Sarapshy: Raqymshylyq jaýapkershilikten bosatý emes
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasymen usynylǵan raqymshylyq aýyr jáne asa aýyr qylmys jasaǵan adamdardy bosatýdy kózdemeıdi. Ol qoǵamǵa aıtarlyqtaı qaýip tóndirmeıtin azamattarǵa qatysty neǵurlym ıkemdi quqyqtyq tásildi qoldanýǵa baǵyttalǵan.
Bul týraly Kazinform agenttiginiń tilshisine saıasattanýshy, sarapshy Rasýl Qospanov aıtty.
Sarapshynyń pikirinshe, raqymshylyq álemniń kóptegen elderinde qoldanylatyn quqyqtyq saıasattyń keń taralǵan quraly sanalady. Ol jeńil jáne ortasha aýyrlyqtaǵy quqyqbuzýshylyq jasaǵan adamdarǵa jazasyn ótep, keltirilgen zalaldy ótegennen keıin qoǵamǵa qaıta beıimdelip, qalypty ómirge oralýǵa múmkindik beredi.
— Qazirgi quqyqtyq júıeler barlyq quqyqbuzýshylyqtarǵa birdeı deńgeıde memlekettik yqpal qajet emes degen qaǵıdatqa súıenedi. Sondyqtan aýyr qylmys jasaǵandarǵa qatysty qatań shekteýlerdi saqtaý qoǵamǵa aıtarlyqtaı qaýip tóndirmeıtin sottalǵandardyń sanattaryna qatysty neǵurlym jumsaq tásilderdi qoldanýmen qatar júzege asyrylýy múmkin, — dedi Rasýl Qospanov.
Onyń aıtýynsha, qazirgi raqymshylyq saralanǵan sıpatqa ıe jáne terrorızm, ekstremızm, sybaılas jemqorlyq qylmystary, uıymdasqan qylmystyq toptarǵa qatysý, kámeletke tolmaǵandardyń jynystyq qol suǵylmaýshylyǵyna qarsy qylmystar jasaǵandarǵa, sondaı-aq birneshe ret qylmys jasaǵandarǵa jáne ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrylǵandarǵa qoldanylmaıdy.
Saıasattanýshy qaýipti qylmyskerlerdiń jappaı bosatylýy týraly alańdaýshylyqtyń negizsiz ekenin atap ótti.
— Negizinen raqymshylyq qylmystyq teris qylyqtarǵa, onsha aýyr emes qylmystarǵa jáne ortasha aýyrlyqtaǵy keıbir qylmystarǵa qatysty bolady. Bul rette sottalǵan adamnyń minez-qulqy, keltirilgen zalaldy óteýi jáne ózge de mán-jaılar eskeriledi, — dedi ol.
Sarapshy ákimshilik raqymshylyq máselesine de toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bul bastama azamattardyń, jeke kásipkerler men ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdardyń qarjylyq júktemesin azaıtýǵa múmkindik beredi.
Aldyn ala baǵalaýlar boıynsha ákimshilik raqymshylyq 100 myńnan astam adamdy jáne jalpy somasy shamamen 23 mlrd teńgeni quraıtyn 1 mıllıonnan astam ákimshilik isti qamtýy múmkin.
Sonymen qatar jol qozǵalysy qaýipsizdigine qatysty quqyqbuzýshylyqtar raqymshylyqqa ilinbeıdi. Atap aıtqanda, kólikti mas kúıinde basqarý jáne jol qozǵalysy erejelerin óreskel buzý faktileri bul tizimge kirmeıdi.
Sondaı-aq azamattardyń qaýipsizdigi men quqyqtaryna qater tóndiretin azaptaý, qalyńdyq alyp qashý, stalkıng jáne alaıaqtyq shemalarǵa «dropper» retinde qatysý sekildi quqyqbuzýshylyqtar da raqymshylyqtan tys qalady.
Rasýl Qospanovtyń pikirinshe, memleket qoǵamdyq qaýipsizdik máselesinde qatań ustanymyn saqtaı otyryp, túzelgenin dáleldegen azamattarǵa qoǵamǵa qaıta beıimdelýge múmkindik berýi tıis.
— Raqymshylyq — jaýapkershilikten bosatý nemese quqyqtyq tártipti álsiretý emes. Bul — izgilik qaǵıdattary men qoǵam múddesin qorǵaý arasyndaǵy tepe-teńdikti tabýǵa baǵyttalǵan qadam, — dep túıindedi sarapshy.
Eske salaıyq, buǵan deıin QR Parlamenti Senaty «Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasynyń qabyldanýyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» zańdy jáne oǵan ilespe túzetýlerdi maquldaǵan bolatyn.
