Sarapshy tsıfrlyq Quryltaıdyń qalaı jumys isteýi kerektigin túsindirdi
ASTANA. KAZINFORM – Tsıfrlyq Quryltaıdyń negizin zańnamalyq bastamadan zań retinde qabyldanýyna deıingi búkil jolyn qadaǵalaýǵa múmkindik beretin biryńǵaı tsıfrlyq zań jobasy kartasy quraýy tıis. Bul pikirdi Almatyda ótken «Quryltaı – zań shyǵarýshy bıliktiń jańa arhıtektýrasynyń negizi» atty saraptamalyq alańda Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń saıasattaný jáne saıası tehnologııalar kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Aıgerim Júnisova aıtty.
Sarapshynyń aıtýynsha, zań shyǵarýshy bılikti tsıfrlandyrý tek elektrondyq qujat aınalymymen nemese otyrystardyń onlaın-translıatsııasymen shektelmeýi kerek. Shynaıy e-Parlament – bul zań shyǵarý úderisiniń ashyqtyǵyn, aıqyndyǵyn jáne azamattardyń tolyqqandy qatysýyn qamtamasyz etetin jańa uıymdastyrý modeli.
Aıgerim Júnisova tsıfrlyq sheshimderdi engizý konstıtýtsııalyq reformany is júzinde júzege asyrý kezeńinde erekshe ózektilikke ıe bolyp otyrǵanyn atap ótti. Jańa Konstıtýtsııanyń kúshine enýi jáne Quryltaı saılaýynyń taǵaıyndalýy eldiń ashyqtyq, eseptilik jáne qoǵamnyń memlekettik sheshimder qabyldaý úderisine keńinen qatysý qaǵıdattaryna negizdelgen zań shyǵarýshy bıliktiń jańa modeline kóshýin bildiredi. Sarapshynyń pikirinshe, zamanaýı tsıfrlyq quraldar osy ózgeristerdiń ajyramas quramdas bóligine aınalýy tıis.
Búginde zań jobalaryn ázirleýge qatysty aqparattyń kóbine ártúrli platformalarda shashyrańqy ornalasatynyn, sonyń saldarynan azamattar men sarapshylarǵa qujattyń talqylaý barysynda qalaı ózgergenin baqylaý qıyn ekenin atap ótti. Onyń pikirinshe, bul máseleni zań jobasynyń bastamashysy, saraptamalyq qorytyndylar, engizilgen túzetýler, talqylaý barysy jáne daýys berý nátıjeleri týraly málimetterdi qamtıtyn biryńǵaı tsıfrlyq zań jobasy kartasyn engizý arqyly sheshýge bolady. Bul zań shyǵarý úderisin barynsha ashyq ári túsinikti etedi degen pikir bildirdi Aıgerim Júnisova.
Sarapshy sondaı-aq Quryltaıdyń jańa modeli saıası partııalardyń rólin kúsheıtip, baǵdarlamalar arasyndaǵy básekelestikti arttyratynyna nazar aýdardy. Mundaı jaǵdaıda azamattardyń zańnyń túpkilikti mátinimen ǵana emes, ony ázirleý, talqylaý jáne jetildirýdiń búkil barysymen tanysý múmkindigi bolýy asa mańyzdy. Onyń aıtýynsha, tsıfrlyq sheshimder zań shyǵarý qyzmetine degen qoǵamdyq senimdi nyǵaıtyp, qoǵam men depýtattar arasyndaǵy tıimdi keri baılanysty qamtamasyz etýi tıis.
Sonymen qatar Aıgerim Júnisova zań jobalaryn qarapaıym tilde jazylǵan qysqasha túsindirmelermen súıemeldeýdi, azamattardyń tsıfrlyq qatysý tetikterin damytýdy jáne túzetýlerdi taldaý, zańnamadaǵy qaıshylyqtardy anyqtaý men qoǵamdyq usynystardy júıeleý úshin jasandy ıntellekt tehnologııalaryn paıdalanýdy usyndy.
Sarapshynyń pikirinshe, zań shyǵarýshy bılikti tsıfrlandyrý jaı ǵana tehnıkalyq jańǵyrtý emes, saıası jańǵyrýdyń mańyzdy quraldarynyń birine aınalýy tıis. Onyń aıtýynsha, tehnologııalar saıası ókildikti almastyrý úshin emes, zań shyǵarý úderisiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etip, azamattardyń memlekettik ınstıtýttarǵa degen senimin nyǵaıta otyryp, depýtattardyń neǵurlym sapaly ári negizdelgen sheshimder qabyldaýyna járdemdesý úshin qyzmet etýi qajet.
Memlekettik organdardyń, jetekshi taldaý ortalyqtarynyń, ǵylymı qaýymdastyqtyń, joǵary oqý oryndarynyń, qoǵamdyq uıymdar men sarapshylardyń ókilderin biriktirgen saraptamalyq alańdy QR Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýty uıymdastyrdy.
