Rýslan men kútken úmitti aqtamady - Rýslan Ábdirazaqovtyń bapkeri Sadyq Mustafaev

- Sadyq Shońmurynuly, jartylaı fınalǵa deıin alqynbaı jetken shákirtińiz Rýslan Ábdirazaqovqa altyn beldikti ıelenýine ne kedergi boldy dep esepteısiz?

- Onyń fınalǵa deıin jetip, bas júldeni jeńip alatyn múmkindigi boldy. Men de sondaı talap pen maqsat qoıǵan bolatynmyn. Ol sony tolyqqandy oryndamady. Áıteýir júldesiz qalǵannan jaqsy ǵoı degen nıetpen ózimdi-ózim ótirik jubatyp turǵan jaıym bar. Rýslannyń kúshi qarsylastaryna jetip turdy. Biraq, taktıkalyq, tehnıkalyq jaqtan qatelikterge boı aldyrdy. Sóıtip qolynda turǵan jeńisti ýysynan shyǵaryp aldy. Keıde ádis jasaıtyn kezderde ádisti qoldanbaı ýaqyt sozyp júrip aldy. Bul jarys, bul báseke bolǵan soń ýaqytty utymdy paıdalaný kerek. Ózi az ǵana ýaqytta bir múlt ketseń boldy, ary qaraı eshteńe óndire almaısyń. Degenmen mundaı jaǵdaılar sportta kezdesip turady. Bap pen baqtyń qatar kelýi de mańyzdy. «Jańylmaıtyn jaq, súrinbeıtin tuıaq bolmaıdy» deıdi ǵoı qazekem. Ómirdiń munymen toqtap qalmasy anyq. Aldaǵy syndarda kózdegen nysannan múlt ketpeý úshin barymyzdy salamyz.

- Ulan Rysqul osy Rýslannyń týǵan aǵasy ekenin jaqsy bilemiz. 2011 jyly ol tuńǵysh «Qazaqstan Barysy» atandy da, qaıtyp eshqandaı nátıje kórsete almady. ıAǵnı, 2012-2013 jyldary shırek fınalǵa jetpeı súrindi. Al bıyl múldem qatysqan joq. Ulannyń ataǵy eskirip bara jatqan joq pa?

- Ataq eshqashan eskirmeıdi. Ol múldem kúresti tastap ketsin, ataǵy ony tastap ketpeıdi. Qazirdiń ózinde Ulan kez-kelgen bir jerge bara qalsa, «bul baıaǵydaǵy «Tuńǵysh Barys» atanǵan bala emes pe?», - dep jatady. Mine, ataqtyń eskirmeıtindiginiń belgisi.

- Sońǵy jyldary nege bozkilemnen kórinbeı ketti?

- Ár nárseniń óz ýaqyty bolady. Óz kezinde beldesti. «Tuńǵysh Barys» degen ataǵyn aldy. Árıne, taǵy da kúresip, taǵy da sol ataqqa jetip jatsa, ol artyq qylmas edi. Kórdińizder me? Jyl saıyn, bir balýan «Barys» atanyp jatyr. Bul qazaq kúresiniń damyp kele jatqandyǵynyń belgisi. Bıyl Ulan oblystyq irikteýden besinshi oryn alyp qalyp, fınalǵa berilgen joldamadan qaǵyldy. Osyǵan qarap, oblysymyzdyń ózinde qazaq kúresine degen básekelestiktiń kúshti ekenin ańǵarýǵa bolady. Ulannyń jolyn qýǵan shákirtteri ózinen asyp túsip jatyr.

- Bıyl tórelikke joǵary baǵa berip jatqandar kóp. Al sizdiń ádilqazylarǵa kóńilińiz toldy ma?

- Qansha jerden ádil ótti desek te, birli-ekili usaq qatelikterdiń oryn alatyny anyq. Mysaly, Rýslan tórt aıla jasaǵanymen, «qarsylasynyń tizesi jerge tıgen joq» dep eseptemedi. Biraq ekinshi balýanǵa da eskertý berilmedi.

- Sonda Rýslanǵa tóreshi durys sheshim jasamady ma?

