Raýan Kenjehanuly: Kemel ult degenimiz — ózin eshkimnen kem sanamaıtyn, qor tutpaıtyn ult
ASTANA. KAZINFORM — Kemel ult degenimiz — ózin eshkimnen kem sanamaıtyn, qor tutpaıtyn ult. Bul týraly BIZDIÑ ORTA podkastynda «Qazaq tili» halyqaralyq qoǵamynyń prezıdenti Raýan Kenjehanuly aıtty.
— Til máselesi de, ulttyń bolmysy, minezi men qundylyqtary da ár dáýirdiń talabyna saı jańaryp, jańa bıikke kóterilip, jańasha talqylanyp otyrýy kerek. Ult osy arqyly ósedi, osy arqyly kemeldenedi. Ulttyń kemeldenýi — úzdiksiz júretin protsess. Onyń belgili bir mejesin belgilep, «Mine, osy deńgeıge jetkende kemelimizge jettik, boldyq, toldyq» dep aıtýǵa bolmaıdy. Óıtkeni tarıhtyń qozǵalysy toqtamaıdy. Biz de osy úderiste qalaı ilgerileımiz, álemmen terezemizdi qalaı teńestiremiz, óz ortamyzda qalaı aldyńǵy qatardan kórinemiz degen suraqtarǵa jaýap izdeýge mindettimiz, — dedi qoǵam prezıdenti.
Onyń paıymynsha, atalǵan maqsattarǵa jetip, kókeıdegi saýaldarǵa laıyqty jaýap berý úshin ózimizdi jetildirýdiń, kemeldendirýdiń joldaryn tabýymyz qajet.
— Meniń túsinigimde, kemel ult degenimiz — árbir azamaty qaı jerde júrse de, óziniń kim ekenin, qaı ulttyń ókili ekenin tereń sezinetin, ózin eshkimnen kem sanamaıtyn, qor tutpaıtyn ult. Kerisinshe, ol óziniń mádenıeti, tili men ulttyq ózegi arqyly álemdegi ozyq mádenıettermen, maqtan tutarlyq tarıhtarmen teń dárejede sóılese alýy kerek. Halyqaralyq mádenı baılanystarda bóliseri de, bereri de bar, ata-babadan qalǵan baı murasyn, tarıhı, rýhanı qundylyqtaryn tereń biletin azamattardan quralǵan ult bolýy qajet.
Osy oraıda ol búginde tarıhymyzdy qaıta saralap, qazaq memlekettiliginiń bastaýy qaıda jatqanyn, onyń tamyry nede ekenin, qandaı qundylyqtar men tirekterge súıenýi kerektigin zerdelep jatqanymyzdy atap ótti.
— Munyń bári ótkendi zertteýmen ǵana shektelmeıdi. Kerisinshe, bul tarıhymyzdaǵy mańyzdy qubylystardy tanyp, olardy durys saralap, baǵalaý arqyly bolashaǵymyzǵa jol ashyp, onyń irgetasyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan jumys. Ulttyń bolmysy men rýhy osyndaı izdenisterden kúsh alady, nyǵaıyp, bekı túsedi. Sondyqtan, menińshe, ult kemeldiginiń tamyry da, negizi de osynda jatyr, — dedi Raýan Kenjehanuly.
Buǵan deıin Oksford stýdentteri qazaq tilin úırený úshin Túrkistanǵa barǵanyn jazǵanbyz.
