Rýslan Nurmuhanov: «QazMedTeh» - medtehnıka lızınginiń órkenıetti naryǵyn qalyptastyrady

- Rýslan Amantaıuly, osy jyldyń qarasha aıynda «QazMedTeh» AQ-nyń Qazaqstan naryǵynda jumysqa kiriskenine jeti jyl tolyp otyr. Osy aralyqta kompanııa qandaı jumystardy atqardy?

- Qarjy lızıngi men medıtsınalyq tehnıkalardy Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý uıymdaryna jetkizý jumystarymen aınalysatyn «QazMedTeh» AQ memlekettik kompanııa bolyp esepteledi. Búgingi kúnge deıin lızıng boıynsha biz 670 kelisimge qol qoıdyq, onyń 40-qa jýyǵy otandyq taýar óndirýshilermen jasalǵan. 290 kelisim boıynsha quny 4 mlrd 665 mln teńgeniń lızıngi óteldi. Demek, medıtsınalyq tehnıka tolyǵymen medıtsınalyq mekemeniń menshigine berildi. Kompanııa osy aralyqta 4 myńnan astam saraptama (onyń ishinde 1,6 myńy lızıng boıynsha, 1,5 myńy aqyly, 1300-i bıýdjettik baǵdarlama aıasynda) jumystaryn júrgizdi. Saraptama jumystarynyń bir qorytyndysy retinde medıtsınalyq tehnıkalardyń baǵalarynyń alǵashqy tapsyrys berilgen somasynan 604,6 mln teńgege arzandaýyn aıtýǵa bolady. 

Lızıng aıasynda quny 21 mlrd 647 mln teńgeniń 941 ótinimnen, sonymen qatar, bıýdjettik baǵdarlama boıynsha 40 mlrd 667 mln teńgeniń 430 jobasy boıynsha ótinimnen bas tartyldy. Osylaısha, medıtsınalyq tehnıkalardyń tıimdi túrde satylyp alýynyń joly kesildi. Bas tartýdyń negizgi sebebi - qajettiliktiń bolmaýy men medıtsınalyq qurylǵynyń baǵaǵa sáıkes kelmeýi. Ózderińiz kóre alatyndaı, bizdiń saraptamamyz medıtsınalyq tehnıka boıynsha aýrýhanalardyń naqty qajettiligin anyqtap bere alady. Bul óz kezeginde densaýlyq saqtaý uıymdarynyń aqshasyn durys baǵytta bólýge jáne medtehnıkanyń baǵasyn aıqyndaýǵa múmkindik beredi. Saraptamalardan bólek, «QazMedTeh» AQ 2017 jyly medtehnıkalardy jetkizý boıynsha memlekettik-jekeshelik áriptestikti ornatyp jatyr. Qazirgi ýaqytta kez kelgen medıtsınalyq tehnıka ákelinbes buryn baǵany anyqtap bere alatyn sarapshynyń tekserýinen ótedi. Bul norma qarjyny únemdep qana qoımaı, medtehnıkalardyń naqty baǵasyn anyqtaıdy.

- Kompanııa medtehnıkalardy lızıngtik jetkizý salasy boıynsha monopolıst bolyp tabylmaı ma?

- Básekelestik bizdiń damýdyń kepili dese de bolady. Biz memlekettik jáne jeke medıtsınalyq mekemeler úshin beriletin syıaqy mólsherin teńestirip qoıdyq. Máselen, «Standart 1» qarjylyq lızıng boıynsha alǵashqy salym 30% bolsa, jylyna 5% mólsherdegi syıaqy beriledi. Alǵashqy salym bolmaǵan jaǵdaıda medıtsınalyq uıym 9% tóleıdi. Biz syıaqy mólsheri boıynsha ádistemelik ári negizdi esepti oılastyryp shyǵardyq. Tómengi stavkalar densaýlyq saqtaý uıymdary úshin qıyndyq týǵyzbaıdy. Ekinshiden, bul saladaǵy birden-bir aktsıonerlik qoǵamdastyq dep sanalatyn kompanııanyń tabysynyń jartysy respýblıkalyq bıýdjetke quıylady. Sondaı-aq, lızıng boıynsha túsetin tólemaqylar qaıtadan jańa medıtsınalyq tehnıkalardy satyp alýǵa jumsalady. Biz memlekettik kompanııa bola tura medıtsınalyq qurylǵy lızıngi naryǵynda ornymyzdy saqtaımyz.

