Іrgeli ǵylymdy qarjylandyrý merzimi tym qysqa - depýtat
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaı depýtaty Laýra Qarabasova ǵylymdy qarjylandyrý merzimin uzartýǵa qatysty Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Qarjy mınıstrligine saýal joldady.
- Ǵylym men ınnovatsııanyń konstıtýtsııalyq deńgeıdegi basymdyqtar qataryna kóterilýi kezdeısoq emes. Bul – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ǵylymdy damytýǵa baǵyttalǵan júıeli saıasaty men turaqty qoldaýynyń kórinisi. Sońǵy jeti jylda ǵylym salasyn damytýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadamdar jasaldy. Qazirgi zamanǵy qoǵamda ǵylymǵa qoıylatyn talap ta joǵary. Bul úshin ǵalymdarǵa qajetti jaǵdaı jasap, eń aldymen, ǵylymdy qarjylandyrý júıesin jetildirý mańyzdy. Memleket basshysy óz Joldaýynda granttyq qarjylandyrý merziminiń úsh jylmen shektelýi irgeli zertteýlerge kedergi keltiretinin atap ótip, ony bes jylǵa uzartýdy usyndy. Bul bastama zańnamalyq turǵydan qoldaý taýyp, jańa norma 2022 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine endi. Keıin 2024 jylǵy «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» zańnyń 34-babynda tolyǵymen saqtaldy. Biraq arada 4 jyldan astam ýaqyt ótti. Negizgi granttyq konkýrstar áli de úsh jyldyq tsıklmen ótkizilip keledi, - dedi Laýra Qarabasova Quryltaıdyń jalpy otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, ǵalymdar osy úsh jyldy da tolyq paıdalana almaı keldi. Óıtkeni konkýrstyq rásimderdiń keminde 100 kúnge keshigýi qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan. Nátıjesinde, zertteýdiń naqty merzimi qysqaryp, kóp jaǵdaıda eki-eki jarym jyl ǵana qalady. Bul – jaı ǵana ákimshilik kidiris emes, zertteýdiń qarqyny men nátıjeliligine tikeleı áser etetin faktor.
- Ǵylymǵa ýaqyt bermeı, odan úlken nátıje talap etýge bolmaıdy. Taǵy bir mańyzdy jaıt bar. 2026 jylǵy 24 maýsymdaǵy zańǵa engizilgen tolyqtyrý ǵylymı jobanyń merzimin shart jasalǵan kúnnen bastap esepteýdi bekitti, ıaǵnı ǵylymdy damytýǵa zańnamalyq negiz jasaldy. Qarjy tetigi de kózdelgen. Endigi másele – mınıstrlikterdiń naqty basqarýshylyq sheshim shyǵarýynda. Sondyqtan mınıstrlikterge 2027 jyldan bastap irgeli ǵylymı jobalar boıynsha 60 aılyq granttyq qarjylandyrý konkýrsyn ótkizýdi usynamyz. Budan bólek, irgeli ǵylym úshin bes jyldyq qarjylandyrýdy negizgi model retinde engizýdi jáne jobanyń tolyq jospary men qarjylandyrý kólemin bekitýdi mańyzdy sanaımyz. Tórtinshi jáne besinshi jyldarǵa qajetti shyǵystardy keıingi bıýdjettik tsıklderde aldyn ala josparlaý tetigin engizý qajet. Qoldanbaly jáne irgeli zertteýlerdi granttyq qarjylandyrý konkýrstaryn bólek uıymdastyrýdy usynamyz, - dedi depýtat.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardy qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan bıýdjet teńgesine shaqqanda qandaı nátıje bolǵanyn aıtty.
