Rodına aýlyndaǵy jarqyn ister
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Aqmola oblysy Tselınograd aýdanynyń Rodına aýylynda «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy oıdaǵydaı júzege asyrylýda, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búginde aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵynan damýyna eleýli úles qosyp kele jatqan sharýashylyq jaıly aıtqanda, onyń negizin qalap, ósip-órkendeýine aıtýly úlesin qosqan isker basshy, talantty uıymdastyrýshy, Qazaqstannyń Eńbek Eri Ivan Adamovıch Saýerdiń esimi eń aldymen oıǵa oralady.
Shynyn aıtqanda, seriktestikti quryp, aıaǵynan turǵyzǵan da osy kisi bolatyn. Ujymshardan qalǵan tehnıkalardyń bári eski, al qoldaǵy bar maldyń kóbi baspa-bas aıyrbasqa túsip joǵalǵan sol qıyn kezde oǵan naryq talabyna saı jumysty qaıta jolǵa qoıý ońaı bolǵan joq. Óziniń kóp jylǵy tájirıbesi men basshylyq qabiletiniń arqasynda ótpeli kezeńniń aýyr jyldarynda sharýashylyqty shashaý shyǵarmaı, tehnıkany da, maldy da aman saqtap qaldy.
Ómirge búgingi kúnniń ólshemimen qarap, qolma-qol paıda ákeletin isti ǵana qolǵa alatyn ózgeler sııaqty emes, bolashaqty oılaǵan azamat sol tusta shyǵynynan basqa paıdasy joq bolsa da, mal sharýashylyǵyn aqsatpady. Onyń bul qadamynyń durys bolǵandyǵyn keıin ómirdiń ózi-aq kórsetip berdi. Jalǵyz eginge qarap qalǵan sharýashylyqtarmen salystyrǵanda, mal ónimderin satý arqyly jyl boıy tabys taýyp otyrǵan «Rodına» agrofırmasy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń búgingi jaıy eki salany qatar júrgizýdiń qanshalyqty tıimdi ekendigin anyq kórsetip otyr.
Ózderi tirlik etýge shamasy jetpegen kóptegen sharýashylyqtar ótpeli kezeńniń aýyr jyldarynda iri agrofırmalardyń qoltyǵyna kirip, jan saqtaǵandyǵy belgili. Al, «Rodına» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi eshkimge táýelsiz, óz kúnderin ózderi kórip keledi. Bul kúnin ázer kórip otyrǵan ujym emes. Jaıqaltyp egin, myńǵyrtyp mal ósirip, tabys kólemin jyl sanap arttyryp, aýdan, oblystaǵy ǵana emes, bútin bir respýblıkadaǵy eń aldyńǵy qatarly sharýashylyqtardyń sanatyna qosylǵan seriktestik. Sondaı-aq, tehnıka parkin túgelge jýyq jańartyp, «Bıýller», «Djon-Dır» sııaqty qazirgi zamanǵy sheteldik alymdylyǵy joǵary aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn satyp alý jaǵynan da jumysy aıtarlyqtaı ónimdi bolyp otyr.
Ylǵal únemdegish tehnologııaǵa kóshken sharýashylyq jyl saıyn bitik egin ósirýde. Ótken kúzde de aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramastan, ózderine jetkilikti, odan qaldy, syrtqy saýdaǵa shyǵararlyqtaı astyqty qambaǵa quıyp aldy. Sharýashylyqtyń sút zaýyty týraly aıtýdyń ózi bólek bir áńgime. Osy kúni Rodınanyń sútin ishken de armandaıdy, ishpegen de armandaıdy. Osyndaǵy eki birdeı taýarly-sút kesheninde 1400 asyl tuqymdy iri qara zamanaýı «Global-90» jáne «Elochka» aınalmaly qondyrǵylarymen saýylady. Keshende 2017 jyly 12000 tonna sút óndirilip (ár sıyrdan 7300 keli), qaıta óńdeý zaýytynda 12 túrli ónimge aınalyp, Astana naryǵyna shyǵarylypty.
Dál qazir seriktestikte egin, mal sharýashylyǵyn qosa eseptegende 700-den astam adam turaqty eńbek etedi. Mehanızatorlar men malshylardyń aılyǵy joǵary. Bul esiginiń aldynda baý-baqsha salyp, odan qaldy, azyn-aýlaq mal ustaıtyn aýyl turǵyndary úshin jumaqtyń mekeni.