- Lızıngtik jolmen alynǵan medıtsınalyq tehnıkanyń kepildendirilgen servıstik qyzmeti bar ma?

- Álbette. Kompanııa medtehnıkanyń jumys atqarý barysy kezeńinde lızıngtik kelisimge sáıkes jumys júrgizedi. Demek, biz tolyǵymen medtehnıkanyń jaǵdaıyn baqylaýǵa alamyz. Buǵan qosa jetkizýshimen jasalǵan kelisimde qatań talaptar jazylǵan. Mysaly, eger medtehnıkany jóndeý jumysy uzartylyp jatsa, jetkizýshige iri kólemde aıyppul salynady. 15 kúndik jóndeý kezinde jetkizýshi dál sondaı qurylǵyny aýrýhanaǵa berýge mindetteledi. Eger qurylǵy jetkizilmese, jetkizýshi medıtsınalyq mekeme úshin lızıngtik tólemaqyny ótep beredi. «QazMedTeh» másele týyndaǵan jaǵdaıda birden áreket etedi. Sol sebepti, lızıng boıynsha medıtsınalyq qurylǵylardy alǵan aýrýhanalarda alyp bara jatqandaı másele týyndamaıdy. Soǵan qaramastan, medtehnıkanyń qyzmettik servısin jaqsartý baǵytynda jumysty jalǵastyryp jatyrmyz. Bul úshin kompanııanyń saıtynda saýalnama júrgizilip, uıymnyń Facebook paraqshasynda anketalaý alynady. Sondaı-aq, ótinishter men usynystardy kompanııanyń service@kmtlc.kz elektrondy poshta mekenjaıyna joldaýǵa bolady. Biz konstrýktıvti túrde eńbek etýge qashan da ázirmiz.

- Qazaqstandaǵy medıtsınalyq mekemelerdiń medıtsınalyq qurylǵylarǵa degen qajettiligi qandaı?

- 2015 jyly memlekettik uıym densaýlyq saqtaý salasynda ınventarızatsııa jumysyn júrgizdi. Sol kezde barlyq aýrýhanalardyń medıtsınalyq tehnıkalaryn jyl saıyn jańartyp turý jumysy 96 mıllıard teńgeni qajet etetini anyqtalǵan. Sol ýaqyttan bastap Qazaqstanda medtehnıkalardy ortalyqtandyrylǵan memlekettik satyp alý jumysy respýblıkalyq bıýdjettiń esebinen júrgizilmeıtin boldy. Medtehnıkany satyp alý jergilikti atqarýshy organdardyń aımaqtyq bıýdjeti esebinen júrgiziledi.

Osylaısha, respýblık medıtsınalyq tehnıkalardy ortalyqtandyrylǵan túrde satyp alý júıesinen bas tartyp keledi. Meniń oıymsha, aldaǵy ýaqytta medtehnıkalar tek lızıng jáne memlekettik-jekeshelik áriptestik (MJÁ) baǵytynda ǵana satylyp alynady. Bul úrdisti durys ári kerekti qadam dep bilemin. MJS men lızıng jolyn qoldaný birneshe máselelerdi, atap aıtqanda medıtsınalyq tehnıkalardy turaqty túrde jańartyp turý máselesin sheshedi. Kez kelgen qurylǵyny ýaqyty kelgen kezde aýystyrýǵa týra keledi.

Keıbir oblys basshylary bul salaǵa nazaryn aýdaryp, zamanǵa saı tehnıkalardy satyp alý úshin lızıngti qoldanýda. Osy turǵyda Qaraǵandy oblysy alǵa shyqqanyn atap ótý kerek. Bul aımaqtyń úlesinde «QazMedTeh» jelisi boıynsha alynǵan 193 medıtsınalyq tehnıka bar. Qyzylorda oblysynda 57 medtehnıka alyndy.

Kez kelgen aýrýhana nemese emhana óz bıýdjeti esebinen baǵasy qymbat ári jańa medıtsınalyq tehnıkany qazirden bastap qoldana alady. Tóleý reti birneshe jyl boıy júrgizilgendikten, medıtsınalyq mekeme úshin bul jol da tıimdi ekenin aıtqym keledi. Buǵan qosa respýblıkalyq jáne jergilikti bıýjetke túsetin júk jeńildeı túsedi.

Búgingi tańda bizdiń kompanııanyń mamandary aımaqtardy aralap, «QazMedTeh» AQ-nyń tıimi usynystaryn túsindirip júr.

