Іrgeles elderdiń sharýalary Qazaqstandaǵy áriptesterin «agrarlyq olıgarhtar» dep ataı bastady - Toqaev

ASTANA. KAZINFORM – Elimizdegi shaǵyn sharýashylyqtar jetkilikti kólemde sýbsıdııa ala almaı otyr. Bul týraly «Turkistan» gazetine suhbat bergen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıtty.

– Memleketterdiń kóbi aýyl sharýashylyǵyna bıýdjetten qyrýar qarjy bóledi. Solardyń qatarynda Qazaqstan da bar. Sharýalarǵa 2024 jyly 580 mıllıard teńge, byltyr 1 trıllıon teńge jeńildetilgen nesıe berildi. Bul – óte qomaqty qarjy. Sońǵy on jylda sharýalarǵa kórsetilgen qoldaýdyń kólemi 10 ese artty, biraq onyń tıimdiligi kúmán týdyrady. 2015-2024 jyldary aýyl sharýashylyǵyndaǵy jalpy ónim kólemi 2,5 eseden astam ósti. Bul kórsetkishti odan da kóbeıtýge bolar edi, - dedi Memleket basshysy.

Prezıdenttiń aıtýynsha, egin sharýashylyǵyndaǵy nátıjeler óte jaqsy boldy. Astyq pen un eksporty rekordtyq deńgeıge jetti, ónim jetkiziletin elderdiń geografııasy keńeıe tústi. Bul – eginniń shyǵymdylyǵy men aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń tıimdiligin arttyrýǵa arnalǵan sharalardyń naqty nátıjesi.

- Endi basqa baǵyttardaǵy jumysty kúsheıtý qajet. Eń aldymen, mal sharýashylyǵyn damytý kerek. 2035 jylǵa qaraı álemde mal etin tutyný kólemi 233 mıllıon tonnaǵa deıin ósedi. Soǵan sáıkes, onyń ımporty 27 mıllıon tonnaǵa deıin artady. Qazaqstannyń, syrtqa, ásirese, Azııa elderine et shyǵaratyn iri eksporttaýshyǵa aınalatyn múmkindigi bar. Sondyqtan, byltyr qarashada ótken Aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń ekinshi forýmy dál osy mal sharýashylyǵy salasyna arnaldy. Bılik aýyl sharýashylyǵyn sapalyq turǵydan damytý úshin kóp jumys istep jatyr. Biraq, qomaqty ınvestıtsııa quıý qalaǵan nátıjege jetkize bermeıdi. Onyń tıimdi jumsalýyna basa nazar aýdarý kerek. Men bul týraly jýyrda Tarazǵa barǵan saparymda aıttym, - dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy irgeles elderdiń birde-bireýinde aýyl sharýashylyǵyna memleket tarapynan mundaı aýqymdy kómek kórsetilmeıtindigine nazar aýdartty.

- Ol jaqtaǵy sharýalar Qazaqstandaǵy áriptesterine jaqsy jaǵdaı jasalǵanyna tańǵalyp, olardy «agrarlyq olıgarhtar» dep ataı bastady. Degenmen, elimizdegi shaǵyn sharýashylyqtar jetkilikti kólemde sýbsıdııa ala almaı otyr. Úkimetke osy máselege aıryqsha nazar aýdarý týraly tapsyrma berildi. Álbette, sýbsıdııalar kerek. Ásirese, qazirgi kezeńde óte qajet. Biraq, munyń keri áseri de bar. Sebebi, masyldyq pıǵyl týǵyzyp, aýyl sharýashylyǵyna qaýip tóndirýi múmkin. Sondyqtan, qazir Úkimet kooperatıvterge, ıaǵnı sharýalar birlestigin qurýǵa qaıta oralý máselesin qarastyryp jatyr. Kooperatıvter eńbek ónimdiligin jáne aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń tıimdiligin arttyra alady. Sondaı-aq, daıyn ónimdi satatyn naryqtarǵa jaqyn bolýǵa, tutynýshylarmen uzaq merzimge arnalǵan qatym-qatynas ornatýǵa jol ashady, - dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev damyǵan elderdegi kooperatsııa jaqsy qyrynan kóringenin aıtty.

- Tipti, iri korporatsııa deńgeıine jetken birlestikter bar. Qazaqstannyń barlyq aýylynda tabysty kooperatsııa qurýǵa negiz bolatyn alǵysharttar jetkilikti. Sharýalar jazda malyn baǵyp, sút, et, teri, jún jınap, ony óńdeý úshin kúsh biriktire alady. Solaı etýge tıis te. Kúnkóristen ósip-órkendeýge bastaıtyn jol – osy. Kooperatsııany birlik pen jasampazdyq ıdeologııasy dep te qarastyrǵan durys. Biraq, kooperatsııa ózinen ózi paıda bola salmaıdy. El ishinde egjeı-tegjeıli túsindirý jáne uıymdastyrý jumystaryn qolǵa alý qajet. Alaıda, birlestik qurý isin naýqanǵa aınaldyryp, jurtqa qysym kórsetýge, olardy májbúrleýge jol berilmeıdi, - dedi Memleket basshysy.

Aıta keteıik, búgin Turkistan» gazetinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń atalǵan basylymnyń bas redaktory, belgili aqyn, pýblıtsıst Baýyrjan Babajanulyna bergen keń kólemdi suhbaty jarııalandy.