Respýblıka men Táýelsizdik kúnderiniń aıyrmashylyǵy nede
ASTANA. KAZINFORM — Respýblıka kúni — memlekettiligimizdiń merekesi. Bul týraly BIZDIÑ ORTA podkastynda «Qazaq tili» halyqaralyq qoǵamynyń prezıdenti Raýan Kenjehanuly aıtty.
— Meniń oıymsha, Respýblıka kúni — memlekettiligimizdiń merekesi. Óıtkeni respýblıka — memleketti basqarý formasy. San ǵasyrlyq dástúri bar memlekettiligimizdiń tarıhynda 1990 jyly ózimizdi respýblıka retinde jarııalap, memlekettik damýymyzdyń kelesi satysyna ótkenimizdi kórsettik. Al Táýelsizdik 1991 jyly óz bıligimiz óz qolymyzǵa tolyq tıip, óz taǵdyrymyzdy ózimiz sheshetin deńgeıge jetkenimizdi aıǵaqtaıdy. Sondyqtan bul eki uǵym bir-birine jaqyn bolǵanymen, mazmundyq salmaǵy men máni jaǵynan erekshelenedi. Respýblıka kúniniń basty ereksheligi — memlekettilik dástúrimiz ben tarıhymyzdy tanytýynda. Qazaq jerindegi memlekettilik dástúri bizdiń zamanymyzǵa deıingi IV–V ǵasyrlarda osy aýmaqta qalyptasqan alǵashqy memlekettik qurylymdardan bastalady dep aıtyp júrmiz. Mektepte de osylaı oqydyq. Qazir Qazaqstan tarıhynyń jańa jeti tomdyq akademııalyq basylymy ázirlenip jatyr. Onda da bul máselege keńinen nazar aýdarylyp otyr, — dedi Raýan Kenjehanuly.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan aýmaǵynda ómir súrgen saq taıpalarynyń memlekettiligi týraly fılmder túsirip, oqýlyqtar jazyp, olardyń tarıhı jádigerleri zerttelip jatyr.
— Ol zamandarda memlekettik basqarý júıesi, ásker men shekara bolǵan. Ata-babalarymyz osy jerdi qorǵap, ony saqtap qalý jolynda erlik tanytqan. Keıin túrki dáýirinde memlekettilik dástúri jalǵasyn taýyp, orta ǵasyrlarda jańa kezeńge ulasty. Bul kezeńde onnan astam túrki memleketi qalyptasyp, olardyń árqaısysy ózinen burynǵy memlekettik dástúrdi jalǵastyrdy. Odan keıin Eýrazııa qurlyǵynyń ulan-ǵaıyr aýmaǵyn qamtyǵan Altyn Orda memleketi tarıh sahnasyna shyqty. Biz — sol úlken memlekettik dástúrdiń tikeleı muragerimiz. Prezıdentimiz de arnaıy sımpozıýmda osy máselege toqtalyp, bárimizge erekshe áser etken baıandama jasady, — dedi ol.
Ol Altyn Ordadan keıin Qazaq handyǵy qurylǵanyn aıtady.
— Qazaq handyǵynyń tarıhy men memlekettik dástúri — tól qazaq memlekettiliginiń, ulttyq memlekettiligimizdiń aıqyn kórinisi. Odan keıingi kezeńderde de túrli qıyndyqtar boldy. Alaıda solarǵa qaramastan, memlekettiligimizdiń negizinde qalyptasqan dástúr jalǵasyp, zaman talabyna saı jańaryp otyrdy. Sonyń nátıjesinde 1991 jyly táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasy quryldy. Sondyqtan Respýblıka kúniniń men úshin basty máni osynda: biz ózimizge de, óskeleń urpaqqa da qazaq memlekettiliginiń san ǵasyrlyq tarıhy men dástúri bar ekenin tereń túsindirip, uǵyndyrýymyz kerek, — dedi Raýan Kenjehanuly.
Budan buryn habarlanǵandaı, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Respýblıka kúni qarsańynda bir top azamatty memlekettik nagradalarmen marapattaý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.
Sonymen qatar merekege oraı Altynbek Qorazbaevqa «Otan» ordeni, Talǵat Musabaevqa halyq ártisi ataǵy beriletinin jazdyq.
