RES-2026: Ortalyq Azııadaǵy muzdyqtar jyldam erip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Klımattyń ózgerýi saldarynan qardyń erýi merzimi erterek bastalady. Bul týraly elordadaǵy Óńirlik ekologııalyq sammıtte Frıbýrg ýnıversıtetiniń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Tomas Saks málim etti.
- Qazir muzdyqtardyń erýi qarqyny tym jyldam júrip jatyr. Máselen, buryndary klımattyń álemdegi muzdyqtarǵa áseri birkelki edi, qazir muzdyqtardaǵy ahýal ártúrli bola bastady. Sondyqtan muzdyqtardyń ózgerýin naqty túsiný úshin monıtorıng jelisin keńeıtýdi qarastyrý kerek. Jalpy, keıingi bes jylda muzdyqtarda jańa protsess bastaldy. Máselen, Qyrǵyzstanda muzdyqtyń erýi maýsym aıynda baıqalady. Alaıda byltyr qar az bolǵanyn eskersek, muzdyń erýi sáýirde bastalyp ketti. Sondyqtan 2025 jyly barsha Ortalyq Azııada muzdyqtardyń birazy joıyldy, - dedi Tomas Saks.
Onyń aıtýynsha, bolashaqta qar jamylǵysy da kemı beredi, ıaǵnı jańbyr kóbeıip, qar azaıady. Sonymen qatar qardyń erýi merzimi erterek bastalýy múmkin.
- Bul turǵyda 3-4 myń metr bıiktiktegi aýdandardy nazarǵa alǵan jón, sebebi bul aýmaqta negizgi qar resýrsy shoǵyrlanyp keledi, - dedi ǵalym.
Buǵan deıin 2050 jylǵa qaraı Tájikstan muzdyqtarynyń 20%-y joıylýy múmkin ekenin jazǵan edik.
Aıta keteıik, Óńirlik ekologııalyq forýmda Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon muzdyqtardyń jyldam erýi sý teńgerimin buzyp, tabıǵı apattar qaýpin arttyratynyn aıtqan edi.