Rıdderdegi qarapaıym jumysshylar arqan tartýdan qalaı álemdik deńgeıge shyqty
ÓSKEMEN. KAZINFORM — ShQO Rıdder qalasynda ár salada eńbektenip júrgen jigitter sońǵy jyldary arqan tartý sportynan birshama qarqyn alyp úlgerdi. Oblys, respýblıka aýmaǵynan asyp, halyqaralyq jarystarda top jaryp júr. Az ýaqyt ishinde myqty komanda jasaqtaǵan olar aldaǵy qyrkúıekte Qyrǵyzstanda ótetin Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndaryna joldama aldy.
«Segiz adamnyń kúshi bir arnaǵa toǵysýy kerek»
Byltyrdan beri Rıdderde «Ata Mura» ulttyq oıyndar festıvali qolǵa alynyp, osy arqan tartysqa kóńil bóline bastady. Munda salmaqqa shekteý bar. Kóp jaǵdaıda segiz adam irkes-tirkes turyp, birqalypty qımyldaıdy. Komanda kapıtany Jarqyn Jetpisbaevtyń aıtýynsha, jigitterdiń jınalyp, arqan tarta bastaǵandaryna eki jarym jyldan asqan.
— Astana qalasynda ótken V Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndarynan keıin oblys aýmaǵynda bul sport túri qarqyndy damı bastady. Sodan beri Rıdderde de turaqty jattyǵýlar uıymdastyrylyp, komanda jasaqtalyp, oblystyq, respýblıkalyq jáne halyqaralyq jarystarǵa qatysyp kelemiz. Alǵashynda komanda jınaqtaý ońaı bolǵan joq. Biraz qıyndyq kezdesti. Jattyǵý turaqty ótkizile bastaǵan soń jigitter bir-birinen estip, óz erikterimen kele bastady. Qazir ortaq maqsatqa jumylǵan, bir-birine senetin uıymshyl qurama qalyptasty. Komanda sapynda ártúrli jigit bar. Biri buryn basqa sport túrlerimen aınalyssa, endi biri sportqa arqan tartý arqyly alǵash ret keldi. Degenmen barlyǵyn eńbekqorlyq pen turaqty jattyǵý biriktirdi. Kúndelikti eńbektiń arqasynda jaqsy nátıjelerge jetip kelemiz, — deıdi ol.
Komandadaǵy jigitterdiń basym bóligi Rıdderdegi myrysh zaýytynda eńbek etedi. Olardyń ishinde, anodshy, balqytýshy sııaqty mamandyq ıeleri bar. Sonymen qatar muǵalim, elektrık, polıtsııa qyzmetkerleri, órt sóndirýshiler, avtokólik jóndeý sheberleri, satýshy jáne zeınetker sportshylar da bar. Jeke ómir men jumys, odan bólek, úzdiksiz jattyǵýǵa ýaqyt taýyp júrgen azamattardyń sózinshe, arqan tartý — eń aldymen komandalyq rýhty qalyptastyratyn sport.
— Bul jerde segiz adamnyń kúshi bir arnaǵa toǵysýy kerek. Sonymen qatar bul — syrt kózge óte tartymdy ári tartysty sport túri. Muny jarys kezinde kórermenderdiń erekshe qyzyǵýshylyǵynan-aq baıqaýǵa bolady. Saıys barysynda namysty qoldan bergiń kelmeıdi. Sol jiger men jeńiske degen qulshynys bizdi alǵa jeteleıdi, — deıdi zaýytta eńbektenip júrgen jigitter.
Sportshylar aptasyna úsh ret ázirlik júrgizedi. Al jarys taıaǵan kezde daıyndyq kún saıyn jalǵasady. Jattyǵýlar Rıdder qalasyndaǵy «Modýl» sport kesheninde ótedi. Sportshylar jattyǵý barysyn únemi jetildirip otyrady. Jýyqta ǵana sportzalda bıiktigi 5 metr bolatyn arnaıy blok ornatqan. Sonyń kómegimen josparǵa jańa jattyǵýlar engizilip, sportshylardyń kúshin, tózimdiligi men tehnıkasyn arttyrýǵa mán berilip jatyr. Komandanyń bas bapkeri — Ádiljan Dıýsýpov. Qol kúresinen Qazaqstannyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, ári atalǵan sport túrinen de bilgenimen bólisip keledi.
Eki jarym jyl ishinde rıdderlikter oblystyq, respýblıkalyq jáne halyqaralyq jarystarǵa turaqty qatysyp keledi dedik. Sonyń ishinde eń iri dodalardyń biri — bıyl Túrkııanyń Mersın qalasynda ótken halyqaralyq Turan Cup týrnıri. Bul jarysqa 14 memleket qatysyp, jigitter júldeli 3-oryn ıelendi.