- Joq, buny kishkentaı aǵattyq dep esepteý kerek. Mundaı aǵattyqtar Álem chempıonattarynda da, Olımpıada oıyndarynda da oryn alyp jatady. Sondyqtan «laqty eshkiniń daýyn, botaly ingenge satýǵa bolmaıdy». Jalpy jarys ádil, taza, aıǵaı-shýsyz ótti. Bizge keregi osy.

- Ózińiz shákirtińizge qandaı talap qoıyp edińiz?

- Men eshqashan shákirtterime tómen talap qoıyp kórgen emespin. Qoıǵym da kelmeıdi. Men árkez shákirtterimnen jeńis kútemin. Qolymnan kelgen jaqsylyqtyń bárin úıretýge tyrysamyn. Joǵaryda atap óttim ǵoı, Rýslanǵa bul úshinshi oryn úlken jetistik emes. Ol meniń talabymdy qanaǵattandyrmady.

- Bıylǵy doda tosynsyılarǵa toly boldy. Jańa jeńimpaz ben júldegerlerdiń esimi anyqtaldy. Favorıtter jarys jolynan erte shyǵyp qaldy. Buǵan ne sebep? Álde buǵan deıingi jeńimpazdar qarsylastaryn mensinbeı shyqty ma?

- Iá, mensinbeýshilik jaǵy da bar. Negizi, bul jerde ózine shekten tys sený balýandardy uraǵa qulatady. Ózine ózi myqty kóriný sportshynyń eń úlken dushpany. Mine, osy óziniń dushpany ózin qarsylasyna jyǵyp beredi. Sondyqtan eshqashan adam ózine ózi razy bolmaý kerek. Ásirese sportta ózińdi keremet sanadyń ba, sol kúni, sol jerde qarsylasyńa ese jibergeniń.

- Bizdiń balýandar osy jeńisterinen keıin, jattyǵý zaldarynan góri toı-tomalaqta, otyrys-jıyndarda kóbirek júredi. Biz qurmetteýdi shekten asyryp jiberip jatqan joqpyz ba?

- Bul jobanyń bastaý alǵanyna az ǵana ýaqyt boldy. Tórt jylda shyqqan tórt «Barysymyz» ǵana bar. Bulardy erkeletpeı kimderdi erkeletemiz. Bul qazaq kúresiniń bolashaǵyna jasalyp jatqan úlken jospar. Búgingi «Barystardy» osylaı syılaý, marapattaý, qurmetteý arqyly bolashaq jastardy tól kúresimizge kóptep tartamyz. Sol arqyly ulttyq kúresimizdi Olımpıada oıyndaryna engizip jatsaq, bul búgingi urpaqtyń ult aldyndaǵy ótegen paryzy bolar edi. Meniń oıymsha, dál qazirgi tańda osyndaı qurmet jarasady.

- Sońǵy kezderi «Qazaqstan barysy» atanǵan balýandardy teledıdardan jıi kóretin boldyq. Bul bir qaraǵanda ulttyq sportymyzdy nasıhattap jatqan sııaqty kórinedi. Biz sol arqyly balýandarymyz juldyz aýrýyna shaldyqtyryp jatqan joqpyz ba?

- Kóp elderde tipti Olımpıada chempıondary sporttyq ǵumyryn aıaqtaǵan soń qara jumys istep ne jeke sport klýbtarynda jattyqtyrýshy bolyp qyzmet etedi. ıAǵnı, kóp jaǵdaıda olar qoǵamǵa asa qajetsiz bolyp qalyp jatady. Sportymyz qarqyndy damyǵanda mundaı jaıttan biz de aınalyp óte almaımyz. Al ázirge elimizde Olımp tuǵyryn baǵyndyrǵandar da, búgingideı alamanda top jarǵandar da saýsaqpen sanarlyq. Sondyqtan olardyń ulyqtalýy zańdylyq. Halyq óz batyrlaryn kórgisi, estigisi kep turady. «Erim deıtin el bolmasa, elim deıtin er qaıdan bolady?» Munyń, ózińiz aıtqandaı, ulttyq kúresimizdi damytýda úlesi orasan. Jarnama, nasıhat arqyly tól sportymyzdyń aýqymyn ulǵaıtýǵa múmkindik alamyz. Al ýaqytyn oryndy jumsaı bilý, jattyǵýy men ózge de jumystaryn úılestire bilý ár balýannyń ózine ǵana baılanysty.

Áńgimelesken Kúnsultan Otarbaı