Raıymbek Batalov «Atameken» UKP tóraǵasy bolǵan tórt jylda nesimen este qalady
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Ulttyq kásipkerler palatasy «Atameken» prezıdıýmynyń tóraǵasy Raıymbek Batalovtyń qyzmetinen ketkeni belgili boldy. Ol bul laýazymdy tórt jylǵa jýyq ýaqyt atqardy.
Kazinform agenttigi Batalovtyń Palata basyndaǵy kezeńin, negizgi bastamalary men reformalaryn, sondaı-aq qazaqstandyq bıznes qaýymdastyǵynda keń talqyǵa túsken ustanymdaryn eske túsiredi.
Bıznestegi joly men ómirbaıany
Raıymbek Batalov 1970 jylǵy 21 qarashada Almaty qalasynda dúnıege kelgen. Qazaq sáýlet-qurylys akademııasyn «ınjener-qurylysshy» mamandyǵy boıynsha támamdaǵan. 1990 jyldardyń basynan bastap ekonomıka sektorynda eńbek etti.
Ár jyldary metallýrgııa, hımııa ónerkásibi, energetıka jáne agroónerkásip salalarynda basshylyq qyzmetter atqardy. Atap aıtqanda, «Rıdder Invest» metallýrgııalyq keshenin, Jańa Jambyl fosfor zaýytyn, Tobyl elevatoryn, Merki qant zaýytyn, Shymkent JEO-3 nysanyn basqarǵan. 1992 jyly «Raımbek» saýda fırmasyn quryp, keıin ol Raimbek Group atty kópsalaly holdıngke aınaldy.
Ol jyldar boıy eldegi iskerlik kún tártibin qalyptastyrýǵa belsendi aralasty:
2002 jyldan – Qazaqstan kásipkerleri forýmynyń keńes tóraǵasy
2005 jyldan – ShYU Іskerlik keńesiniń qazaqstandyq bóliginiń jetekshisi
2007 jyldan – Májilis janyndaǵy Qoǵamdyq palata múshesi
2009 jyldan – Sý asty sporty federatsııasynyń prezıdenti
2010 jyldan – Premer-mınıstr janyndaǵy úılestirý keńesiniń múshesi
2012 jyldan – EEK konsýltatıvtik komıtetiniń táýelsiz sarapshysy
2015 jyldan – ENACTUS Kazakhstan dırektorlar keńesiniń tóraǵasy
2017 jyly – Azııa velosport konfederatsııasynyń vıtse-prezıdenti bolyp saılandy
«Tómennen joǵary» qaǵıdatyna negizdelgen reformalar
2024 jyldyń qazan aıynda Kazinform-ǵa bergen eksklıýzıvti suhbatynda Raıymbek Batalov «Atamekendegi» basqarý fılosofııasyn ashyp aıtqan edi. Onyń ózegine bottom-up, ıaǵnı «tómennen joǵary» qaǵıdaty alyndy.
Bul model óńirlerdegi kásipkerlerdi formaldy qatysýshy emes, sheshim qabyldaýshy tarapqa aınaldyrýdy kózdedi.
Nátıjesinde:
óńirlerde shaǵyn jáne orta bıznes ókilderin biriktirgen 158 salalyq keńes quryldy
Palatanyń kúndelikti jumysyna tartylǵan kásipkerler sany 500-den 10 myńǵa asty
bıznes tarapynan senimi artyp, 2023 jyly múshelik jarna túsimi 8 paıyzǵa ósti
Basqarý júıesindegi ózgerister
Batalovtyń tusynda Palatanyń basqarý qurylymyna aýqymdy ózgerister engizildi:
óńirlik keńester men prezıdıým komıtetteri jańartyldy
prezıdıým músheleriniń sany 59-dan 45-ke qysqartyldy
basqarma músheleriniń ókilet merzimi shekteldi
shaǵyn jáne orta bıznes arasynan jańa kóshbasshylar tartyldy
Bul ózgerister 2024 jyldyń maýsymynda kúshine engen «Atameken» týraly zańǵa engizilgen túzetýlerdiń arqasynda iske asty.