Sonshama adamdy eńbekpen qamtyp otyrǵan sharýashylyq aýyldaǵy mádenı-áleýmettik nysandardy ustaýǵa da únemi kómek kórsetip keledi. Zeınetkerler men bıýjettik mekemeniń qyzmetkerlerine tegin shóp túsirip berip, basqa da kómek-qoldaý kórsetip turady. Aýylda jumyssyz adamnyń bolmaýy seriktestiktiń halyqqa kórsetip otyrǵan eń úlken qamqorlyǵy ekendigi anyq. Munda ataýly kómek alatyn, kedeıshilik sheginde ómir súretin otbasy men jumyssyz júrgen bir de bir adamdy kezdestirmeısiń.
Rodına aýylynyń úıleri ortalyqtan jylytylady. Sý júıeleriniń ózi 25,5 shaqyrymdy, elektr shamy tartylǵan asfaltty kóshelerdiń aýmaǵy 15 shaqyrymdy, ortalyqtan jylytý jelileri 42,7 shaqyrymdy alyp jatyr. Úılený toıy men sábı týǵandaǵy dástúrli bazarlyq 150 000 teńgeden. Ujym músheleri jyldyq syıaqyny bylaı qoıǵanda, kóp jerde umytyla bastaǵan 13-shi jalaqy alady. «Jyl oqýshysy» men «Altyn belgi» ıegerleri 150 000 teńgeni ıemdenedi.
Ótken jyly «Rodına» agrofırmasy» JShS-nda «Týǵan jer» baǵdarlamasy sheńberinde mədenı saýyqtyrý kesheni men dárigerlik ambýlatorııa paıdalanýǵa berildi. Buǵan qosa, seriktestik eki jobany júzege asyrý úshin 90 mıllıon teńgege jýyq qarjy bólgen. Bul qarjyǵa Zelenyı Gaı aýylynda mədenı-saýyqtyrý ortalyǵy men Rodına aýylynda dárigerlik ambýlatorııanyń ǵımarattary qalpyna keltirilip, jóndeldi. Dárigerlik ambýlatorııa qajetti medıtsınalyq quraldarmen jabdyqtalǵan.
Sonymen qatar, atalmysh sharýashylyq memlekettik-jekemenshik seriktestik aıasynda jergilikti maqsattaǵy joldarǵa jóndeý jumystaryn qolǵa alýda.
Eske sala keteıik, bilikti basshysy, tanymal metsenat Ivan Saýer basqaratyn «Rodına» Agrofırmasy» JShS oblysta bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin damytýdyń jarqyn úlgisin kórsetip otyrǵan sharýashylyqtardyń aldyńǵy leginde. Aýylda zoobaq, sút kesheni, hokkeı korty, mədenı ortalyq osynyń aıqyn dáleli. Oǵan qosa, seriktestikiń óz qarajatyna jumysshylar men əleýmettik sala qyzmetkerlerine 20 kottedj úı salynǵan. Taǵy bir ereksheligi ol seriktestik jumysshylary jemshóp, kómir, otyn men shashtaraz jəne kommýnaldyq qyzmetterdi tegin alady. Sondaı-aq, UOS arlagerleri men tyl eńbekkerleri, 1 toptaǵy múgedekterge azyq-túlik satyp alýy úshin 50 paıyz jeńildikter qarastyrylǵan.
Qazaqstannyń Eńbek Eri Ivan Saýer basqaratyn «Rodına» agrofırmasynyń qol jetkizgen tabystary ózgelerge úlgi bolarlyqtaı. Munda 4 myń basqa jýyq iri qara mal talapqa saı kútip-baǵylýda. Munyń 1400 basy - saýyn sıyrlar. Árbir sıyrdan jyl saıyn 7 myń lıtr sút saýylady. Іrgede turǵan Astana qalasynyń azyq-túlik beldeýine bul sharýashylyqtyń qosyp otyrǵan úlesi salmaqty. Táýligine 46 tonna taza ónim shyǵaratyn kásiporynnyń maı-qaımaǵyna, irimshigi men sútine qalalyqtardyń suranysy óte joǵary.