— Sonymen qatar Astanada ótken respýblıkalyq jarysta 3-oryn aldyq. Al ótken jyly Qyrǵyzstannyń Ystyqkólinde ótken halyqaralyq jarysta komandalasymyz Meıir Rahmetqalıev 1×1 sanatynda altyn medal jeńip alyp, el abyroıyn asqaqtatty. Bul jerde aıta keterligi, jarys erejesine baılanysty ártúrli salmaq dárejeleri bolady. Erler arasynda negizinen 640 jáne 720 keli salmaq sanattary kezdesedi. Komanda quramynda mindetti túrde 8 sportshy bolady. Keı básekelerde qosalqy sportshy qarastyrylady nemese aralas túrde óz múmkindikterin baıqaıdy, — deıdi Jarqyn Jetpisbaev.
Kóshpendiler oıyndaryna joldamany qalaı jeńip aldy?
Komanda múshesi Rýfat Qadylbekulynyń aıtýynsha, keıde ár komandaǵa jekeleı taktıka qoıylady. Máselen, byltyr jáne bıyl ótken «Ata Mura» ulttyq oıyndarynda «Ulytaý» komandasy qatty qarsylyq kórsetken. Sol kezde ádisti sál ózgertýge týra keldi. Byltyr «Ulytaý» jigitteri top jarsa, bıyl rıdderlikter ese qaıtardy. Ystyqkólge baryp kelgen sportshylar qyrǵyz jigitteriniń de qarqynyna joǵary baǵa berdi. Anyǵy sol, qazir arqan tartý sporty Qyrǵyzstanda jyldam damyp keledi.
— Onyń basty sebepteriniń biri — bıylǵy Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndarynyń sol elde ótýinen bolar. Sondyqtan olar joǵary deńgeıde daıyndalyp jatyr. Al biz Kóshpendiler oıyndarynyń joldamasyn 1×1 sanatyndaǵy irikteý jarysynda jeńip aldyq. Sonymen qatar bizdiń taǵy eki jigit Qazaqstan quramasy sapyna endi. Jalpy, bıyl joldamalardyń basym bóligin Shyǵys Qazaqstannyń sportshylary jeńip aldy, — deıdi komanda kapıtany.
Olardan arqan tartys kezinde neshinshi turǵan sportshylarǵa negizgi júkteme túsetinin suradyq. Aıtýlarynsha, komanda bolǵan soń jaýapkershilik te, júkteme de barlyq sportshyǵa birdeı túsedi. Kim qaı orynda tursa da, óz mindetin tolyq atqarýy kerek. Al eń sońynda turatyn jigit — komanda tiregi. Ony «zákir» dep te ataıdy. Aty aıtyp turǵandaı, keme zákiri sekildi búkil komandany ustap turatyn, óte myqty, tájirıbeli ári salqynqandy jigit bolýy qajet. Jarqyn Jetpisbaevtyń aıtýynsha, komandalardy «anaý myqty, mynaý osal» dep bólip-jarýǵa kelmeıdi.
— Básekelestik jyldan-jylǵa kúsheıip keledi. Negizgi qarsylastarymyzdyń qatarynda Ulytaý oblysy men Batys Qazaqstan oblysyna qarasty Oral qalasynyń «Kókterek» komandasyn erekshe atap ótýge bolady. Al Shyǵys Qazaqstan quramasy búginde respýblıka chempıondary retinde óz kóshbasshylyǵyn dáleldep keledi. Bizdiń bıikti baǵyndyrýymyzǵa sebep bolǵan bapkerimiz Ádiljan Dıýsýpovqa alǵysymyz sheksiz. Ol Kúrshim aýdanyndaǵy Qoıtas aýylynyń týmasy, búginde «Rıdder qalasynyń Qurmetti azamaty». Ádiljan aǵamyzdyń eńbeginiń arqasynda Rıdderde arqan tartý komandasy qurylyp, búginde respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıde tabysty óner kórsetip júr. Óte sabyrly, talapshyl ári tájirıbeli bapker retinde ár jarystan keıin bizdiń nátıjemizdi muqııat saralap shyǵady. Kemshilikterimizdi túzetip, kelesi jarysqa tyńǵylyqty daıyndyq júrgizedi, — dedi ol.
Túıini sol, Rıdder komandasyndaǵy eki jigit 31 tamyz ben 6 qyrkúıek aralyǵynda Qyrǵyzstanda ótetin VI Dúnıejúzilik Kóshpendiler oıyndarynda Qazaqstan quramasy sapynda óner kórsetedi. Olar — Elaman Soltanǵazın men Jarqyn Jetpisbaev. Al Meıir Rahmetqalıev absolıýt salmaqta 1×1 sanatynda el namysyn qorǵaıdy. Qazir olar daıyndyqty kúsheıtken. Al Qyrǵyzstandaǵy báseke qumda ótedi.
Eske salsaq, osyǵan deıin júk kólikterin arqanmen súıreıtin shyǵysqazaqtandyq sportshy týraly jazǵanbyz.