Shaǵyn bızneske jeńildik jáne bıýdjetke táýeldilikten bas tartý
Mańyzdy sheshimderdiń biri shaǵyn bıznesti múshelik jarna tóleýden bosatý boldy. 2022 jyly jarna tóleýshiler sany 61 paıyzǵa qysqaryp, kásipkerlerdiń qarjylyq júktemesi aıtarlyqtaı azaıdy. Sonymen qatar Palata memlekettik bıýdjetke táýeldiligin kúrt tómendetti:
2019 jyly bıýdjet qarajaty 11 mlrd teńge (jalpy kiristiń 72%)
2024 jyly – 1,2 mlrd teńge ǵana (10%)
ST-KZ jáne jalǵan óndirýshilermen kúres
Batalovtyń qatysýymen qazaqstandyq taýarlardyń shyǵý tegin rastaý júıesin qaıta qaraý bastaldy.
Usynylǵan jańa tásil:
ishki qosylǵan qundy (ІQQ) baldyq júıe arqyly esepteý
jalǵan óndirýshilerdi naryqtan yǵystyrý
jergilikti óndiristi yntalandyrý
memlekettik qoldaýdyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttaldy
Jeńildetilgen salyq túri úshin kúres
Raıymbek Batalov óziniń basty jetistikteriniń biri retinde shaǵyn bıznestiń basym bóligi úshin jeńildetilgen salyq rejımin saqtap qalýdy atady. Tyıym salynǵan qyzmet túrleriniń tizimi shekteýli boldy jáne áleýmettik mańyzy bar salalarǵa, ásirese shaǵyn bólshek saýdaǵa áser etpedi.
– Biz eń aýqymdy ári áleýmettik turǵydan mańyzdy segment – shaǵyn formattaǵy bólshek saýdanyń múddesin qorǵaı aldyq. Bul – úı mańyndaǵy dúkender, aýyldardaǵy shaǵyn saýda núkteleri. Olar jumys oryndaryn quryp, halyqty kúndelikti qajetti taýarmen qamtamasyz etip otyr. Baǵany ustap turýda da olardyń róli zor. Bul – barsha azamattar men shaǵyn bıznes kásipkerleri úshin úlken jeńis dep bilemin, – dedi ol.
Daýly pikirler men syn
2025 jyldyń qańtarynda jańa Salyq kodeksine qatysty Batalovtyń málimdemeleri kásipkerler arasynda qyzý pikirtalas týǵyzdy. Ol salyq saıasaty bıznesti tunshyqtyrmaı, yntalandyrýy tıis ekenin alǵa tartty.
Ulttyq kásipkerler palatasy QQS-tiń mólsherlemesin arttyrý ıdeıasyn qoldaı otyryp, eńbekaqy qoryna salynatyn salyqty azaıtýdy ótemdik shara retinde usyndy.
Onyń aıtýynsha, bul salyq ónim men qyzmettiń ózindik qunyna tikeleı áser etedi. Palatanyń da, óziniń de QQS-ti 20 paıyzǵa deıin kóterý jónindegi bastapqy nusqany qoldamaǵanyn naqtylap aıtty.
2025 jyldyń jazynda Batalov Instagram paraqshasynda salyq reformasyn talqylaý barysynda bıznes qaýymdastyǵy birqatar mańyzdy nátıjege qol jetkizgenin málimdedi.
Atap aıtqanda QQS boıynsha mindetti tirkeý shegi 15 mln emes, 40 mln teńge bolyp bekitildi. Sonymen qatar jeńildetilgen salyq túri úshin jyldyq aınalym shegi 2,4 mlrd teńge deńgeıinde saqtaldy, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandarǵa 4 paıyzdyq arnaıy rejım qarastyryldy.
Alaıda bul málimdemeler qoǵamda árqıly qabyldandy. Keıbir paıdalanýshylar QQS sheginiń 78 mln teńgeden 40 mln-ǵa tómendeýin jetistik dep sanaýǵa bolmaıtynyn aıtyp, Batalovtyń otstavkasyn talap etti.
Keıin onyń qyzmetten ketetini týraly taraǵan aqparatty Palatanyń baspasóz qyzmeti feık dep, joqqa shyǵarǵan bolatyn.
Aıta keteıik, Ulttyq kásipkerler palatasynyń sezinde jańa tóraǵa saılandy. Bul qyzmetke 2025 jyldyń qyrkúıeginde Prezıdenttiń ekonomıkalyq máseleler jónindegi kómekshisi qyzmetinen ketken Qanat Sharlapaev keldi.