QazaqGeography qalalardyń tarıhy týraly ınteraktıvti karta jasady
ASTANA. QazAqparat - «QazaqGeography» - «Qazaq ulttyq geografııalyq qoǵamy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi 2013 jyldyń qazan aıynda quryldy. Ol Qazaq ulttyq geografııalyq qoǵamynyń Qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy Kárim Másimovtiń bastamasymen jáne qoldaýymen júzege asyrylǵan bolatyn. Birlestiktiń Qazaqstan boıynsha 11 óńirlik ókildigi bar. Olar: Almaty qalasy, Aqmola, Aqtóbe, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Mańǵystaý, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda ornalasqan.
«Qazaq ulttyq geografııalyq qoǵamy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń jumysy 5 taqyryptyq keńes aıasynda júrgiziledi. Naqtyraq aıtsaq, birlestiktiń jumysy «Geografııa, klımat», «Qorshaǵan orta, tabıǵı resýrstar»; «Bıoalýantúrlilik», «Týrızm, saıahat, ólketaný», «Tarıhı-mádenı mura, etnografııa» atty keńesterge saıady.
Birlestiktiń jumysyn kórsetý, ol týraly aqparattyń qoljetimdigi, zamanýı talaptarǵa saı bolý jáne qoǵammen baılanys maqsatynda búginde QazaqGeography birlestiginiń Facebook, Instagram syndy halyq arasynda keń qoldanysqa ıe áleýmettik jelilerde óziniń resmı paraqshasy júrgiziledi. Oǵan qosa, qazaqgeography.kz siltemesi arqyly ótip, birlestiktiń jańalyqtary men ol týraly aqparatty resmı saıttan da alýǵa bolady.
Qazaqstan QazaqGeographý qoǵamy tulǵasynda Halyqaralyq geografııalyq odaqtyń múshesi bolyp tabylady.
Aıta keteıik, ótken jyly QazaqGeography 16 jobany iske asyrý boıynsha aýqymdy jumystardy júrgizdi.
2016 jylǵy 5 aqpanda QR Ulttyq murajaıynda Qashqarııaǵa ekspedıtsııa materıaldary boıynsha «Uly Shoqannyń kerýen joly boıynsha» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Kitap avtory, professor Órdenbek Mazbaevtyń aıtýynsha, atalmysh kitap qazaqtyń mańdaıyna bitken birtýar ǵalymy, uly aǵartýshy - demokrat, shyǵystanýshy, tarıhshy, etnograf, folklorıst dúnıejúzine aty máshhúr jıhankez Shoqan (Muhammed-Hanafııa) Shyńǵysuly Ýálıhanovtyń júrip ótken joldarmen ekspedıtsııa jasap qaıtqan soń jazylǵan. Ekspedıtsııa Shoqan Ýálıhanovtyń 180 jyldyǵyna jáne Qashqar saıahatyna 150 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylǵan.
Osy oraıda qazaqtyń halyq jazýshysy, dramatýrg ǴabıtMúsirepov «Shoqannyń ulylyǵy sonshama, biz ony endi ǵana tolyq túsine bastaǵandaımyz» degen sózderi oıǵa oralady. Esterińizge sala keteıik, 2015 jyly Shoqan Ýálıhanovtyń 180 jasqa tolýyna baılanysty jer-jerde túrli mádenı, ǵylymı sharalar ótkizilgen bolatyn.
Aıta keteıik, «Qazaq ulttyq geografııalyq qoǵamy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi jáne Geografııa ınstıtýtymen birge 2016 jyly Qazaqstan aýmaǵyndaǵy qalalardyń tarıhy týraly «Qazaqstannyń kóne qalalary» atty 3 tilde ınteraktıvti karta jasaldy. Álbette, elder týrızmindegi kóne qalalardyń atqaratyn róli orasan zor. Olar mádenıetti saqtap qana qoımaı, týrızm damýynyń negizgi qaǵıdasy. Qazirgi álemde dástúr boıynsha kóne qalalar aınalasynda týrıstik ınfraqurylym qalyptasyp keledi. Al olardyń ózderi kóptegen tarıhı ári mádenı eskertkishteri bar, týrıstik ortalyqtar retindegi mańyzdy ról atqarady. Josparlanyp otyrǵan ǵylymı joba Qazaqstannyń kóne órkenıetteriniń eń biregeı eskertkishterin áıgileýge múmkindik týǵyzady.
3 tilde ázirlengen ınteraktıvti karta maqsaty - obektterdiń ornalasqan jeri men sany týraly vızýaldy kórinisti, sondaı-aq fotosýrettik jáne anyqtamalyq aqparatty alýǵa degen múmkindikti keńeıtedi.
Sondaı-aq, QBSA RQB-men birge Qazaqstanda Prjevalskıı jylqysyn burynǵy qalpyna keltirý jónindegi baǵdarlamany iske asyrýdyń birinshi kezeńi júzege asyryldy.
Aıta ketý kerek, 2017 jyly QazaqGeography birlestigi 14 jobany júzege asyrýdy josparlap otyr.
