Reseı men AQSh arasyndaǵy ıadrolyq qarýdy qysqartý jónindegi kelisimniń merzimi aıaqtaldy
MÁSKEÝ. KAZINFORM - 2026 jylǵy 5 aqpanda Reseı men AQSh arasyndaǵy strategııalyq shabýyl qarýlaryn qysqartý týraly sońǵy SNV-III (START-3) kelisiminiń qoldanylý merzimi aıaqtaldy. Bul kelisim eki eldiń ıadrolyq arsenaldaryn shektep kelgen bolatyn, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
Nátıjesinde, sońǵy jarty ǵasyrdan astam ýaqyt ishinde alǵash ret Máskeý men Vashıngton arasynda strategııalyq ıadrolyq qarýlardy shekteıtin eshqandaı zańdy mindetteýshi kelisim qalmady. Máskeý men Vashıngton arasyndaǵy strategııalyq qarýlardy shekteý jónindegi alǵashqy kelisim 1972 jyly jasalǵan, keıinnen mundaı kelisimder birneshe ret uzartylyp otyrǵan.
BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh SNV-III kelisimi merziminiń aıaqtalýyn halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdik úshin «óte mańyzdy ári alańdatarlyq sát» dep atady. Onyń aıtýynsha, AQSh pen Reseıdiń strategııalyq ıadrolyq qarýlaryna qatysty mindetti shekteýlerdiń kúshin joıýy jahandyq shıelenis kúsheıip otyrǵan kezeńmen tuspa-tus kelip otyr.
Gýterrıshtiń málimdeýinshe, álem buryn-sońdy bolmaǵan jaǵdaıǵa tap boldy. Óıtkeni álemdegi ıadrolyq qarýdyń basym kópshiligine ıe eki memleket — AQSh pen Reseıdiń ıadrolyq arsenaldaryn shekteıtin zańdy mindetteýshi tetikter endi joq.
Atalǵan kelisimge 2010 jylǵy 8 sáýirde Pragada Reseı Federatsııasy men AQSh prezıdentteri Dmıtrıı Medvedev pen Barak Obama qol qoıǵan. Al ol 2011 jylǵy 5 aqpanda kúshine engen. SNV-III 1991 jylǵy Strategııalyq shabýyl qarýlary týraly kelisim men 2002 jylǵy Strategııalyq shabýyl áleýetterin qysqartý týraly kelisimdi almastyrǵan bolatyn.
SNV-III kelisimi ár tarap úshin ornalastyrylǵan strategııalyq ıadrolyq oqtumsyqtar sanyn 1 550 birlikpen shektedi. Sondaı-aq qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyrandar men aýyr bombalaýshy ushaqtar sekildi jetkizý júıelerine shekteýler engizdi. Kelisim aıasynda derekter almasý, habarlamalar jiberý jáne ornynda tekserý júrgizý sııaqty tekserý tetikteri qarastyrylyp, ózara senimsizdikti azaıtýǵa jáne qate esepteýlerdiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan edi.
Buǵan deıin AQSh pen Reseıdiń Florıdadaǵy kelissózi qalaı ótkenin jazǵan bolatynbyz.