- Rýslan Amantaıuly, aldaǵy ýaqyttaǵy kompanııanyń jospary qandaı?

- 1 qarashada biz «Astana densaýlyq» kórmesi aıasynda halyqaralyq konferentsııa uıymdastyrýdy kózdep otyrmyz. Halyqaralyq deńgeıdegi jıynǵa densaýlyq saqtaý salasynyń, medıtsınalyq tehnıkalardy óndiretin kompanııalardyń, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi men osy saladaǵy Qazaqstannyń jetekshi sarapshylary keledi.

Konferentsııa barysynda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ózekti máseleler, medtehnıkalarmen qamtý mehanızmi, medıtsınalyq personaldardy oqytý men servıstik qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý baǵytyndaǵy suraqtar talqyǵa túsedi.

Sonymen qatar, MJÁ aıasynda aýrýhanalar tıimdi sharttarmen medıtsınalyq tehnıkalarǵa ıe bola alatyndaı birneshe kelisimderdi qoldanýdy kózdeımiz. QR «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda medıtsınalyq tehnıkalardyń Ulttyq bazasyn qurý josparymyzda bar. Bul qadam baǵalardy rettep, óndirýshi týraly aqparat alýǵa múmkindik beredi.

Ulttyq bazanyń arqasynda kez kelgen medıtsınalyq uıym medıtsınalyq tehnıkalardyń shynaıy baǵasyn bile alady. Demek, qymbatshylyqqa urynýdan aman qalady. Aldaǵy ýaqytta medıtsınalyq tehnıkalar boıynsha barlyq aqparattar Ulttyq bazaǵa engizilgeli jatyr. Jyldyń sońyna deıin bul jumysty aıaqtasaq, baza 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap jumysyn bastaıdy.

- Sizdiń oıyńyzsha, buǵan naqty qajettilik týyndap tur ma?

- Árıne. Ulttyq baza búkil Qazaqstan boıynsha baǵalarǵa baqylaý jasaýǵa múmkindik beredi. Bizdiń júrgizgen saraptama jumystary kórsetkendeı, keı jaǵdaıda bir ǵana medıtsınalyq tehnıkanyń quny 300 paıyz aralyqpen satylyp jatady. Al biz bul turǵyda bylaısha aıtqanda oıyn tártibi satyp alýshy men óndirýshi úshin de túsinikti bolatyndaı tártipti oılastyrýymyz kerek. Biz ashyq naryqty qalyptastyryp, bul jumysqa qoǵamdyq baqylaý júrgize alatyndaı jaǵdaı jasaýymyz tıis. Osylaısha, memlekettik bıýdjetke túsetin júkti de aıtarlyqtaı jeńildete alamyz. Menińshe, kóp keshikpeı, órkenıetti naryqty qalyptastyramyz degen oıdamyn.

Osy baǵyttaǵy taǵy bir qadam retinde kompanııanyń resmı saıtynda lızıng boıynsha ótken barlyq jobalar týrasynda aqparatty ashyq túrde jarııalap qoıdyq. Barlyq joba boıynsha medıtsınalyq tehnıkanyń baǵasy, markasy, modeli - bári de jazylǵan. Kez kelgen medıtsınalyq uıym nemese basqarma bizdiń saıtqa kirip, tehnıkalyq spetsıfıkatsııasyn júktep ala alady. Qaıtalap aıtamyn: kórsetilgen medtehnıka saraptamadan ótken.

- Sóz sońyndaǵy suraq - lızıng baǵyty boıynsha medıtsınalyq tehnıkalardy satý baǵytynda qandaı máseleler bar?

- Mundaǵy máselelerdiń biri - kepildendirilmegen jóndeý jumysy. Keıbir jaǵdaıda qyzmet kórsetýshi personaldyń kesirinen medtehnıkalar isten shyǵyp jatady. Máselen, endoskop durys jýylmaı qosylsa buzylyp qalady. Medıtsınalyq tehnıkalardy erejege saı qosý kóptegen jaǵdaıda isten shyǵýdyń aldyn alady. Demek, onyń qyzmet kórsetý merzimi de uzarady. Bul jaǵdaılardyń alyn alý úshin ótken jyly jáne ótken aptada biz medıtsınalyq tehnıkalardy qoldaný taqyrybynda semınar ótkizdik.

- Suhbatyńyzǵa rahmet!