Saranda Ortalyq Azııadaǵy eń iri kún elektr stansasy iske qosylady

Qaraǵandy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanov kún parkiniń aýmaǵyn kórdi.

- Qazirgi tańda kompanııa bes baǵyt boıynsha jumys júrgizip jatyr. Birinshi nysan - kún parkiniń qurylysy, ekinshi nysan - 100-30-30 qosalqy stansanyń qurylysy. Nátıjesinde olar qýattylyǵy 100 MVt kún elektr stantsııasyna biriktiriledi. Buǵan qosa taǵy úsh joba bar. Ol «Qaraǵandy Jaryq» JShS júrgizetin 110 KVt elektr jelilerin, VEL-35 joǵary volttyq jeli men Arý-110 jelisin qalypqa keltirý. Bul jobalar bizge stansa jelige qosylyp, elektr qýatyn shyǵarýǵa, ony ulttyq elektr jelilerine taratý úshin qajet, - dep málimdedi aımaq basshysyna «SESSaran» JShS bas dırektory Evgenıı Grebennıkov.

Onyń aıtýynsha, ınvestıtsııalardyń jalpy somasy 988 mln teńgeni qurady.

- Qazir baǵanalyq alqaptardy qaǵý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr, onyń 60%-y oryndaldy. Metall qurylystaryn jınaý júrgizilýde, aldaǵy kúnderi biz kún panelderin ornatýdy tolyqtaı bastaımyz dep josparlap otyrmyz. Kún parkiniń aýmaǵy 20 ınvektorlyq qosymsha stansalardy ornatýdy qarastyrady, olar elektr qýatyn turaqty toqtan aýyspalyǵa aınaldyratyn bolady. Sondaı-aq jeliniń jaǵdaıy týraly aqparatty jınaqtap, kún saıyn monıtorıng júrgizedi. Bul «Smartgın» sońǵy býyndy óte aqyldy mashınalar. Mysaly, eger qandaı da bir bólshek buzylatyn bolsa, ol jaıly aqparat qoımaǵa avtomatty túrde jetkiziledi. Ol ózdiginen jańa bólshekke tapsyrys bere alady, ıaǵnı barlyq protsess tolyǵymen avtomattandyrylǵan. Bul mashınalardy da biz jaqyn arada ornatamyz. Bizdiń basty maqsatymyz - qazannyń sońyna deıin kún parkiniń aýmaǵynda qurylys-ornatý jumystaryn aıaqtaý jáne qarashada iske qosý-retteý jumystaryn oryndaý. Qosymsha stansada biz aptanyń sońyna qaraı kúsh beretin transformatordyń jetkizilýin kútip otyrmyz, ol bizdiń stansanyń júregi bolyp tabylady. Jumystar merzimge saı júrip jatyr. Biz barlyq josparlardy oryndaýǵa tyrysýdamyz jáne jyl sońyna deıin stansanyń iske qosylýy úshin bar kúshimizdi salýdamyz, - dedi Evgenıı Grebennıkov.

Aımaq basshysyn ınvestorlarda jumys barysynda memlekettik organdarmen qarym-qatynasta qandaı da bir qıyndyqtar týyndaı ma degen másele qyzyqtyrdy.

- Biz bul alańdy qazaqstandyq klımattyq jaǵdaı kún elektr stansasy úshin barynsha tıimdi bolady dep eseptegendikten tańdadyq. Mundaǵy lokatsııa jaqsy, óte tegis alqap, qurylysqa yńǵaıly jer, - dep atap ótti bas ınvestor «Solamet/GoldbekSolar» bas dırektory Ioahım Goldbek.- Osy sátke deıin ınvestıtsııalanǵan barlyq qarajat - meniń jekemenshik qarjym. Investıtsııalar senimdilikti talap etedi. Men osylaısha ózimniń senimdiligimdi kórsettim dep oılaımyn. Eshqandaı qıyndyqtar týyndaǵan joq, barlyǵy jospar boıynsha júrýde, memlekettik qoldaýdyń barlyq túrlerin kórip jatyrmyz. Jáne de jergilikti bılik, Qaraǵandy oblysy ákimdigi, barlyq múddeli mınıstrlikter, «QazaqInvest» ulttyq kompanııasyna kórsetip jatqan qoldaýlaryńyz úshin alǵysymyzdy aıtamyz. Keleshekte biz Qazaqstanda taǵy da qosymsha jobalarǵa ınvestıtsııa salamyz, -deıdi ol.

Ioahım Goldbektiń sózine súıensek, barlyq elektr qýaty «SES Saran» JShS jáne «KEGOC» kompanııasynyń esep-qarjy ortalyǵy arasynda jasalǵan kelisimshartqa saı turaqty baǵamen satylatyn bolady. Mundaı stansa 30 jyldan astam ýaqyt qyzmet etedi, al elektr qýatynyń quny bir deńgeıde qalady.

Sondaı-aq ınvestor joba aıaqtalǵan soń ári qaraı Saranǵa qoldaý kórsetýdi kózdep otyrǵanyn jetkizdi.

- Ótken jyly biz qalany qoldaý boıynsha birneshe mindettemeler aldyq jánede olardy tolyǵymen oryndaımyz, onyń ishinde shettegi jobalar da bar, - dep atap ótti Ioahım Goldbek.

Erlan Qoshanov jobany iske qosýdy jeltoqsanda bolatyn Indýstrııalandyrý kúnine oraılastyrýdy usyndy.

- Jýyrda bizdiń aımaqta jumys saparymen Elbasy bolyp qaıtty, biz oǵan osy joba týraly málimdedik. Prezıdent memleket tarapynan barynsha qoldaý kórsetýdi tapsyrdy, jáne de biz sol tapsyrmany oryndap jatyrmyz dep oılaımyn. Bárimiz jobany jeltoqsanda aıaqtaý úshin kúsh salyp, stansanyń ashylýyn Indýstrııalandyrý kúnine oraılastyrýymyz kerek. Jumystardyń merzimge saı aıaqtalýyna barlyǵymyz da qyzyǵýshylyq tanytýdamyz, sebebi bul osy jyldyń eń iri ınvestıtsııalyq jobalardyń biri, - dedi oblys ákimi.

Esterińizge sala keteıik, Sarandaǵy qýattylyǵy 100 MVt kún elektr stansasynyń qurylysy 2017 jyly 7 maýsymynda bastalǵan bolatyn. Kásiporyn osy sekildi stansalar arasynda Ortalyq Azııa boıynsha eń irisi bolmaq. Ol 160 gektar aýmaqty alady, onda 370 myńnan astam fotovoltaıkalyq panelder ornatylady, olar kún energııasyn elektr qýatyna aınaldyryp otyrady.

Joba Eýropalyq odaqtyń ókilderi ıAna Zonnenshaınnyń (Chehııa), Arnold Berenstiń (Germanııa) jáne Dýshan Podgorskı (Slovakııa) bastamasy boıynsha júzege asyrylyp jatyr. Bazalyq seriktester «Shnaıder Elektrık» jáne «Grass Injınırıng» (Germanııa) kompanııalary bolyp tabylady. Jobanyń quny 139,5 mıllıon eýrony quraıdy, bir jyldyq jobalyq qýattylyǵy - 145 mln. kVt/s, 4,9 mlrd. teńge.