Іri qara mal etine qatysty jańa shekteýlerdiń qoldanylý tártibi qandaı
ASTANA. KAZINFORM – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi iri qara mal etin shyǵarýǵa qatysty jańa shekteýlerdi qoldaný tártibin túsindirdi.
2025 jylǵy 31 jeltoqsannan bastap ІQM etin Qazaqstan aýmaǵynan úshinshi elderge jáne EAEO memleketterine áketýge arnalǵan kvotalardy bólý qaǵıdalary qoldanysqa engizildi. Bul norma 2026 jylǵy 30 maýsymǵa deıin qoldanylady. Іri qara mal etin eksporttaýǵa arnalǵan kvotanyń jalpy kólemi 20 000 tonna deńgeıinde belgilendi.
Kvota menshikti bordaqylaý alańyndaǵy mal basyn paıdalanatyn et óńdeýshi kásiporyndardyń iri qara mal etine bólinedi.
Bir tulǵaǵa beriletin kvota mólsheri bordaqylaý alańynyń qýatyna baılanysty. Atap aıtqanda:
bordaqylaý alańynyń qýaty 5 000 bastan joǵary bolǵanda — 1 000 tonna;
10 000 bastan joǵary — 2 000 tonna;
15 000 bastan joǵary — 3 000 tonna;
20 000 bastan joǵary — 4 000 tonna;
50 000 bastan joǵary — 10 000 tonnaǵa deıin et eksporttaýǵa ruqsat etiledi.
Bul tolyq tsıkldi óndirýshilerdi qoldaýǵa jáne syrtqy saýda operatsııalarynyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Atalǵan sharalar, eń aldymen, ishki naryq múddeleri men mal sharýashylyǵyn damytýdyń strategııalyq mindetterinen týyndap otyr. Ýaqytsha shekteýlerdiń negizgi maqsaty — azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, ónimdi tereń óńdeýdi yntalandyrý, statıstıkanyń aıqyndyǵyn qalyptastyrý jáne ettiń shyǵý tegin qadaǵalaý.
Shekteýlerdi engizýge jekelegen kompanııalar men shaǵyn soıý tsehtarynyń maldy bordaqylaýsyz qaıta satyp, menshikti óndiristik bazany damytpastan jumys júrgizý tájirıbesi sebep boldy. Mundaı shema alypsatarlyq deldaldyqqa jol ashyp, suranys pen usynystyń naqty teńgerimin burmalap, ishki baǵalardyń ósý faktorlarynyń birine aınaldy.
Sondyqtan kvotalaý tetigi mal ósirýmen jáne ony bordaqylaýmen aınalyspaıtyn eksporttyq deldaldardy joıýǵa ári óndiristik ınfraqurylymǵa ınvestıtsııa salatyn, tehnologııa engizip, jumys oryndaryn quratyn naqty óndirýshilerdi qoldaýǵa baǵdarlanǵan.
Syrtqy saýda qyzmetine qatysýshylar arasynda sandyq shekteýlerdi bólý, kvotanyń kólemi men qoldanylý merzimderin aıqyndaý ortalyq memlekettik organdarmen óz quzyreti sheginde, ýákiletti organmen kelisý arqyly júzege asyrylady. Bul ishki naryqtaǵy ahýalǵa ıkemdi jaýap berýge jáne ishki tutynýdyń basymdyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jalpy alǵanda, buıryq Qazaqstanda mal sharýashylyǵyn uzaq merzimdi damytýǵa jáne turaqty ishki naryqty qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Bul otandyq fermerler men et óńdeýshilerdiń pozıtsııasyn nyǵaıtyp, tutynýshylar úshin sapaly sıyr etiniń qoljetimdiligin arttyrýy tıis.
Aıta keteıik, Úkimet otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine bir apta ishinde mal sharýashylyǵyn odan arty damytý boıynsha naqty usynystar engizýdi tapsyrǵan edi.
Depýtat Qyryqbaev et eksportyna salynǵan tyıymdy joıýdy surady.