Reseıdegi qandastardy eldiń soltústigine qonystandyrý tetikterin qarastyrý qajet - senator

«Depýtattyq saýalǵa Senattyń Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń quramynda Pavlodar oblysyna jasaǵan issapar kezinde kóz jetkizgen bilim berý júıesindegi shaǵyn jınaqtalǵan mektepterdiń jaǵdaıy negiz bolyp otyr. Bilim salasy jaqsy damyǵan, bilim berý standarttary júıeli túrde júzege asyp kele jatqan Pavlodar oblysyndaǵy 387 mekteptiń 281-i, ıaǵnı 73 paıyzy shaǵyn jınaqtalǵan mektepter. Onda 16 myńnan astam balalar oqıdy. Jalpy, shaǵyn mektepterdiń 247-si aýyldy jerlerde ornalasqan. Ókinishke qaraı, kezinde turǵyndardyń Germanııaǵa, kórshiles Reseıge kóship ketýine baılanysty mektepterdegi bala sany kúrt azaıǵan jáne ol úrdis áli de jalǵasýda. Osy óńirdiń Aqtoǵaı, Maı aýdandarynda syıymdylyǵy 420, 600, 800 oryndyq mektepterde balalardyń sany 2-3 esege az»,-dep toqtaldy depýtat.

Osy oraıda Á. Bektaev dál osyndaı jaǵdaı Reseımen, Qytaımen shekaralas ornalasqan oblystardyń barlyǵynda oryn alyp otyrǵandyǵyn atap ótti. Qazaqstandaǵy 7 100 orta bilim berý mekemeleriniń 3 036-sy shaǵyn jınaqtalǵan mektepter jáne onda 206 myń bala oqıdy.

«Olardyń 70 paıyzy shekaraǵa jaqyn aýyldarda ornalasqan. Bul mektepterdiń eń úlken problemasy - ustazdardyń turaqtamaýy. Pedagogıkalyq júktemelerdiń azdyǵynan muǵalimderdiń jalaqysy óte tómen. Aıyna 40-50 myń teńgege de jetpeıdi. Al ustazdardyń ústeme saǵatyn kóbeıtý maqsatynda olarǵa uqsas pánderden qosymsha sabaq berý zań júzinde qaralmaǵan. Aılyǵy tómen, onyń ústine áleýmettik máseleleri sheshilmegen muǵalimder jıi aýysady. Keıbir mektepterde ustazdardyń jetispeýshiligi oqýshylardyń bilim sapasyna keri áserin tıigizip, kóptegen otbasylardyń kóship ketýine sebepshi bolýda. Bul óz kezeginde onsyz da turalap turǵan aýyl mektepteriniń jabylýyna ákelip soǵýda. Al mektepterdiń jabylýy aýyldyń joıylýyna alyp keletini aıdan anyq»,-dep túsindirdi depýtat.

Onyń sózine qaraǵanda, shekara aýmaǵynda ornalasqan 1 282 aýyldyq eldi mekenderdiń 360-ynda múldem mektep joq. Ókinishke qaraı, tek byltyrǵy oqý jylynyń ózinde 84 shaǵyn jınaqtalǵan mektepter jabylyp qalǵan.

«Osy ýaqytqa deıin Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda barlyǵy 530 aýyldyq eldi mekender qysqaryp ketken. Sarapshylardyń boljamyna súıensek, qazirgi demografııalyq dısbalans saqtalǵan jaǵdaıda, 2050 jylǵa qaraı soltústik óńirlerdegi halyqtyń sany 1 mln. adamǵa azaıatyny belgili bolyp otyr»,-dedi ol.

Osy oraıda joǵaryda atalǵan máselelerdiń óte úlken ekonomıkalyq, áleýmettik jáne saıası mańyzdylyǵyn eskere otyryp, shekarada ornalasqan aýyldardyń jaǵdaıyn, ondaǵy shaǵyn jınaqtalǵan mektepterdiń problemasyn sheshýdi qamtıtyn arnaıy baǵdarlama qabyldaý usynyldy.

Depýtat shaǵyn jınaqtalǵan mektepterde ustazdardyń jalaqysyn kóterý máselesine toqtala kele, «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń talaptaryn qaıta qarap, shalǵaıdaǵy jáne shekaradaǵy aýyldarǵa baratyn mamandarǵa qosymsha áleýmettik qoldaý jáne yntalandyrý sharalaryn qarastyrý qajettigin atap ótti.

«Elimizdiń ishki kóshi-qonyn retteıtin arnaıy baǵdarlamalardyń talaptaryn ózgerte otyryp, ońtústik óńirlerden kóp balaly otbasylardy ultyna qaramaı, soltústiktegi shalǵaı jáne shekara boıynda ornalasqan aýyldarda jańa úıler salyp, jumyspen qamtý sharalaryn qarastyryp, maqsatty túrde qonystandyrý múmkindikterin qamtýdy usynamyz. Munymen qosa, kórshiles Reseı, Qytaı men Mońǵolııanyń Qazaqstanǵa jaqyn ornalasqan oblystary men aımaqtaryndaǵy qandastarymyzdy tabıǵaty men klımaty, jer jaǵdaıy uqsas elimizdiń soltústik-shyǵys bóligindegi eldi mekenderge shaqyryp, qonystandyrýdyń maqsatty sharalaryn qarastyrýdy usynbaqpyz. Joǵaryda aıtylǵan máseleler qosymsha qarajat qarastyryp, birshama áleýmettik problemalardy sheshýdi talap etetini ras. Degenmen bul sharalar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı bastamasymen iske asqaly otyrǵan «Týǵan jer» jobasynyń negizgi maqsattaryna tolyq saı keletini daýsyz»-dep atap ótti senator.