýin sezinetinin aıtty. Eki balanyń anasy Laýra balalarǵa arnalǵan temirjol, fılmder men mýltfılmder kórsetetin kınoteatrlar, teatrlar, tanymdyq ortalyqtar bolsa degen tilegin bildirdi. "Demalys ýaqytynda balalardy qandaı mádenı orynǵa aparatynymyzdy bilmeımiz", - deıdi ol.

"Býrabaı sııaqty tym qymbat emes, baǵasy qalta kóteretin jazdyq jáne qysqy demalys oryndary qajet bizge", deıdi Danııar esimdi azamat.

Bul saýalnamadan túıgenimiz, astanalyqtar ózderi turatyn shahardyń rýhanı, mádenı, týrıstik turǵydan damyp, órkendeýine, ári qaraı jetilýine asa múddeli. Olardyń tarapynan ásirese, Almatynyń Kóktóbesi men Shymbulaǵy, Medeýi tárizdi elorda tabıǵatyna saı keletin demalys oryndaryn nege qolǵa alyp, ashpasqa degen pikir jıi bildirildi. Sondyqtan atalǵan pikirlerdi eskerse degen úmitpen kásipkerler men qalanyń mádenı, oıyn-saýyq, demalys salasyna jaýapty adamdardyń qulaǵyna altyn syrǵa degimiz keledi. Gúlnár Jomartova